Adhyaya 87: Description of Krauñcadvīpa: its mountains, regions, rivers, and encircling ocean
Krauñcadvīpa-varṇana (Parvata–Varṣa–Nadī–Samudra-vibhāgaḥ)
Ancient-Geography (Purāṇic Cosmography) / Environmental Topography
Sa loob ng pagtuturo nina Varāha at Pṛthivī, ang kabanatang ito ay isang aral sa kosmograpiya tungkol sa maayos na kaayusan ng Daigdig. Inilalarawan ni Rudra ang Krauñcadvīpa bilang ikaapat na kontinente, ang sukat nito kaugnay ng Kuśadvīpa, at ang karagatang pumapalibot dito. Binibilang ang pitong pangunahing bundok na tila mga hiyas at ang kani-kanilang taas, bilang mga haliging nagpapatatag sa lupain. Isinusunod ang pitong varṣa (mga rehiyon) at pitong pangunahing ilog na may mga alternatibo o mapaglarawang pangalan, pati pagbanggit sa iba pang maliliit na ilog. Nagtatapos ito sa pagtukoy sa karagatang ghṛta (nilinaw na mantikilya) na pumapalibot sa Krauñcadvīpa, na nagpapakita ng patong-patong at maka-kalikasan na kaayusan ng mundong Purāṇiko.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 87
Verse 1
रुद्र उवाच । अथ क्रौञ्चं भवति चतुर्थं कुशद्वीपाद् द्विगुणमानतः समुद्रः क्रौञ्चेन द्विगुणेनावृतः । तस्मिंश्च सप्तैव प्रधानपर्वताः । प्रथमः कौञ्चो विद्युर्लतो रैवतो मानसः सैव पावकः । तथैवान्धकारः सैवाच्छोदकः । देवावृत्तो स च सुरापो भण्यते । ततो देविष्ठः स एव काञ्चनशृङ्गो भवति । देवनन्दात्परो गोविन्दः, द्विविन्द इति । ततः पुण्डरीकः सैव तोषाशयः । एते सप्त रत्नमयाः पर्वताः क्रौञ्चद्वीपे व्यवस्थिताः । सर्वे च परस्परेणोच्छ्रयाः । तत्र वर्षाणि तथा क्रौञ्चस्य कुशलो देशः सैव माधवः स्मृतः वामनस्य मनोऽनुगः सैव संवर्तकस्ततोऽष्णवान् सोमप्रकाशः । ततः पावकः सैव सुदर्शनः । तथा चान्धकारः सैव सम्मोहः । ततो मुनिदेशः स च प्रकाशः । ततो दुन्दुभिः सैवानर्थ उच्यते । तत्रापि सप्तैव नद्यः
Sinabi ni Rudra: “Ngayon, ang (dvīpa na tinatawag na) Krauñca ang nagiging ikaapat, na makalawa ang lawak kaysa sa Kuśadvīpa; at ito’y napaliligiran ng karagatang makalawa rin ang sukat, na tinatawag na Krauñca. Dito ay may pitong pangunahing bundok: una ang Kauñca; ang Vidyullatā; ang Raivata; ang Mānasa; gayundin ang Pāvaka; gayundin ang Andhakāra; at gayundin ang Acchodaka. Binabanggit din ang Devāvṛtta, na tinatawag na Surāpa. Pagkaraan ay ang Devīṣṭha, na siya ring nagiging Kāñcanaśṛṅga. Sa ibayo ng Devananda ay ang Govinda, na tinatawag na Dvivinda. Pagkatapos ay ang Puṇḍarīka, gayundin ang Toṣāśaya. Ang pitong bundok na ito, na wari’y hiyas, ay nakatindig sa Krauñcadvīpa, at ang bawat isa’y tumataas na kaugnay ng iba. Doon din ay inilalarawan ang mga varṣa: Kuśala-deśa; Mādhava; ang Mano’nuga ni Vāmana; Saṃvartaka; Aṣṇavān; Somaprakāśa; saka ang Pāvaka, na tinatawag ding Sudarśana; at ang Andhakāra, na tinatawag ding Saṃmoha; saka ang Munideśa, at yaong tinatawag na Prakāśa; saka ang Dundubhi, na tinatawag ding Anartha. Doon din ay may pitong ilog.”
Verse 2
गौरी कुमुद्वती चैव सन्ध्या रात्रिर्मनोजवा ख्यातिश्च पुण्डरीका च गङ्गा सप्तविधाः स्मृताः । गौरी सैव पुष्पवहा कुमुद्वती ताम्रवती रोधसन्ध्या सुखावहा च मनोजवा च क्षिप्रोदा च ख्यातिः सैव गोबहुला पुण्डरीका चित्रवेगा शेषाः क्षुद्रनद्यः ॥ क्रौञ्चद्वीपो घृतोदेनावृतः । घृतोदा शाल्मलेनेति
Ang Gaurī, Kumudvatī, Sandhyā, Rātri, Manojavā, Khyāti, Puṇḍarīkā, at Gaṅgā ay inaalala bilang pitong ilog. Ang Gaurī ay tinatawag ding Puṣpavahā; ang Kumudvatī ay tinatawag ding Tāmravatī; ang Rodhasandhyā ay tinatawag ding Sukhāvahā; ang Manojavā ay tinatawag ding Kṣiprodā; ang Khyāti ay tinatawag ding Gobahulā; ang Puṇḍarīkā ay tinatawag ding Citravegā; ang iba pa’y maliliit na batis. Ang Krauñcadvīpa ay napaliligiran ng Karagatang Ghee (Ghṛtoda); at ang ‘Ghṛtoda’ ay kaugnay ng Śālmaladvīpa.
Frequently Asked Questions
The passage primarily teaches an ordered model of Earth (Pṛthivī) through systematic geography—continents, mountains, regions, and rivers—implying that terrestrial stability depends on structured landforms and regulated waters. The instructional logic frames environmental order as a prerequisite for sustaining life and cosmic balance rather than presenting a direct social-legal injunction.
No explicit calendrical markers (tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal timings) appear in the cited material. The content is descriptive cosmography rather than a ritual schedule.
It models balance through enumerated structures: seven principal mountains (as stabilizing features), seven varṣas (organized land divisions), and seven rivers (hydrological circulation), all enclosed by a concentric ocean. This mapping presents Earth as a regulated system in which landforms and waterways collectively maintain coherence.
No royal genealogies or human historical lineages are referenced in the cited verses. The only explicit speaker attribution in the manuscript excerpt is Rudra, while the broader work’s pedagogical frame is typically presented as Varāha instructing Pṛthivī.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.