Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 2

भेदं वा ब्रूयात् अनपकारो यथाहमेतैः सम्भूयाभियुक्तस्तथा त्वामप्येते संहितबलाः स्वस्था व्यसने वाभियोक्ष्यन्ते बलं हि चित्तं विकरोति तदेषां विघातय इति ॥ कZ_०७.१४.०२ ॥

bhedaṃ vā brūyāt anapakāro yathāhametaiḥ sambhūyābhiyuktastathā tvāmapyete saṃhitabalāḥ svasthā vyasane vābhiyokṣyante balaṃ hi cittaṃ vikaroti tadeṣāṃ vighātaya iti

یا ‘تفریق’ کی بات کی جائے: ‘میں نے ان کا کوئی نقصان نہیں کیا، پھر بھی یہ مل کر مجھ پر چڑھ آئے؛ اسی طرح یہ—جب اپنی قوت مجتمع کر لیں گے—تم پر بھی، چاہے تم امن میں ہو یا مصیبت میں، حملہ کریں گے۔ طاقت رائے/فہم کو بگاڑ دیتی ہے؛ اس لیے انہیں توڑو/منتشر کرو۔’

भेदम्dissension; (policy of) sowing division
भेदम्:
TypeNoun
Rootभिद्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
ब्रूयात्he should say; he may state
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formलोट्/विधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
अनपकारःone who does no harm; non-injurious (person)
अनपकारः:
TypeNoun
Rootअपकृ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; नञ्-पूर्वक (अन- + अपकार)
यथाjust as; in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय
अहम्I
अहम्:
TypePronoun
Rootअहम्
Formउत्तमपुरुष सर्वनाम; एकवचन; प्रथमा
एतैःby these (people)
एतैः:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया
सम्भूयhaving come together; jointly
सम्भूय:
TypeGerund
Rootसम्-भू
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव); ‘सम्’ उपसर्ग
अभियुक्तःaccused/charged; attacked; proceeded against
अभियुक्तः:
TypeParticiple
Rootअभि-युज्
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्मणि/भावे प्रयोगार्थः—‘accused/charged/assailed’
तथाso; in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Formतद्वत्/एवम् अर्थे अव्यय
त्वाम्you (object)
त्वाम्:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formमध्यमपुरुष सर्वनाम; एकवचन; द्वितीया
अपिalso; even
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय
एतेthese (people)
एते:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा
संहित-बलाःhaving combined strength; united in force
संहित-बलाः:
TypeAdjective (compound)
Rootसं-धा (→ संहित) + बल
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; ‘संहित’ = एकत्रित/संघटित; ‘बल’ = शक्ति/सेना
स्वस्थाःsecure; at ease; in a stable condition
स्वस्थाः:
TypeAdjective
Rootस्वस्थ
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा
व्यसनेin distress; in calamity
व्यसने:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
अभियोक्ष्यन्तेthey will assail/accuse/proceed against
अभियोक्ष्यन्ते:
TypeVerb
Rootअभि-युज्
Formलृट् (simple future); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
बलम्strength; force
बलम्:
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
हिfor; indeed
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
चित्तम्mind; mental disposition
चित्तम्:
TypeNoun
Rootचित्त
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
विकरोतिdisturbs; alters; deranges
विकरोति:
TypeVerb
Rootवि-कृ
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
तत्that; therefore
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (correlative: ‘therefore/that’)
एषाम्of these (people)
एषाम्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी
विघातयdisruption; destruction; neutralization
विघातय:
TypeNoun
Rootवि-घात
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (पाठभेदे ‘विघातयः’ इति बहुवचन-प्रथमा सम्भवः)
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थ निपात
C
coalition/combined forces (saṃhita-bala)

FAQs

Bheda: splitting an opposing alignment by persuading one party that the coalition’s growth will inevitably turn against them.

It provides a rationale for preventive action (disrupting unity) by predicting future aggression regardless of current relations or circumstances.