Sutra 3

Devanagari script

ऊष्मोपस्नेहक्रिमिभिरुपहन्यमानमन्यथा स्थापयेत् ॥ कZ_०२.१८.०३ ॥

Transliteration

ūṣma-upasneha-krimibhir upahanyamānam anyathā sthāpayet ||

Translation

اگر وہ گرمی، نمی/چکنائی یا کیڑوں سے نقصان پا رہا ہو تو اسے دوسرے طریقے سے (یعنی مختلف طریقۂ نگہداشت/جگہ میں) رکھا جائے۔

Word by Word

• ऊष्म: heat, warmth
• Type: Noun
• Root: ऊष्मन्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सामान्यतः ‘ऊष्म’ इति रूपम्)

• उपस्नेह: excess moisture/greasiness; dampness
• Type: Noun
• Root: उपस्नेह
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• क्रिमि: worms, insects, vermin
• Type: Noun
• Root: क्रिमि
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (क्रिमिभिः)

• भिः: by/with (instrumental plural ending)
• Type: Suffix
• Root: भिस् (तृतीया-बहुवचन-विभक्ति-प्रत्यय)
• Form: तृतीया विभक्ति; बहुवचन; ‘क्रिमि’ इत्यस्य विभक्ति-प्रत्ययः

• उपहन्यमानम्: being damaged/afflicted (being harmed)
• Type: Verb (Participle)
• Root: उप-हन्
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्तः (लट्-समकालीन); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘यत्’ (वस्तु) इत्यस्य विशेषणम्

• अन्यथा: otherwise, in another way
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषणम्

• स्थापयेत्: should place/arrange (should store/relocate appropriately)
• Type: Verb
• Root: स्था (णिच्)
• Form: विधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative) — ‘स्थापयति’ → ‘स्थापयेत्’

Entities Mentioned

• insects/krimi
• stored goods

More Details

FAQs

What governance principle is implied by 'anyathā sthāpayet'?

Administrative adaptability: procedures must change when conditions threaten state property.