Sutra 1
Devanagari script
दुर्गजनपदशक्त्या भृत्यकर्म समुदयपादेन स्थापयेत्कार्यसाधनसहेन वा भृत्यलाभेन ॥ कZ_०५.३.०१ ॥
Transliteration
durga-janapada-śaktyā bhṛtya-karma samudaya-pādena sthāpayet kārya-sādhana-sahena vā bhṛtya-lābhena.
Translation
قلعوں اور دیہی علاقے کی صلاحیت کے مطابق بادشاہ خادموں/افسروں کا کام اور معاوضہ پیداوار کے حصے کی صورت میں مقرر کرے؛ یا کام کی تکمیلِ کامیاب سے وابستہ فائدہ دے کر (معاوضہ) طے کرے۔
Word by Word
दुर्गजनपदशक्त्याby the strength/resources of the fort and the countryside (territory)
दुर्गजनपदशक्त्या:
TypeNoun
Rootदुर्ग/जनपद/शक्ति
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन; 'शक्ति' शब्दः; समासे 'दुर्ग-जनपद-शक्ति' = दुर्गस्य च जनपदस्य च शक्तिः (तया)
भृत्यकर्मthe work (duty) of servants/officials
भृत्यकर्म:
TypeNoun
Rootभृत्य/कर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; 'भृत्यस्य कर्म'
समुदयपादेनby means of a revenue/income measure (a ‘foot/means’ of accumulation)
समुदयपादेन:
TypeNoun
Rootसमुदय/पाद
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; 'समुदयस्य पादः' (उपाय/आधार/अंश)
स्थापयेत्he should establish/arrange
स्थापयेत्:
TypeVerb
Rootस्था (स्थापयति)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative (णिच्) — 'he should establish/arrange'
कार्यसाधनसहेनtogether with the means for accomplishing the task
कार्यसाधनसहेन:
TypeNoun
Rootकार्य/साधन/सह
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन; 'कार्यसाधनेन सह' (सह-शब्दान्त समास)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
भृत्यलाभेनby obtaining (gaining) servants/officials
भृत्यलाभेन:
TypeNoun
Rootभृत्य/लाभ
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; 'भृत्यानां लाभः' / 'भृत्यस्य लाभः' (प्रसङ्गानुसारः: सेवक-प्राप्ति/सेवक-लाभ)
Entities Mentioned
D
durga (fort administration)J
janapada (provincial base)B
bhṛtya (officials/servants)FAQs
Performance-linked pay or outcome-based incentives—benefits conditional on delivering specified administrative results.