Sutra 19
Devanagari script
असत्युदये भाण्डनिर्वहणेन पण्यप्रतिपण्यानयनेन वा लाभं पश्येत् ॥ कZ_०२.१६.१९ ॥
Transliteration
asatyudaye bhāṇḍanirvahaṇena paṇyapratipaṇyānayanena vā lābhaṃ paśyet
Translation
جب متوقع آمدنی حاصل نہ ہو تو وہ یا تو مال کو کہیں اور منتقل کرکے، یا متبادل مال اور ضدِ مال منگوا کر نفع حاصل کرنے کی کوشش کرے۔
Word by Word
असत्युदयेwhen a false (illicit) gain arises
असत्युदये:
TypeNoun
Rootअसत्य-उदय
Formसप्तमी एकवचन (असत्य-उदयः) — ‘असत्यस्य उदये’ इति; पुंलिङ्ग
भाण्डनिर्वहणेनby disposing/handling the goods (delivery/transport/clearance)
भाण्डनिर्वहणेन:
TypeNoun
Rootभाण्ड-निर्वहण
Formतृतीया एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (निर्वहणम्)
पण्यप्रतिपण्यानयनेनor by bringing in merchandise and counter-merchandise (return goods)
पण्यप्रतिपण्यानयनेन:
TypeNoun
Rootपण्य-प्रतिपण्य-आनयन
Formतृतीया एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (आनयनम्); ‘पण्य’ तथा ‘प्रतिपण्य’ (दोनों) के आनयन का साधन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
लाभम्profit/gain
लाभम्:
TypeNoun
Rootलाभ
Formद्वितीया एकवचन; पुंलिङ्ग
पश्येत्should observe/recognize (should consider)
पश्येत्:
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Entities Mentioned
S
state trade agent/merchant (implied)C
cargo (bhāṇḍa)FAQs
Projected profits can be wrong due to price shifts, toll changes, or insecurity; policy must include adaptive options.
(1) Divert/relocate the cargo to a better market; (2) switch the trade basket by sourcing different goods/return goods.