Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Aditi’s Lament and Kaśyapa’s Instruction of the Payo-vrata (Milk Vow) to Please Keśava

फाल्गुनस्यामले पक्षे द्वादशाहं पयोव्रतम् । अर्चयेदरविन्दाक्षं भक्त्या परमयान्वित: ॥ २५ ॥

phālgunasyāmale pakṣe dvādaśāhaṁ payo-vratam arcayed aravindākṣaṁ bhaktyā paramayānvitaḥ

فالغون کے روشن پکش میں بارہ دن تک پَیو ورت (صرف دودھ پر گزارا) رکھے۔ کامل بھکتی کے ساتھ کمَل نین ارونداکش بھگوان کی پوجا کرے۔

phālgunasyaof Phālguna (month)
phālgunasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootphālguna (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; month-name
amalein the pure
amale:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeAdjective
Rootamala (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Saptamī vibhakti (locative, 7th), Ekavacana; qualifies pakṣe
pakṣefortnight
pakṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpakṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Saptamī, Ekavacana
dvādaśa-ahamfor twelve days
dvādaśa-aham:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण/time-span)
TypeNoun
Rootdvādaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + ahan (प्रातिपदिक)
FormNapुṁsaka, Dvitīyā, Ekavacana; dvigu: dvādaśa ahāni yasya/tat ‘twelve-day (period)’
payo-vratamthe milk-vow
payo-vratam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootpayas (प्रातिपदिक) + vrata (प्रातिपदिक)
FormNapुṁsaka, Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa: payasaḥ vrataṁ ‘milk-vow’
arcayetone should worship
arcayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootarc (धातु)
FormVidhi-liṅ (optative), Prathama-puruṣa, Ekavacana; parasmaipada
aravinda-akṣamthe lotus-eyed (Lord)
aravinda-akṣam:
Karma (कर्म/object of arcayet)
TypeNoun
Rootaravinda (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa: aravindavat akṣī yasya ‘lotus-eyed’ (Viṣṇu)
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karaṇa (करण/instrument, means)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (feminine), Tṛtīyā vibhakti (instrumental, 3rd), Ekavacana
paramayāsupreme
paramayā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana; qualifies bhaktyā
anvitaḥendowed (with)
anvitaḥ:
Karta (कर्ता/implicit ‘he’)
TypeAdjective
Rootanu + i (धातु) + kta (कृत्) / anvita (प्रातिपदिक)
FormKta-pratyaya (past participle used adjectivally), Puṁliṅga, Prathamā, Ekavacana; ‘endowed/possessed’

Worshiping the Supreme Lord Viṣṇu with devotion means following arcana-mārga.

A
Aravindākṣa (Lord Viṣṇu)

FAQs

This verse instructs that the payo-vrata should be observed for twelve days in the bright fortnight of Phālguna, worshiping the lotus-eyed Lord Viṣṇu with supreme devotion.

Because the payo-vrata is a focused devotional observance meant to please Lord Viṣṇu; Śukadeva emphasizes that its success rests on wholehearted bhakti offered to the lotus-eyed Lord.

Set aside a fixed period for disciplined sādhana—simple diet, regulated habits, and daily worship—while keeping the central aim as sincere, elevated devotion to Lord Viṣṇu.