Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 10

षोडशभागो मानव्याजी विंशतिभागस्तुलामानं गण्यपण्यानामेकादशभागः ॥ कZ_०२.१६.१० ॥

ṣoḍaśabhāgo mānavyājī viṃśatibhāgas tulāmānaṃ gaṇyapaṇyānām ekādaśabhāgaḥ

حجم/پیمائش سے ناپے جانے والے مال پر محصول سولہواں حصہ؛ وزن (ترازو) سے ناپے جانے والے پر بیسواں حصہ؛ اور گنتی والے مال پر گیارہواں حصہ ہے۔

षोडशभागःa sixteenth part (1/16)
षोडशभागः:
TypeNoun
Rootभाग
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; षोडशानां भागः = ‘one-sixteenth part’
मानव्याजी(the standard called) mānavyāji
मानव्याजी:
TypeNoun
Rootमानव्याजिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणवत् (मानव्याजिन्)
विंशतिभागःa twentieth part (1/20)
विंशतिभागः:
TypeNoun
Rootभाग
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विंशतेः भागः = ‘one-twentieth part’
तुलामानम्the balance-weight standard (tulā-measure)
तुलामानम्:
TypeNoun
Rootमान
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; तुलायाः मानम् = ‘balance-weight standard’
गण्यपण्यानाम्of countable goods/merchandise (sold by number)
गण्यपण्यानाम्:
TypeNoun
Rootगण्यपण्य
Formनपुंसकलिङ्ग (पण्य), षष्ठी-बहुवचन; गण्य = ‘counted’ + पण्य = ‘merchandise’
एकादशभागःan eleventh part (1/11)
एकादशभागः:
TypeNoun
Rootभाग
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; एकादशानां भागः = ‘one-eleventh part’
T
tax/duty administration
T
traders (implied)

FAQs

Kauṭilya aligns taxation with administrative measurability and risk of evasion: different bases (volume/weight/count) have different verification costs and manipulation opportunities, so rates are differentiated.