Adhyaya 93: The Battle of Mahiṣa Daitya and the Gods

Verse 1

श्रीवराह उवाच । ततो महिषदैत्यस्तु कामरूपी महाबलः । मत्तहस्तिनमारुह्य यियासुर्मेरुपर्वतम् ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: Pagkaraan nito, ang mahīṣa-daitya, na nakapag-aanyo ayon sa nais at may dakilang lakas, ay sumakay sa isang lasing na elepante, na naglalayong tumungo sa Bundok Meru.

Verse 2

कालः कृतान्तो रक्ताक्षो हरणो मित्रहाऽनिलः । यज्ञहा ब्रह्महा गोग्घ्नः स्त्रीघ्नः संवर्त्तकस्तथा ॥

Sina Kāla, Kṛtānta, Raktākṣa, Haraṇa, Mitrahā, at Anila; gayundin sina Yajñahā, Brahmahā, Goghna, Strīghna, at Saṃvarttaka—ito ang mga pinunong daitya na pinangalanan.

Verse 3

इत्येते दश चैकाश्च दैत्येन्द्रा युद्धदुर्मदाः । यथासंख्येन रुद्रांस्तु दुद्रुवुर्भीमविक्रमाः ॥

Kaya ang sampu at isa pang mga pinunong daitya na ito, palalong-palalo sa digmaan, ay sumalakay sa mga Rudra ayon sa pagkakasunod, taglay ang nakapanghihilakbot na tapang.

Verse 4

शेषान् देवान् शेषदैत्या यथायोगमुपाद्रवन् । स्वयं महिषदैत्यस्तु इन्द्रं दुद्राव वेगितः ॥

Ang natitirang mga daitya ay sumalakay sa natitirang mga deva ayon sa nararapat na katapat; at ang mahīṣa-daitya mismo, mabilis at may matinding sigla, ay sumugod kay Indra.

Verse 5

स चापि बलवान् दैत्यो ब्रह्मणो वरदर्पितः । अवध्यः पुरुषेणाजौ यद्यपि स्यात् पिनाकधृक् ॥

Ang makapangyarihang daitya na iyon, palalo dahil sa biyaya ni Brahmā; sa digmaan ay hindi siya mapapatay ng sinumang lalaki, kahit naroon pa ang may hawak ng Pināka (Śiva).

Verse 6

आदित्यैर्वसुभिः साध्यै रुद्रैश्च निहता भृशम् । असुरा यातुधानाश्च संख्यापूरणकेवलाः ॥

Sa kamay ng mga Āditya, Vasu, Sādhya, at mga Rudra, napakaraming Asura at Yātudhāna ang napatay—na wari’y pangpuno lamang sa bilang ng mga nasawi.

Verse 7

देवानामपि सैन्यानि निहतान्यसुरैर्युधि । एवं भूते तदा भग्ने देवेन्द्रे विद्रुताः सुराः ॥

Maging ang mga hukbo ng mga deva ay napatay ng mga asura sa labanan. Sa gayong kalagayan, nang mapaurong si Devendra (Indra), nagsitakas ang mga Sura.

Verse 8

अर्दिता विविधैः शस्त्रैः शूलपट्टिशमुद्गरैः । गतवन्तो ब्रह्मलोकमसुरैरर्दिताः सुराः ॥

Pinahirapan ng sari-saring sandata—mga sibat, palakol, at pamukpok—ang mga Sura; at sa pag-uusig ng mga Asura, nagtungo sila sa Brahmaloka.

Verse 9

तत्रेन्द्रं पुरमासाद्य देवैः सह शतक्रतुम् । अभिदुद्राव दैत्येन्द्रस्ततो देवाः क्रुधान्विताः ॥

Doon, nang marating ang lungsod ni Indra, ang pinuno ng mga daitya ay sumugod kay Śatakratu (Indra) na kasama ang mga deva; kaya nag-alab sa galit ang mga deva.

Verse 10

आदाय स्वानि शस्त्राणि वाहनानि विशेषतः । अधिष्ठायासुरानाजौ दुद्रुवुर्मुदिता भृशम् ॥

Kinuha nila ang sarili nilang mga sandata at, lalo na, sumakay sa kani-kanilang sasakyan; ang mga Asura ay sumugod sa larangan ng digmaan, labis na nagagalak.

Verse 11

तेषां प्रववृत्ते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । घोरं प्रचण्डयोधानामन्योन्यमभिगर्जताम् ॥

Nang magsimula ang kanilang sagupaan, sumiklab ang isang magulong labanan—nakapangingilabot at kakila-kilabot—habang ang mababangis na mandirigma’y nag-uumangil sa isa’t isa.

Verse 12

तत्राञ्जनो नीलकुक्षिर्मेघवर्णो बलाहकः । उदराक्षो ललाटाक्षः सुभीमो भीमविक्रमः । स्वर्भानुश्चेति दैत्याष्टौ वसून् दुद्रुवुराहवे ॥

Doon, sina Añjana, Nīlakukṣi, Meghavarṇa, Balāhaka, Udarākṣa, Lalāṭākṣa, Subhīma, Bhīmavikrama, at Svarbhānu—ang walong Daitya na ito—ay sumugod sa mga Vasu sa digmaan.

Verse 13

यथासंख्येन तद्वच्च दैत्याः द्वादश चापरे । आदित्यान् दैत्यवर्यास्तु तेषां प्राधान्यतः शृणु ॥

Gayundin, ayon sa wastong pagkakasunod, may labindalawa pang ibang Daitya—mga pinuno sa mga Daitya—na sumalakay sa mga Āditya; pakinggan mo sila ayon sa kanilang pangunahing katayuan.

Verse 14

भीमो ध्वङ्क्षो ध्वस्तकर्णः शङ्कुकर्णस्तथैव च । वज्रकायोऽतिवीर्यश्च विद्युन्माली तथैव च ॥

Sina Bhīma, Dhvaṅkṣa, Dhvastakarṇa, Śaṅkukarṇa, Vajrakāya, Ativīrya, at Vidyunmālī—(ilan ito sa kanila).

Verse 15

रक्ताक्षो भीमदंष्ट्रस्तु विद्युज्जिह्वस्तथैव च । अतिकायो महाकायो दीर्घबाहुः कृतान्तकः ॥

Si Raktākṣa, si Bhīmadaṃṣṭra, gayundin si Vidyujjihva; gayundin si Atikāya, si Mahākāya, si Dīrghabāhu, at si Kṛtāntaka—sila ang natitirang mga pangalan sa talaang ito.

Verse 16

एते द्वादश दैत्येन्द्रा आदित्यान् युधि दुद्रुवुः । स्वकं सैन्यमुपादाय तद्वदन्येऽपि दानवाः । रुद्रान् दुद्रुवुरव्यग्रा यथासंख्येन कोपिताः ॥

Ang labindalawang panginoon ng mga Daitya ay sumugod sa mga Āditya sa digmaan. Kinuha ang kani-kanilang hukbo, ang iba pang mga Dānava rin—walang pag-aatubili—ay sumugod sa mga Rudra, ayon sa pagkakasunod, nag-aalab sa galit.