Sutra 15

Devanagari script

व्याधितो राजा यथाप्रवृत्तं राजप्रणिधिमनुवर्तयति ॥ कZ_०८.२.१५ ॥

Transliteration

vyādhito rājā yathāpravṛttaṃ rājapraṇidhim anuvartayati

Translation

بیمار بادشاہ پہلے سے جاری شاہی انتظامی معمول کے مطابق ہی عمل کرتا ہے۔

Word by Word

• व्याधितः: ill, afflicted (by illness)
• Type: Noun/Adjective
• Root: व्याधि (√व्यध्/व्याध् as underlying verbal notion; here adjectival from व्याधि)
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम् (राजा-विशेषणम्)

• राजा: the king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; कर्ता

• यथा-प्रवृत्तम्: as previously arranged / as per established procedure
• Type: Adverbial phrase (Avyaya + participle used adverbially)
• Root: यथा (avyaya) + प्रवृत्त (ppp of √वृत् with प्र-)
• Form: अव्ययीभावसमासः; क्रियाविशेषणम् = 'यथापूर्वं/यथानियतं'

• राज-प्रणिधिम्: the king’s appointed agent/operative
• Type: Noun
• Root: राजन् + प्रणिधि
• Form: द्वितीया-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; कर्म (अनुवर्तयति इत्यस्य)

• अनुवर्तयति: continues / follows / keeps (him) functioning
• Type: Verb
• Root: अनु-√वृत्
• Form: लट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; सकर्मकः

Entities Mentioned

• king
• royal administration (rājapraṇidhi)

More Details

FAQs

What is the governance risk when a sick king merely maintains ‘yathāpravṛtta’ routine?

Continuity is preserved, but oversight weakens, increasing space for ministerial drift, corruption, or factional control.