Adhyaya 11

Verse 1

यद् एतद् भगवान् आह गणः सप्तविधो रवेः मण्डले हिमतापादेः कारणं तन् मया श्रुतम्

Ang ipinahayag ng Bhagavān—na sa bilog ng Araw ang mga pangkat ay pitong uri at siyang sanhi ng lamig, init, at iba pa—iyan ang aking narinig, at ngayo’y isinasalaysay ko.

Verse 2

व्यापाराश् चापि कथिता गन्धर्वोरगरक्षसाम् ऋषीणां वालखिल्यानां तथैवाप्सरसां गुरो

O iginagalang na guro, nailarawan din ang mga tungkulin at itinakdang saklaw ng pagkilos: sa mga Gandharva, Uraga, at Rākṣasa; gayundin sa mga Ṛṣi, Vālakhilya, at mga Apsaras.

Verse 3

यक्षाणां च रथे भानोर् विष्णुशक्तिधृतात्मनाम् किं त्वादित्यस्य यत् कर्म तन् नात्रोक्तं त्वया मुने

O pantas, sinabi mo na ang mga Yakṣa sa karwahe ni Bhānu, na ang kanilang pagkatao ay inaalalayan ng śakti ni Viṣṇu; ngunit ang itinakdang gawain ni Āditya ay hindi mo pa sinabi rito.

Verse 4

यदि सप्तगणो वारि हिमम् उष्णं च वर्षति तत् किम् अत्र रवेर् येन वृष्टिः सूर्याद् इतीर्यते

Kung ang Saptagaṇa ang siyang nagbubuhos ng tubig—pati niyebe at init—ano pa ang papel ni Ravi rito? Bakit sinasabing ang ulan ay nagmumula sa Araw?

Verse 5

विवस्वान् उदितो मध्ये यात्य् अस्तम् इति किं जनः ब्रवीत्य् एतत् समं कर्म यदि सप्तगणस्य तत्

Bakit sinasabi ng mga tao, “Sumisikat si Vivasvān, umaabot sa gitna ng langit, at saka lumulubog,” kung iisa at pantay ang gawain ng Saptagaṇa?

Verse 6

मैत्रेय श्रूयताम् एतद् यद् भवान् परिपृच्छति यथा सप्तगणे ऽप्य् एकः प्राधान्येनाधिको रविः

Maitreya, pakinggan mo ang itinatanong mo: gaya ng sa pangkat na pito, si Ravi lamang ang nangunguna at nakahihigit dahil sa kanyang pamumunong pangunahing-ugat.

Verse 7

या तु शक्तिः परा विष्णोर् ऋग्यजुःसामसंज्ञिता सैषा त्रयी तपत्य् अंहो जगतश् च हिनस्ति यत्

Ang kataas-taasang śakti ni Viṣṇu na tinatawag na Ṛg, Yajus, at Sāman—iyan ang Tatlong Veda na tumutupok sa kasalanan; sa kanyang liwanag, nalilinis ang daigdig at napapawi ang lahat ng nakapipinsala.

Verse 8

सैष विष्णुः स्थितः स्थित्यां जगतः पालनोद्यतः ऋग्यजुःसामभूतो ऽन्तः सवितुर् द्विज तिष्ठति

Ang Vishnu ring ito ang nananatiling kapangyarihan ng pag-iingat at laging handang magtanggol sa sanlibutan. Bilang diwa ng Ṛg, Yajus, at Sāma Veda, O dalawang-ulit na isinilang, Siya’y nananahan sa Savitṛ (Araw) bilang panloob na Tagapamahala.

Verse 9

मासि मासि रविर् यो यस् तत्र तत्र हि सा परा त्रयीमयी विष्णुशक्तिर् अवस्थानं करोति वै

Bawat buwan, saan man huminto ang Araw sa kanyang landas, doon nga itinatatag ng kataas-taasang kapangyarihan ni Vishnu—na binubuo ng tatlong Veda—ang kanyang pag-iral.

Verse 10

ऋचस् तपन्ति पूर्वाह्णे मध्याह्ने च यजूंष्य् अथ बृहद्रथन्तरादीनि सामान्य् अह्नः क्षये रवौ

Sa umaga, nagliliyab ang mga himno ng Ṛk; sa katanghalian, nagniningning ang mga pormula ng Yajus. At sa paglubog ng araw, kapag papalapit ang Araw sa paglisan, umaalingawngaw ang mga awit ng Sāman—gaya ng Bṛhat at Rathantara.

Verse 11

अंश एषा त्रयी विष्णोर् ऋग्यजुःसामसंज्ञिता विष्णुशक्तिर् अवस्थानं सदादित्ये करोति सा

Ang tatlong Veda—na tinatawag na Ṛg, Yajus, at Sāman—ay bahagi mismo ni Vishnu. Bilang śakti ni Vishnu, palagi nitong itinatatag ang Kanyang pananatili sa Āditya (Araw).

Verse 12

न केवलं रवेः शक्तिर् वैष्णवी सा त्रयीमयी ब्रह्माथ पुरुषो रुद्रस् त्रयम् एतत् त्रयीमयम्

Ang kapangyarihang Vaiṣṇavī na iyon ay hindi lamang lakas ng Araw; siya’y may diwang Tri-Veda. At si Brahmā, ang Puruṣa, at si Rudra—ang tatlong prinsipyong ito man ay hinabing mula sa iisang katotohanang Tri-Veda.

Verse 13

सर्गादौ ऋङ्मयो ब्रह्मा स्थितौ विष्णुर् यजुर्मयः रुद्रः साममयो ऽन्ताय तस्मात् तस्याशुचिर् ध्वनिः

Sa pasimula ng paglikha, si Brahmā ay may likas na Ṛg—ang unang himno; sa pagpapanatili, si Viṣṇu ay may likas na Yajus—batas ng paghahandog at pag-iingat. Sa pagkalusaw, si Rudra ay may likas na Sāman—awit na nagdadala sa wakas; kaya mula roon sumisilang ang di-malinis at di-mapalad na alingawngaw.

Verse 14

एवं सा सात्त्विकी शक्तिर् वैष्णवी या त्रयीमयी आत्मसप्तगणस्थं तं भास्वन्तम् अधितिष्ठति

Kaya nga ang sātvikang Śakti—na Vaishnava ang diwa at binubuo ng tatlong Veda—ay naghahari bilang adhishthāna sa Makislap na iyon, na nakalagay sa sarili sa gitna ng pitong pangkat, at sumusuporta sa kanya mula sa loob.

Verse 15

तया चाधिष्ठितः सो ऽपि जाज्वलीति स्वरश्मिभिः तमः समस्तजगतां नाशं नयति चाखिलम्

Sa pag-adhishthāna Niya, siya man ay nagliliyab sa sariling mga sinag, at lubos na winawasak ang dilim na bumabalot sa lahat ng daigdig.

Verse 16

स्तुवन्ति तं वै मुनयो गन्धर्वैर् गीयते पुरः नृत्यन्त्य् अप्सरसो यान्ति तस्य चानु निशाचराः

Pinupuri Siya ng mga muni; sa harap Niya, umaawit ang mga Gandharva. Sumasayaw ang mga Apsaras, at maging ang mga nilalang na gumagala sa gabi ay sumusunod sa Kanya—bawat isa’y napapaloob sa kaayusan ng Kanyang paghahari.

Verse 17

वहन्ति पन्नगा यक्षैः क्रियते ऽभीषुसंग्रहः वालखिल्यास् तथैवैनं परिवार्य समासते

Binubuhat siya ng mga Nāga; ang mga Yakṣa ang nagtitipon at nag-aayos ng kanyang mga sinag. Gayundin, pinalilibutan siya ng mga Vālakhilya na rishi sa lahat ng panig at nananatiling nakaupo roon—upang mapanatili ang itinakdang landas ng Araw nang walang pagkukulang.

Verse 18

नोदेता नास्तमेता च कदाचिच् छक्तिरूपधृक् विष्णुर् विष्णोः पृथक् तस्य गणः सप्तविधो ऽप्य् अयम्

Si Vishnu, na nananahan bilang mismong anyo ng Śakti, ay hindi kailanman sumisikat ni lumulubog. Gayunman, sa pagpapakita, ang kalipunan ng Kanyang mga kapangyarihan na tila hiwalay kay Vishnu ay sinasabing may pitong uri.

Verse 19

स्तम्भस्थदर्पणस्यैति यो ऽयम् आसन्नतां नरः छायादर्शनसंयोगं स संप्राप्नोत्य् अथात्मनः

Gaya ng taong lumalapit sa salaming nakapirmi sa haligi at nakauugnay sa pagtanaw ng sariling anino, gayon din, sa paglapit sa wastong paraan ng pagkakilala, natatamo ang pag-uugnay ng pagdama sa Sarili (Ātman).

Verse 20

एवं सा वैष्णवी शक्तिर् नैवापैति ततो द्विज मासानुमासं भास्वन्तम् अध्यास्ते तत्र संस्थितम्

Kaya nito, O dalawang-beses-isinilang, ang Vaiṣṇavī na kapangyarihan ay hindi kailanman lumilisan. Buwan-buwan, nananatili Siya roon, nakaluklok sa Maningning (Araw), matatag sa gayong kalagayan.

Verse 21

पितृदेवमनुष्यादीन् स सदाप्याययन् प्रभुः परिवर्तत्य् अहोरात्रकारणं सविता द्विज

O dalawang-beses-isinilang, ang Panginoong Savitṛ (Araw), na walang humpay na nagpapalusog sa mga Pitṛ, sa mga deva, sa mga tao at iba pa, ang siyang dahilan ng araw at gabi at nagpapapaikot sa panahon.

Verse 22

सूर्यरश्मिः सुषुम्णो यस् तर्पितस् तेन चन्द्रमाः कृष्णपक्षे ऽमरैः शश्वत् पीयते वै सुधामयः

Ang sinag ng Araw na tinatawag na Suṣumnā, kapag napuspos at nasiyahan, mula roon napalalakas ang Buwan; at sa madilim na kalahati ng buwan, ang Buwan na hitik sa amṛta ay patuloy na iniinom ng mga walang-kamatayang deva.

Verse 23

पीतं तं द्विकलं सोमं कृष्णपक्षक्षये द्विज पिबन्ति पितरस् तेषां भास्करात् तर्पणं तथा

O dalawang-beses na isinilang, sa pagtatapos ng madilim na kalahati ng buwan, iniinom ng mga Pitṛ ang Somang iyon—na ngayo’y dalawang bahagi na lamang; at ang kanilang kasiyahan (tarpaṇa) ay nakukuha rin sa pamamagitan ng Araw.

Verse 24

आदत्ते रश्मिभिर् यं तु क्षितिसंस्थं रसं रविः तम् उत्सृजति भूतानां पुष्ट्यर्थं सस्यवृद्धये

Ang diwang nananahan sa lupa ay hinihigop ng Araw sa pamamagitan ng kanyang mga sinag; at muli niya itong ibinubuhos upang magbigay-lakas sa lahat ng nilalang at magpalago ng mga pananim.

Verse 25

तेन प्रीणात्य् अशेषाणि भूतानि भगवान् रविः पितृदेवमनुष्यादीन् एवम् आप्याययत्य् असौ

Sa kapangyarihang iyon, ang mapalad na Araw ay nagbibigay-lugod sa lahat ng nilalang nang walang natitira; at sa gayon din, kanyang inaalagaan ang mga Pitṛ, mga Deva, mga tao, at iba pa.

Verse 26

पक्षतृप्तिं तु देवानां पितॄणां चैव मासिकीम् शश्वत् तृप्तिं च मर्त्यानां मैत्रेयार्कः प्रयच्छति

O Maitreya, ipinagkakaloob ng Araw sa mga Deva ang kasiyahan sa bawat siklo ng kalahating buwan; sa mga Pitṛ ang buwanang pag-alalay; at sa mga mortal ang walang patid na panustos ng buhay.