तेषु चैतावच्चातुर्वार्ण्यमेतावन्तः कर्षकगोरक्षकवैदेहककारुकर्मकरदासाश्च एतावच्च द्विपदचतुष्पदमिदं चैषु हिरण्यल्विष्टिशुल्कदण्डं समुत्तिष्ठतीति ॥ कZ_०२.३५.०४ ॥
teṣu caitāvac cāturvārṇyam etāvantaḥ karṣakagorakṣakavaidehakakārukarmakaradāsāś ca; etāvac ca dvipadacatuṣpadam; idaṃ ca eṣu hiraṇya-lviṣṭi-śulka-daṇḍaṃ samuttiṣṭhatīti
ان میں وہ یہ درج کرے—‘اتنے چاتُروَرنیہ کے ہیں؛ اتنے کاشتکار، گورکشک، ویدیہک (تاجر)، کارو (کاریگر)، کرمکر (مزدور) اور غلام ہیں؛ اتنے دوپائے اور چوپائے ہیں؛ اور ان سے اتنی نقد آمدنی، بیگار/خدمت، محصول/چنگی اور جرمانے حاصل ہوتے ہیں۔’
Occupations predict economic activity and compliance risk; tolls reflect trade volume, and fines reflect enforcement—together enabling revenue projection and governance planning.