अन्धश्चलितशास्त्रो वा राजेति अशास्त्रचक्षुरन्धो यत्किंचनकारी दृढाभिनिवेशी परप्रणेयो वा राज्यमन्यायेनोपहन्ति चलितशास्त्रस्तु यत्र शास्त्राच्चलितमतिर्भवति शक्यानुनयो भवति इत्याचार्याः ॥ कZ_०८.२.०९ ॥
andhaś calitaśāstro vā rājeti aśāstracakṣur andho yatkiṃcanakārī dṛḍhābhiniveśī parapraṇeyo vā rājyam anyāyenopahanti calitaśāstras tu yatra śāstrāc calitamatiḥ bhavati śakyānunayo bhavati ity ācāryāḥ
اساتذہ کے مطابق: ‘اندھا بادشاہ یا شاستر سے ہٹا ہوا بادشاہ’۔ جو بادشاہ شاستر کی بصیرت سے اندھا ہو—من مانی کرنے والا، ہٹ دھرم، یا دوسروں کے اشارے پر چلنے والا—وہ ناانصافی سے ریاست کو نقصان پہنچاتا ہے۔ لیکن جو محض شاستر سے ڈگمگا گیا ہو، جہاں اس کی رائے شاستر سے ہٹ گئی ہو، اسے سمجھا بجھا کر واپس لایا جا سکتا ہے۔
The ‘blind to śāstra’ ruler is structurally dangerous—arbitrary, stubborn, or puppet-like—while the ‘waverer’ can still be corrected through counsel and persuasion.
Without institutional/legal norms as ‘eyes,’ executive decisions become unpredictable and unjust, inviting state harm.