Sutra 21

Devanagari script

स्तेनमनिसृष्टोपजीविनं च बद्धं कर्म कारयेत्दण्डोपकारिणं च ॥ कZ_०२.१२.२१ ॥

Transliteration

stenamanisṛṣṭopajīvinaṃ ca baddhaṃ karma kārayet daṇḍopakāriṇaṃ ca

Translation

چور اور وہ شخص جو بغیر اجازت کے پیشے سے روزی کماتا ہو، اسے باندھ کر کام کرایا جائے؛ اسی طرح سزا کے لائق شخص کو بھی مشقت پر مجبور کیا جائے۔

Word by Word

• स्तेनम्: a thief
• Type: Noun
• Root: स्तेन
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन

• अनिसृष्टोपजीविनम्: one who subsists without authorization
• Type: Noun (adjectival)
• Root: उपजीविन्
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; नञ्-पूर्वकः समासः; विशेषणम् (स्तेनम्)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• बद्धम्: bound; arrested
• Type: Participle
• Root: बन्ध्
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषणम् (स्तेनम्)

• कर्म: work; labour (as a penalty)
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म (object)

• कारयेत्: should cause (him) to do; should make (him) perform
• Type: Verb
• Root: कृ (कारय-)
• Form: णिच्-प्रयोजक (causative); विधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• दण्डोपकारिणम्: one who is helpful in (matters of) punishment; one who assists the penal process
• Type: Noun (adjectival)
• Root: उपकारिन्
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषणम् (स्तेनम्)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

Entities Mentioned

• Thieves
• Unlicensed workers
• State labor/works

More Details

FAQs

What governance tool is being used here besides imprisonment?

Penal labor: converting offenders into controlled labor while reducing enforcement costs and generating public/royal works output.

What is ‘anisṛṣṭopajīvin’?

A person earning through a livelihood not authorized by the state—indicating a permit/licensing logic in economic activity.