Sutra 31
Devanagari script
अनिष्पन्ने शारीरं हैरण्यं वा दण्डं लभेत न चानुग्राह्यः ॥ कZ_०२.८.३१ ॥
Transliteration
aniṣpanne śārīraṃ hairaṇyaṃ vā daṇḍaṃ labheta na ca anugrāhyaḥ
Translation
اگر معاملہ انجام تک نہ پہنچے (یعنی نتیجہ نہ نکلے)، تو اس پر جسمانی یا مالی سزا ہوگی، اور اسے کوئی رعایت نہیں دی جائے گی۔
Word by Word
अनिष्पन्नेwhen (the case/matter) is not established / not proved
अनिष्पन्ने:
TypeAdjective/Participle
Rootनिष्√पद् (निष्पद्यते)
Formसप्तमी-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (अर्थे: कार्ये/प्रकरणे) ; नञ्-पूर्वकः भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः) ‘निष्पन्न’ = accomplished; ‘अनिष्पन्न’ = not accomplished; अधिकरणे सप्तमी
शारीरम्corporal (bodily)
शारीरम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootशरीर
Formद्वितीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; विशेषणवत् दण्डम् विशेषयति
हैरण्यम्monetary (a fine)
हैरण्यम्:
TypeAdjective/Noun
Rootहिरण्य
Formद्वितीया-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; ‘हिरण्य’ (gold/money) तद्धित-रूप ‘हैरण्य’ = monetary; दण्डम् विशेषयति
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
दण्डम्punishment; penalty
दण्डम्:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formद्वितीया-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; कर्म (लभेत इत्यस्य)
लभेतshould receive / should be awarded
लभेत:
TypeVerb
Root√लभ्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; ‘he should receive/obtain (be awarded)’
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अनुग्राह्यः(he) is not to be favoured / not to be granted leniency
अनुग्राह्यः:
TypeAdjective (Gerundive)
Rootअनु√ग्रह्
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्तः (gerundive: ‘to be favoured’); प्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; कर्तरि/कर्मणि प्रयोगे ‘he is not to be shown favour’
Entities Mentioned
A
accuser/informer (implied)S
state judiciaryFAQs
Administratively it functions as a strong deterrent against reckless or fabricated accusations; it pushes informers to report only verifiable cases.