Sutra 33
Devanagari script
पार्वतं तु स्वारक्षं दुरुपरोधि कृच्छ्रारोहणम् भग्ने चैकस्मिन्न सर्ववधः शिलावृक्षप्रमोक्षश्च महापकारिणाम् ॥ कZ_०७.१०.३३ ॥
Transliteration
pārvataṃ tu svārakṣaṃ duruparodhi kṛcchrārohaṇam bhagne caikasmin sarvavadhaḥ śilāvṛkṣapramokṣaś ca mahāpakāriṇām
Translation
پہاڑی قلعہ خود حفاظتی ہوتا ہے، اس کا محاصرہ کرنا مشکل اور اس پر چڑھنا دشوار ہے۔ اگر ایک ہی مقام ٹوٹ جائے تو (حملہ آور لشکر کی) مکمل تباہی ہو سکتی ہے؛ اور یہ ایسے مدافعین کو—جو بڑی نقصان دہی کر سکتے ہیں—پتھر اور درخت گرا/پھینک دینے کا موقع دیتا ہے۔
Word by Word
पार्वतम्a mountain-fort / mountainous stronghold
पार्वतम्:
TypeNoun/Adjective
Rootपार्वत
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म/विषय)
तुbut, however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formअव्यय; विरोध/विशेषणार्थे
स्वारक्षम्self-protected / naturally defensible
स्वारक्षम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootस्वारक्ष
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; स्वेन रक्ष्यते/स्वयमेव रक्षितम् इति भावः
दुरुपरोधिhard to blockade/obstruct; difficult to besiege
दुरुपरोधि:
TypeAdjective
Rootउप-रुध्
Formअव्ययभावेन/विशेषणरूपेण; ‘दुर्-’ उपसर्गयुक्त; उपरोधिन् (अवरोधक/रोधक) इति भावः
कृच्छ्रारोहणम्difficult to climb/ascend
कृच्छ्रारोहणम्:
TypeNoun (action noun)
Rootआ-रुह्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कृच्छ्रं आरोहणं यस्य तत्
भग्नेwhen (it is) breached/broken
भग्ने:
TypeParticiple (past passive)
Rootभञ्ज्
Formसप्तमी एकवचन, नपुंसक/पुंलिङ्ग; ‘भङ्ग’ (भेद/विच्छेद) सति
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थे
एकस्मिन्in one (place/point)
एकस्मिन्:
TypePronoun/Adjective (numeral)
Rootएक
Formसप्तमी एकवचन, पुं/नपुंसक; ‘एकस्मिन् (स्थाने/मार्गे)’
सर्ववधःslaughter of all; total killing
सर्ववधः:
TypeNoun
Rootवध
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; सर्वेषां वधः
शिलावृक्षप्रमोक्षःhurling/dropping of rocks and trees
शिलावृक्षप्रमोक्षः:
TypeNoun (action noun)
Rootप्र-मुच्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; शिलानां वृक्षाणां च प्रमोक्षः (प्रक्षेप/पातन)
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थे
महापकारिणाम्of great wrongdoers / of those who cause great harm
महापकारिणाम्:
TypeNoun/Adjective
Rootअपकारिन्
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, षष्ठी; महान्तः अपकारिणः येषां ते (सम्बन्ध/विशेषण)
Entities Mentioned
P
pārvatadurga (mountain fort)D
defenders (implied)FAQs
They magnify defender advantage and create catastrophic failure modes for attackers—so they are poor targets unless overwhelming means exist.