
गर्भ-व्यवस्था, देवकी-गर्भ-स्तुति (गर्भस्तुतिः), जगदन्तर्गत-हरि-प्रतिपादनम्
Isinalaysay ni Parāśara ang pagsasakatuparan ng banal na kautusan: itinanim ni Yogamāyā ang anim na sanggol-sa-sinapupunan at inilipat ang ikapito sa sinapupunan ni Rohiṇī; pagkatapos, para sa kapakanan ng tatlong daigdig, pumasok si Hari sa sinapupunan ni Devakī, samantalang si Yoganidrā ay ipinaglihi kay Yaśodā. Tumugon ang mga tanda ng kosmos—nagkaayon ang mga planeta at naging mapalad ang mga panahon—hudyat ng pagbaba ng aṁśa ni Viṣṇu. Nagningas si Devakī sa tejas na di-matiis, at ang mga di-nakikitang deva ay walang tigil na pumupuri sa kanya. Ang kabanata ay garbha-stuti: pinupuri si Devakī bilang sinapupunan ng prakṛti, vāk, Veda, yajña, at bilang pinagmulan ng mga lahing deva at daitya (Aditi/Diti). Lumalawak ang himno sa kosmolohiya: ang daigdig na may mga karagatan, ilog, lungsod, at pitong loka ay sinasabing nananahan sa kanyang sinapupunan sapagkat si Viṣṇu—lampas sa lahat ng pamantayan—ay pumasok dito. Nagtatapos ito sa panalangin para sa pagpapala at pag-iingat, na ang Diyosa ay mapagmahal na magtaguyod sa Panginoong nagtataguyod sa buong jagat, pinatitibay ang di-dalawang paglaganap ni Viṣṇu at ang malapit na debosyon ng salaysay ng kapanganakan.
Verse 1
यथोक्तं सा जगद्धात्री देवदेवेन वै तदा षड्गर्भगर्भविन्यासं चक्रे चान्यस्य कर्षणम्
Gaya ng sinabi ng Diyos ng mga diyos, noon nga ang Ina ng Sanlibutan ay inayos ang paglalagak ng anim na sanggol sa sinapupunan, at inilipat din ang isa pang sanggol sa ibang dako.
Verse 2
सप्तमे रोहिणीं प्राप्ते गते गर्भे ततो हरिः लोकत्रयोपकाराय देवक्याः प्रविवेश वै
Nang ang ikapitong sanggol ay napunta na kay Rohiṇī, saka si Hari—para sa kapakinabangan ng tatlong daigdig—ay pumasok sa sinapupunan ni Devakī.
Verse 3
योगनिद्रा यशोदायास् तस्मिन्न् एव ततो दिने संभूता जठरे तद्वद् यथोक्तं परमेष्ठिना
Sa araw ding iyon, ayon sa sinabi ng Kataas-taasang Tagapag-ayos, ang Yoga-nidrā ay naipaglihi sa sinapupunan ni Yaśodā, upang ang makapangyarihang balak ng Panginoon ay maganap nang walang hadlang.
Verse 4
ततो ग्रहगणः सम्यक् प्रचचार दिवि द्विज विष्णोर् अंशे भुवं याते ऋतवश् चाभवन् शुभाः
Pagkaraan nito, O dwija, ang pangkat ng mga planeta ay gumalaw sa langit sa ganap na kaayusan; at nang bumaba sa lupa ang isang bahagi ni Vishnu, ang mga panahon ay naging mapalad at muling nagkaisa sa pagkakasundo.
Verse 5
न सेहे देवकीं द्रष्टुं कश्चिद् अप्य् अतितेजसा जाज्वल्यमानां तां दृष्ट्वा मनांसि क्षोभम् आययुः
Walang sinuman ang nakatiis na tumingin kay Devakī, sapagkat siya’y nagliliyab sa napakalakas na ningning; nang makita siyang nag-aapoy sa liwanag, nayanig at naguluhan ang kanilang mga isip.
Verse 6
अदृष्टाः पुरुषैः स्त्रीभिर् देवकीं देवतागणाः बिभ्राणां वपुषा विष्णुं तुष्टुवुस् ताम् अहर्निशम्
Hindi nakikita ng mga lalaki at babae, ang mga pangkat ng mga diyos ay patuloy na nagpupuri kay Devakī—na nagdadala kay Vishnu sa kanyang katawan—araw at gabi.
Verse 7
प्रकृतिस् त्वं परा सूक्ष्मा ब्रह्मगर्भाभवः पुरा ततो वाणी जगद्धातुर् वेदगर्भातिशोभने
Ikaw ang pinakamataas at maselang Prakṛti; noong una, ikaw ang sinapupunan na kinalagyan ni Brahmā. Mula sa iyo sumibol ang banal na Salita ng Tagapaglikha ng daigdig, at sa pamamagitan nito nahayag ang mga Veda—O marilag na sinapupunan ng sagradong kaalaman.
Verse 8
सृज्यस्वरूपगर्भा च सृष्टिभूता सनातने बीजभूता तु सर्वस्य यज्ञगर्भाभवस् त्रयी
O Walang Hanggan, ikaw ang sinapupunan ng anyo ng paglikha, at ikaw rin ang paglikhang nahahayag. Ikaw ang binhi ng lahat; at mula sa ubod ng yajña, sumisilang ang tatluhang Veda.
Verse 9
फलगर्भा त्वम् एवेज्या वह्निगर्भा तथारणिः अदितिर् देवगर्भा त्वं दैत्यगर्भा तथा दितिः
Ikaw ang Ijyā, ang banal na ritwal mismo, na naglalaman ng bunga ng lahat ng gawa. Ikaw ang araṇi, ang patpat na pangpaapoy, sinapupunan ng nakatagong liyab. Ikaw si Aditi, na pinagmumulan ng mga deva; at Ikaw si Diti, na pinagmumulan ng mga Daitya—O Kataas-taasang Katotohanan.
Verse 10
ज्योत्स्ना वासरगर्भा त्वं ज्ञानगर्भासि सन्नतिः नयगर्भधरा नीतिर् लज्जा त्वं प्रश्रयोद्वहा
Ikaw ang liwanag ng buwan, at sa loob Mo’y nakapaloob ang araw. Ikaw ang pagpapakumbaba na may sinapupunang kaalaman. Ikaw ang matuwid na patakaran na nagdadala ng wastong paghatol. Ikaw ang kahinhinan, bukal ng mahinahong paggalang.
Verse 11
कामगर्भा तथेच्छा त्वं त्वं तुष्टिस् तोषगर्भिणी मेधा च बोधगर्भासि धैर्यगर्भोद्वहा धृतिः
Ikaw ang pagnanasa, na may sinapupunang pagnanasa; Ikaw ang kalooban, na nagdadalang-tao ng paninindigan. Ikaw ang kasiyahan, sinapupunan ng pagkakuntento; Ikaw ang talino, na may dalang pagkamulat. Ikaw ang katatagan, na may ubod na tapang; Ikaw ang pagtitiis, tagapagdala ng pasensya at lakas.
Verse 12
ग्रहर्क्षतारकागर्भा द्यौर् अस्याखिलहैतुकी एता विभूतयो देवि तथान्याश् च सहस्रशः
Ang kalangitan, sinapupunan ng mga planeta, naksatra, at mga bituin, ang nakatindig na laganap na saligan ng sanhi ng mundong ito. O Diyosa, ito ang mga vibhūti Niya; at may di-mabilang pang iba, libu-libo.
Verse 13
तथासंख्या जगद्धात्रि साम्प्रतं जठरे तव समुद्रादिनदीद्वीपवनपत्तनभूषणा ग्रामखर्वटखेटाढ्या समस्ता पृथिवी शुभे
Gayundin, O Jagaddhātrī, O Mapalad—sa sandaling ito ang buong Daigdig ay nananahan sa sinapupunan Mo: pinalamutian ng mga dagat at ilog, ng mga pulo at gubat; may mga lungsod na tila hiyas; at punô ng mga nayon, bayang-pamilihan, at pamayanan.
Verse 15
भूर्लोको ऽथ भुवर्लोकः स्वर्लोको ऽथ महर् जनः तपश् च ब्रह्मलोकश् च ब्रह्माण्डम् अखिलं शुभे
O mapalad, ang Bhūr-loka, Bhuvar-loka, Svarga-loka, at saka Maharloka, Janaloka, Tapoloka, at Brahmaloka—ang lahat ng ito, na nakaayos sa mga antas, ang bumubuo sa buong brahmāṇḍa.
Verse 16
तदन्तर् ये स्थिता देवा दैत्यगन्धर्वचारणाः महोरगास् तथा यक्षा राक्षसाः प्रेतगुह्यकाः
Sa mga puwang sa pagitan ng mga daigdig na iyon naninirahan ang iba’t ibang uri ng nilalang: mga deva, Daitya, Gandharva at Cāraṇa; ang malalaking ahas, Yakṣa, Rākṣasa, at ang mga pangkat ng Preta at Guhyaka.
Verse 17
मनुष्याः पशवश् चान्ये ये च जीवा यशस्विनि तैर् अन्तःस्थैर् अनन्तो ऽसौ सर्वेशः सर्वभावनः
O marangal, maging tao, hayop, o alinmang nilalang—sa loob ng lahat ng may katawan ay nananahan ang Walang-Hanggan. Siya ang Panginoon ng lahat at ang panloob na pinagmumulan na lumilikha at nagtataguyod ng bawat kalagayan ng pag-iral.
Verse 18
रूपकर्मस्वरूपाणि न परिच्छेदगोचरे यस्याखिलप्रमाणानि स विष्णुर् गर्भगस् तव
Siya na ang anyo, gawa, at tunay na kalikasan ay hindi masusukat o malilimitahan ng anumang pamantayan; sa harap Niya, ang lahat ng paraan ng kaalaman ay nananahimik—ang mismong Viṣṇu na iyon ang pumasok sa iyong sinapupunan.
Verse 19
त्वं स्वाहा त्वं स्वधा विद्या सुधा त्वं ज्योतिरम्बरे त्वं सर्वलोकरक्षार्थम् अवतीर्णा महीतले
Ikaw ang Svāhā, ang banal na pagbigkas na nagdadala ng handog sa mga deva; ikaw ang Svadhā, ang dalisay na panawag na sumusuporta sa mga ninuno. Ikaw ang kaalaman at ang nektar ng kawalang-kamatayan; ikaw ang liwanag sa kalangitan. Para sa pag-iingat ng lahat ng mga daigdig, ikaw ay bumaba sa lupa.
Verse 20
प्रसीद देवि सर्वस्य जगतः शं शुभे कुरु प्रीत्या तं धारयेशानं धृतं येनाखिलं जगत्
O Diyosa, mahabag ka; ipagkaloob ang kapayapaan at pagpapala sa buong daigdig. Sa mapagmahal na debosyon, itaguyod ang Kataas-taasang Panginoon, ang Soberano, na siyang sumasandig sa Kanya ang sansinukob.
It is a hymn-like passage praising the womb-bearing Devakī (and the divine feminine principle) as the locus of cosmic origins—because Viṣṇu, the immeasurable Jagat-kāraṇa, has entered her womb; therefore worlds, beings, and sacred knowledge are poetically said to abide within her.
The text treats the avatāra as a cosmic event: when Viṣṇu’s aṁśa descends, dharma’s restoration is mirrored by harmony in graha movements and ṛtu cycles, functioning as narrative markers of divine presence.