Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 10

विष्कम्भचतुरश्रमट्टालकमुत्सेधसमावक्षेपसोपानं कारयेत्त्रिंशद्दण्डान्तरं च ॥ कZ_०२.३.१० ॥

viṣkambhacaturaśramaṭṭālakam utsedhasamāvakṣepasopānaṃ kārayet triṃśaddaṇḍāntaraṃ ca

وہ مقررہ چوڑائی (وشکمبھ) والا چوکور اٹّالک (پہرے کا برج) بنوائے، جس کی سیڑھیاں برج کی بلندی اور اترائی کے تناسب سے ہوں؛ اور ایسے برجوں کے درمیان تیس دَण्ड کا فاصلہ رکھے۔

विष्कम्भ-चतुरश्र-मट्टालक-उत्सेध-समावक्षेप-सोपानम्(He should have made/provided) the set of: supporting beams/pillars, a four-sided (structure), battlements/platform (maṭṭālaka), height/elevation, a sloping descent/throw (samāvakṣepa), and stairway.
विष्कम्भ-चतुरश्र-मट्टालक-उत्सेध-समावक्षेप-सोपानम्:
TypeNoun
Rootविष्कम्भ; चतुरश्र; मट्टालक; उत्सेध; समावक्षेप; सोपान
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्मपदम्); समासः—विष्कम्भः (स्तम्भ/आधार-बीमः), चतुरश्रः (चतुरस्र/चतुष्कोणः), मट्टालकः (परकोटि/प्राकार-उपरि-रचना/मचान-प्रायः), उत्सेधः (ऊर्ध्व-प्रमाण/उन्नतिः), समावक्षेपः (अवक्षेप/अवतरण-प्रक्षेप-प्रमाणम्; ढाल/उतार-व्यवस्था), सोपानम् (सीढी/सोपान-पङ्क्तिः) — एतेषां समाहारः
कारयेत्should cause to be made / should have constructed
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (णिच्)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः (कारयति = करवयति)
त्रिंशत्-दण्ड-अन्तरम्a spacing/interval of thirty daṇḍas (measuring-rods)
त्रिंशत्-दण्ड-अन्तरम्:
TypeNoun
Rootत्रिंशत्; दण्ड; अन्तर
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्मपदम्); समासः—दण्डान्तरम् = दण्डैः मीयमानम् अन्तरम् (दण्ड-प्रमाणेन मितं अन्तरालम्); त्रिंशत् (संख्याविशेषणम्)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
M
maṭṭālaka (watchtower)
S
stairs (sopāna)
M
measurement unit: daṇḍa

FAQs

Uniform spacing optimizes surveillance coverage and defensive fire support, while simplifying planning, budgeting, and inspection.