Adhyaya 65: The Sovereignty Vow and the Cycle of Tithi-Based Observances

Verse 1

अगस्त्य उवाच । सार्वभौमव्रतं चान्यत् कथयामि समासतः । येन सम्यक्कृतेनाशु सार्वभौमो नृपो भवेत् ॥ ६५.१ ॥

Wika ni Agastya: “Isasalaysay ko rin nang maikli ang isa pang pagtalima na tinatawag na Sārvabhauma-vrata; sa wastong pagsasagawa nito, ang isang hari ay maaaring mabilis na maging pangkalahatang soberano (cakravartin).”

Verse 2

कार्तिकस्य तु मासस्य दशमी शुक्लपक्षिका । तस्यां नक्ताशनो नित्यं दिक्षु शुद्धबलिं हरेत् ॥ ६५.२ ॥

Sa ikasampung araw ng buwan (daśamī) ng maliwanag na kalahati sa buwan ng Kārtika, dapat laging kumain lamang sa gabi; at sa mga direksiyon ay maghandog ng dalisay na bali (handog-ritwal).

Verse 3

विचित्रैः कुसुमैर्भक्त्या पूजयित्वा द्विजोत्तमान् । दिशां तु प्रार्थनां कुर्यान् मन्त्रेणानेन सुव्रतः । सर्वा भवन्त्यः सिद्ध्यन्तु मम जन्मनि जन्मनि ॥ ६५.३ ॥

Matapos parangalan nang may debosyon ang mga pinakadakila sa mga “dalawang-beses na isinilang” sa pamamagitan ng sari-saring bulaklak, ang masunuring tagapagpanata ay dapat manalangin sa mga direksiyon sa pamamagitan ng mantrang ito: “Nawa’y matupad para sa akin ang lahat ng ito, sa bawat kapanganakan, kapanganakan man.”

Verse 4

एवमुक्त्वा बलिं तासु दत्त्वा शुद्धेन चेतसा । ततो रात्रौ तु भुञ्जीत दध्यन्नं तु सुसंस्कृतम् ॥ ६५.४ ॥

Pagkasabi nito, at matapos ihandog sa kanila ang bali nang may dalisay na isipan, saka sa gabi ay kumain ng kaning hinaluan ng dadhi (maasim na gatas/yogurt) na maayos ang pagkakaluto.

Verse 5

पूर्वं पश्चाद्यथेष्टं तु एवं संवत्सरं नृप । यः करोति नरो नित्यं तस्य दिग्विजयो भवेत् ॥ ६५.५ ॥

O hari, ang taong palagiang nagsasagawa nito sa loob ng isang taon sa ganitong paraan—una sa silangan at saka sa kanluran, ayon sa nais niya—ay magkakamit ng pagwawagi sa lahat ng panig (digvijaya).

Verse 6

एकादश्यां तु यत्नेन नरः कुर्याद् यथाविधि । मार्गशीर्षे शुक्लपक्षादारभ्याब्दं विचक्षणः । तद् व्रतं धनदस्येष्टं कृतं वित्तं प्रयच्छति ॥ ६५.६ ॥

Ngunit sa araw ng Ekādaśī, dapat isagawa ng tao nang may pag-iingat ang panata ayon sa itinakdang tuntunin. Mula sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Mārgaśīrṣa, ang marunong ay dapat magpanatili nito sa loob ng isang taon. Ang panatang ito, na minamahal ni Dhanada (Kubera), kapag isinagawa ay nagkakaloob ng kayamanan.

Verse 7

एकादश्यां निराहारो यो भुङ्क्ते द्वादशीदिने । शुक्ले वाऽप्यथवा कृष्णे तद्व्रतं वैष्णवं महत् ॥ ६५.७ ॥

Sinumang mag-ayuno sa Ekādaśī at kumain sa araw ng Dvādaśī—maging sa maliwanag man o madilim na kalahati ng buwan—ang panatang iyon ay tinatawag na dakilang panatang Vaiṣṇava.

Verse 8

एवं चीर्णसुघोराणि हन्ति पापानि रपार्थिव । त्रयोदश्यां तु नक्तेन धर्मव्रतमथोच्यते ॥ ६५.८ ॥

Sa gayon, kapag naisagawa ang gayong napakahigpit na mga pagtalima, winawasak nito ang mga kasalanan, O Inang Daigdig. At sa araw ng Trayodaśī, ang panatang kumakain lamang sa gabi ay tinatawag na dharma-vrata, isang disiplina na naaayon sa dharma.

Verse 9

शुक्लपक्षे फाल्गुनस्य तथारभ्य विचक्षणः । रौद्रं व्रतं चतुर्दश्यां कृष्णपक्षे विशेषतः । माघमासादथारभ्य पूर्णं संवत्सरं नृप ॥ ६५.९ ॥

O marunong na hari, simula sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Phālguna, dapat isagawa ang Raudra-vrata—lalo na sa ika-labing-apat na araw sa madilim na kalahati. Mula sa buwan ng Māgha, tapusin ito sa loob ng isang buong taon.

Verse 10

इन्दुव्रतं पञ्चदश्यां शुक्लायां नक्तभोजनम् । पितृव्रतममावास्यामिति राजन् तथेरितम् ॥ ६५.१० ॥

“Ang Indu-vrata ay isinasagawa sa ika-labing-limang araw ng maliwanag na kalahati, na kumakain lamang sa gabi; at ang Pitṛ-vrata ay sa araw ng Amāvāsyā (bagong buwan)”—ganyan, O hari, ang ipinahayag.

Verse 11

दश पञ्च च वर्षाणि य एवṃ कुरुते नृप । तिथिव्रतानि कस्तस्य फलं व्रतप्रमाणतः ॥ ६५.११ ॥

O hari, ang sinumang nagsasagawa nang ganito sa loob ng sampu at limang taon—sino ang makapagsasaysay nang ganap ng bunga ng mga panatang nakaugnay sa mga tithi (petsa sa kalendaryong lunar), ayon sa sukat ng panata?

Verse 12

अश्वमेधसहस्राणि राजसूयशतानि च । यष्टानि तेन राजेन्द्र कल्पोक्ताः क्रतवस्तथा ॥ ६५.१२ ॥

O dakilang hari, sa kanya ay naisagawa ang libu-libong handog na Aśvamedha at daan-daang ritong Rājasūya; gayundin, ang iba pang mga kratu (sakripisyong ritwal) na itinakda sa kalpa ay naisakatuparan din.

Verse 13

एकमेव कृतं हन्ति व्रतं पापानि नित्यशः । यः पुनः सर्वमेतद्धि कुर्यान्नरवरात्मज । स शुद्धो विरजो लोकानाप्नोति सकलं नृप ॥ ६५.१३ ॥

Kahit isang panata lamang, kapag isinagawa, ay patuloy na pumupuksa sa mga kasalanan. Ngunit ang sinumang, O anak ng pinakamainam sa mga tao, na magsagawa ng lahat ng ito—siya’y nalilinis, walang dungis, at nakakamit ang lahat ng mga daigdig, O hari.