Sutra 15
Devanagari script
दुर्गमित्रप्रतिष्टब्धो हि स्वेषां परेषां च पूज्यो भवति ॥ कZ_०७.१४.१५ ॥
Transliteration
durga-mitra-pratiṣṭabdhaḥ hi sveṣāṃ pareṣāṃ ca pūjyo bhavati
Translation
کیونکہ قلعے اور دوستوں کے سہارے مضبوط ہونے والا شخص اپنے لوگوں اور باہر والوں—دونوں کے نزدیک—قابلِ احترام ہوتا ہے۔
Word by Word
दुर्गमित्रप्रतिष्टब्धः(He who is) emboldened/steadied by a fort and allies
दुर्गमित्रप्रतिष्टब्धः:
TypeAdjective (past participle)
Rootप्रति-√स्तभ् (स्तम्भते/स्तभ्नाति)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; भूतकृदन्तः (क्त) ‘प्रतिष्टब्ध’ = ‘stiffened/emboldened by’; समासः: दुर्ग + मित्र + प्रतिष्टब्ध
हिindeed / for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपातः; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-प्रयोगः
स्वेषाम्of his own (people/side)
स्वेषाम्:
TypePronoun (possessive)
Rootस्व
Formषष्ठी-बहुवचनम्; (स्वजन/स्वपक्ष) ‘of his own (people)’
परेषाम्of others (the opposing side)
परेषाम्:
TypePronoun/Adjective used substantively
Rootपर
Formषष्ठी-बहुवचनम्; ‘of others/enemies’
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
पूज्यःworthy of honor / to be honored
पूज्यः:
TypeAdjective (gerundive)
Root√पूज्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; कृदन्तः (यत्) = ‘to be honored/worthy of honor’
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Root√भू
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
Entities Mentioned
D
durga (fort)M
mitra (ally)FAQs
They signal resilience and capacity, raising deterrence externally and confidence internally.