Sutra 15
Devanagari script
प्रकर्मण्यकुमार्याश्चतुष्पञ्चाशत्पणो दण्डः शुल्कव्ययकर्मणी च प्रतिदद्यात् ॥ कZ_०४.१२.१५ ॥
Transliteration
prakarmaṇyakumāryāś catuṣpañcāśatpaṇo daṇḍaḥ śulkavyayakarmaṇī ca pratidadyāt
Translation
غیر شادی شدہ لڑکی کے ساتھ پہلی بار ہم بستری (بکارت کا زوال) کرنے والے پر چون (54) پن کا جرمانہ ہے؛ اور وہ شُुल्क (دلہن کی قیمت) نیز متعلقہ اخراجات اور رسومات (ویَیَ، کرمَنی) کی بھی ادائیگی کرے۔
Word by Word
प्रकर्मणिin the preliminary work / at the initial stage of the work
प्रकर्मणि:
TypeNoun
Rootप्रकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (अधिकरणे)
अकुमार्याःof a non-maiden (i.e., not a virgin)
अकुमार्याः:
TypeNoun
Rootअकुमारि
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (सम्बन्धे)
चतुःपञ्चाशत्fifty-four
चतुःपञ्चाशत्:
TypeNumeral
Rootचतुःपञ्चाशत्
Formसंख्यावाचकं (अव्ययवत्/अविकारी), 54
पणःpaṇa (a monetary unit)
पणः:
TypeNoun
Rootपण
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (प्रमाणे/परिमाणे)
दण्डःthe fine/penalty
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (विधेयः)
शुल्कव्ययकर्मणीthe duty (toll) and the expenditure/expenses (incurred)
शुल्कव्ययकर्मणी:
TypeNoun
Rootशुल्कव्ययकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्गे द्विवचनम्, प्रथमा/द्वितीया (युगपद्-द्वन्द्वार्थे समाहार/इतरेतर-भावः; here as two items)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
प्रतिदद्यात्should refund / should pay back
प्रतिदद्यात्:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधानार्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्; उपसर्गः प्रति-
Entities Mentioned
U
unmarried girl (kumārī)O
offenderS
state (imposing fine)G
guardians/family (implied recipients of śulka/expenses)FAQs
A punitive fine to the state (54 paṇas) and restitution to cover the bride-price and associated marriage/ritual expenses.
It internalizes the social/economic harm (loss of marriage prospects and incurred costs) onto the offender, stabilizing household arrangements and discouraging predatory behavior.