Sutra 9
Devanagari script
एवं भूतो वा हीनशक्तिप्रतापपूरणार्थं सम्भाव्यार्थाभिसारी मूलपार्ष्णित्राणार्थं वा ज्यायांसं हीनो बलसमाद्विशिष्टेन लाभेन पणेत ॥ कZ_०७.७.०९ ॥
Transliteration
evaṃ bhūto vā hīnaśaktipratāpapūraṇārthaṃ sambhāvyārthābhisārī mūlapārṣṇitrāṇārthaṃ vā jyāyāṃsaṃ hīno balasamādviśiṣṭena lābhena paṇeta
Translation
یا ایسی حالت میں، کمزور بادشاہ—اپنی طاقت اور ہیبت کی کمی پوری کرنے کے لیے، قابلِ حصول فوائد کی طرف بڑھتے ہوئے، یا اپنے مرکز اور پچھلے حصے کی حفاظت کے لیے—محض قوت کی برابری سے بڑھ کر فائدے کی شرائط پر طاقتور بادشاہ سے سودے بازی کر سکتا ہے۔
Word by Word
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय (प्रकारवाचक)
भूतःhaving become; being in such a condition
भूतः:
TypeParticiple
Rootभू
Formकृदन्त; भूत (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय (विकल्पार्थक)
हीन-शक्ति-प्रताप-पूरण-अर्थम्for the purpose of making up for deficiency of power and prestige
हीन-शक्ति-प्रताप-पूरण-अर्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formसमास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रयोजनार्थक (अर्थम्)
सम्भाव्य-अर्थ-अभिसारीpursuing/aiming at an expected gain
सम्भाव्य-अर्थ-अभिसारी:
TypeAdjective
Rootअभि√सृ
Formसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (लाभस्य/लाभेन)
मूल-पार्ष्णि-त्राण-अर्थम्or for the purpose of protecting the base and the rear
मूल-पार्ष्णि-त्राण-अर्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formसमास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रयोजनार्थक (अर्थम्)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय (विकल्पार्थक)
ज्यायांसम्a stronger/superior (one)
ज्यायांसम्:
TypeAdjective
Rootज्यायस्
Formतुलनात्मक (comparative); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हीनःbeing inferior; weaker
हीनः:
TypeAdjective
Rootहीन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण
बल-समाद्वि-शिष्टेनdistinguished by (superior) strength; backed by greater force
बल-समाद्वि-शिष्टेन:
TypeAdjective
Rootशिष्ट
Formसमास; पुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; विशेषण (लाभेन)
लाभेनby/with a gain (advantage)
लाभेन:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
पणेतshould bargain; should make an offer/enter into terms
पणेत:
TypeVerb
Root√पण्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus (end-quotative)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय (उद्धरण/समाप्त्यर्थक)
Entities Mentioned
S
stronger power (jyāyān)W
weaker power (hīna)FAQs
By tying the bargain to the stronger party’s needs and the weaker party’s strategic necessities—capacity shortfalls, feasible deliverables, and essential security (base/rear protection).