Sutra 25
Devanagari script
स्वदोषेण गतागतो गुणमुभयोः परित्यज्य अकारणाद्गतागतः चलबुद्धिरसंधेयः ॥ कZ_०७.६.२५ ॥
Transliteration
svadoṣeṇa gatāgato guṇam ubhayoḥ parityajya akāraṇād gatāgataḥ calabuddhir asaṃdheyaḥ
Translation
جو اپنے ہی عیب کی وجہ سے جاتا اور لوٹتا ہے؛ جو دونوں فریقوں کی خوبیاں چھوڑ دیتا ہے؛ اور جو بے وجہ جاتا اور بے وجہ لوٹتا ہے—ایسا چنچل مزاج شخص صلح/اتحاد کے لائق نہیں۔
Word by Word
स्वदोषेणby/through one’s own fault
स्वदोषेण:
TypeNoun
Rootदोष
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन; (स्वस्य दोषः) इति समासः; करण/हेतु-अर्थे तृतीया
गतागतःone who is repeatedly going and returning (fickle/erratic)
गतागतः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootगम्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘गत’ + ‘आगत’ (द्वन्द्ववत् प्रयोगः) — ‘gone and come back / repeatedly coming and going’
गुणम्merit, good quality
गुणम्:
TypeNoun
Rootगुण
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म
उभयोःof both
उभयोः:
TypePronoun/Adjective (numeral-like)
Rootउभ
Formषष्ठी-एकवचन (द्वयोः) / षष्ठी-द्विवचन-समर्थः; ‘of both (sides/parties)’
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootपरि-त्यज्
Formक्त्वान्त अव्यय; ‘having abandoned/renounced’
अकारणात्without cause, groundlessly
अकारणात्:
TypeNoun (with privative prefix)
Rootकारण
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन; अ- उपसर्गेण निषेधः; अपादान/हेतु-अर्थे ‘without cause’
गतागतःone who keeps going and returning (again: fickle person)
गतागतः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootगम्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; पुनरुक्त-प्रयोगः (पूर्वोक्त-लक्षणस्य पुनः निर्देशः)
चलबुद्धिःone whose mind/judgment is fickle
चलबुद्धिः:
TypeNoun
Rootबुद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘चला बुद्धिः यस्य सः/सा’ (बहुव्रीहिवत् अर्थः, परन्तु रूपेण कर्मधारय-समासः)
असंधेयःnot to be conciliated/settled with; irreconcilable/unreliable for agreement
असंधेयः:
TypeAdjectival participle (potential/gerundive)
Rootसम्-धा
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘संधेय’ (समाधेय/संधातव्य) = to be reconciled/settled; नञ्-पूर्वकः ‘not to be reconciled/ not to be trusted into an agreement’
Entities Mentioned
G
gatāgata (returnee)FAQs
Unexplained or self-caused oscillation indicates poor commitment capacity and high susceptibility to manipulation or betrayal.