Sutra 16
Devanagari script
मन्त्रशक्तिहीनः प्राज्ञपुरुषोपचयं विद्यावृद्धसम्योगं वा कुर्वीत ॥ कZ_०७.१४.१६ ॥
Transliteration
mantraśakti-hīnaḥ prājña-puruṣa-upacayaṃ vidyā-vṛddha-samyogaṃ vā kurvīta
Translation
اگر مشورے کی قوت (منتر شکتی) کی کمی ہو تو دانا اہلکاروں کی جماعت بڑھانی چاہیے، یا اہلِ علم بزرگوں کی صحبت اختیار کرنی چاہیے۔
Word by Word
मन्त्रशक्तिहीनःone who lacks the power/strength of counsel (strategic advisory capacity)
मन्त्रशक्तिहीनः:
TypeAdjective
Rootहीन (√हा/हि- त्यागे; adjectival base 'हीन')
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (प्राज्ञपुरुषोपचयम्/सम्योगम् कर्ता/विधेय-विशेषणम्)
प्राज्ञपुरुषोपचयम्the accumulation/increase of wise and capable men (recruiting/adding competent personnel)
प्राज्ञपुरुषोपचयम्:
TypeNoun
Rootउपचय (उप + √चि ‘चयने’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म (कुर्वीत इति)
विद्यावृद्धसम्योगम्association/connection with those advanced in learning (learned elders/experts)
विद्यावृद्धसम्योगम्:
TypeNoun
Rootसम्योग (सम् + √युज् ‘योजने’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म (कुर्वीत इति)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय (either/or)
कुर्वीतshould do / should undertake
कुर्वीत:
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
Entities Mentioned
W
wise officials (prājña-puruṣāḥ)L
learned elders (vidyā-vṛddhāḥ)FAQs
Decision-support capacity: competent advisory processes, expert staff, and strategic analysis.