Sutra 3
Devanagari script
भिन्नेषु प्रधानमुपगृह्य हीनेषु विक्रमयेत् हीनाननुग्राह्य वा प्रधाने यथा वा श्रेयोऽभिमन्येत तथा ॥ कZ_०७.१४.०३ ॥
Transliteration
bhinneṣu pradhānamupagṛhya hīneṣu vikramayet hīnānanugrāhya vā pradhāne yathā vā śreyo'bhimanyeta tathā
Translation
جب وہ بٹ جائیں تو سردارِ اعلیٰ کو اپنے حق میں مضبوط کر لو؛ پھر کمزوروں پر یورش کرو۔ یا کمزوروں کی سرپرستی کر کے انہیں اپنے ساتھ ملا لو—سردارِ اعلیٰ کے بارے میں جو تدبیر زیادہ بہتر سمجھی جائے، وہی اختیار کرو۔
Word by Word
भिन्नेषुamong those who are split/divided
भिन्नेषु:
TypeAdjective (used substantively)
Rootभिद्
Formसप्तमी-बहुवचनम् (पुं./नपुं.); भिन्न (क्त-प्रत्ययान्त) विशेषणम्; अधिकरणे
प्रधानम्the chief/leader
प्रधानम्:
TypeNoun
Rootप्र-धा (धात्वर्थे ‘to place/put’; प्रधाना-शब्दः)
Formद्वितीया-एकवचनम् (पुं.); कर्म
उपगृह्यhaving secured (him)/having taken hold of
उपगृह्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootउप-ग्रह्
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययम्; ‘having seized/secured/attached (to oneself)’
हीनेषुamong the weak/inferior
हीनेषु:
TypeAdjective (used substantively)
Rootही (हायने) / हीन-शब्दः
Formसप्तमी-बहुवचनम् (पुं./नपुं.); हीन विशेषणम्; अधिकरणे
विक्रमयेत्he should make (them) advance / should press the attack
विक्रमयेत्:
TypeVerb
Rootवि-क्रम् (णिच्)
Formलोट्/विधिलिङ्?—विधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative): ‘cause to advance/attack’
हीनान्the weak/inferior (persons)
हीनान्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootही (हायने) / हीन-शब्दः
Formद्वितीया-बहुवचनम् (पुं.); कर्म
अनुग्राह्यhaving supported/assisted (them)
अनुग्राह्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootअनु-ग्रह्
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययम् (रूपे ‘अनुगृह्य’ इत्यर्थः); ‘having favored/assisted’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
प्रधानेwith respect to the chief/leader
प्रधाने:
TypeNoun
Rootप्रधाना-शब्दः
Formसप्तमी-एकवचनम् (पुं.); अधिकरणे
यथाas / in such a way that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formसम्बन्ध/प्रकारार्थक-अव्ययम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
श्रेयःwhat is better / the preferable advantage
श्रेयः:
TypeNoun
Rootश्रेयस्
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (नपुं.); ‘better course/advantage’
अभिमन्येतhe should consider (it)
अभिमन्येत:
TypeVerb
Rootअभि-मन्
Formविधिलिङ् (optative) आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘should deem/consider’
तथाso / accordingly
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Formतदनुरूपार्थक-अव्ययम्
Entities Mentioned
P
pradhāna (principal actor)H
hīna (weaker actor)FAQs
First stabilize/control the main node of power (pradhāna), then either suppress or absorb the weaker nodes depending on advantage.