Home›Srimad Bhagavatam›Ashtama Skandha›Adhyaya 11›Shloka 26
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 26

Indra Slays Namuci—The Limits of Power and the Triumph of Divine Strategy

Devanagari script

ततस्तुराषाडिषुबद्धपञ्जराद् विनिर्गत: साश्वरथध्वजाग्रणी: । बभौ दिश: खं पृथिवीं च रोचयन् स्वतेजसा सूर्य इव क्षपात्यये ॥ २६ ॥

Transliteration

tatas turāṣāḍ iṣu-baddha-pañjarād vinirgataḥ sāśva-ratha-dhvajāgraṇīḥ babhau diśaḥ khaṁ pṛthivīṁ ca rocayan sva-tejasā sūrya iva kṣapātyaye

Translation

پھر اِندر تیروں کے جال سے بنے پنجرے سے نکل آیا۔ گھوڑوں، رتھ، جھنڈے اور رتھ بان سمیت ظاہر ہو کر اس نے اپنے نور سے آسمان، زمین اور تمام سمتوں کو روشن کر دیا؛ وہ رات کے خاتمے پر سورج کی طرح درخشاں نظر آیا۔

Synonyms
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रम-वाचक (then/thereupon)
तुराषाट्Turāṣāṭ (Indra)
तुराषाट्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतुराषाट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper noun/epithet)
इषु-बद्ध-पञ्जरात्from the arrow-bound enclosure
इषु-बद्ध-पञ्जरात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootइषु (प्रातिपदिक) + बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक) + पञ्जर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/Ablative, 5th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः ‘from the cage/enclosure bound by arrows’
विनिर्गतःhaving emerged
विनिर्गतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-निर्-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having come out’
स-अश्व-रथ-ध्वज-अग्रणीःthe foremost (warrior) with horses, chariot, and banner
स-अश्व-रथ-ध्वज-अग्रणीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक) + अग्रणी (प्रातिपदिक) + स (सह-भाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘with horses, chariot, and banner; (he who is) the leader/foremost’ (सहित-सम्बन्ध)
बभौshone
बभौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, तृतीया-पुरुष, एकवचन; ‘shone’
दिशःthe directions
दिशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘directions’
खम्the sky
खम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
रोचयन्illuminating
रोचयन्:
Kriyā-sahakārī (क्रिया-सहकारी)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘illuminating’
स्व-तेजसाby his own radiance
स्व-तेजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘by his own splendor’
सूर्यःthe sun
सूर्यः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इवlike
इव:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-प्रदर्शक
क्षपा-अत्ययेat daybreak
क्षपा-अत्यये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षपा (प्रातिपदिक) + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘at the end of night’
Characters & Entities
T
Turāṣāṭ
I
Indra

FAQs

This verse portrays a trapped warrior (Indra) emerging safely and shining again, illustrating how divine arrangement can reverse danger and restore strength—like sunrise ending night.

The comparison highlights sudden restoration of brilliance and confidence after a period of obscuration—Indra’s radiance returns dramatically, as daylight dispels darkness.

When circumstances feel confining, continue steady duty and faith; situations can change swiftly, and inner clarity can return—like dawn after night.

←Previous Verse
Next Verse→