Sutra 27
Devanagari script
प्रतिहतविक्रमं त्वां भर्तर्य् पण्यं करिष्यति त्वया वा संधिं कृत्वा भर्तारमेव प्रसादयिष्यति ॥ कZ_०९.३.२७ ॥
Transliteration
pratihatavikramaṃ tvāṃ bhartary paṇyaṃ kariṣyati; tvayā vā saṃdhiṃ kṛtvā bhartāram eva prasādayiṣyati
Translation
تمہاری قوتِ عمل توڑ کر وہ تمہیں تمہارے آقا کے ساتھ سودے بازی کی جنس بنا دے گا؛ یا تم سے سمجھوتا کر کے صرف تمہارے آقا ہی کو راضی کرے گا (تمہیں چھوڑ کر)۔
Word by Word
प्रतिहतविक्रमम्(you) whose prowess has been checked/repulsed
प्रतिहतविक्रमम्:
TypeNoun (adjectival use)
Rootविक्रम
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणम् (त्वाम् इत्यस्य) — ‘प्रतिहत’ (ppp of √हन् with प्रति) + ‘विक्रम’
त्वाम्you (object)
त्वाम्:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formद्वितीया एकवचन
भर्तरिin/with respect to (her) husband
भर्तरि:
TypeNoun
Rootभर्तृ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (अधिकरणे)
पण्यम्a saleable commodity; (as) merchandise
पण्यम्:
TypeNoun
Rootपण्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्म
करिष्यतिwill make
करिष्यति:
TypeVerb
Root√कृ
Formलृट् (भविष्यत्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्वयाby you / with you
त्वया:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formतृतीया एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
सन्धिम्a treaty; alliance/peace agreement
सन्धिम्:
TypeNoun
Rootसन्धि
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्म
कृत्वाhaving made / after concluding
कृत्वा:
TypeGerund (Absolutive)
Root√कृ
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया
भर्तारम्(her) husband
भर्तारम्:
TypeNoun
Rootभर्तृ
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्म
एवindeed; just
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअव्यय; अवधारणार्थक
प्रसादयिष्यतिwill conciliate / will win over / will appease
प्रसादयिष्यति:
TypeVerb (causative)
Root√सद् (causative: √सद् → प्रसादयति)
Formणिजन्त (causative), लृट् (भविष्यत्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘प्रसन्नं करिष्यति’
Entities Mentioned
E
enemy (implicit)B
bhartṛ (master/sovereign)D
defecting agent/official (implicit)FAQs
A rival power treats defectors as bargaining chips, not partners; once leverage is extracted, the person is traded away or discarded.