Adhyaya 57: The Observance for Attaining Radiance: The Soma Kānti-Vrata

Verse 1

अगस्त्य उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि कान्तिव्रतम् अनुत्तमम् । यत्कृत्वा तु पुरा सोमः कान्तिमान् अभवत् पुनः ॥ ५७.१ ॥

Sinabi ni Agastya: “Pagkaraan nito, ipaliliwanag ko ang walang kapantay na panata na tinatawag na Kānti-vrata; sa pagsasagawa nito noong unang panahon, si Soma (ang Buwan) ay muling naging maningning.”

Verse 2

यक्ष्मणा दक्षशापेन पुराक्रान्तो निशाकरः । एतच्चीर्त्वा व्रतं सद्यः कान्तिमानभवत् किल ॥ ५७.२ ॥

Noong una, ang Buwan—ang tagapaglikha ng gabi—ay dinapuan ng yakṣman (pagkahapo/pagkabulok) dahil sa sumpa ni Dakṣa. Sinasabing nang maisagawa at maipahayag/maingatan ang panatang ito, agad niyang nabawi ang kanyang ningning.

Verse 3

द्वितीयायां तु राजेन्द्र कार्त्तिकस्य सिते दिने । नक्तं कुर्वीत यत्नेन अर्चयन् बलकेशवम् ॥ ५७.३ ॥

Sa ikalawang tithi, O hari, sa maliwanag na araw ng buwang Kārttika, dapat isagawa nang masikap ang panatang pagkain sa gabi (nakta) habang sumasamba kay Balakeśava.

Verse 4

बलदेवाय पादौ तु केशवाय शिरोऽर्चयेत् । एवमभ्यर्च्य मेधावी वैष्णवं रूपमुत्तमम् ॥ ५७.४ ॥

Ihandog ang pagsamba sa mga paa para kay Baladeva, at ang pagsamba sa ulo para kay Keśava. Sa gayong paraan ng pag-aalay, ang marunong ay gumagalang sa pinakadakilang anyong Vaiṣṇava.

Verse 5

परस्वरूपं सोमाख्यं द्विकलं तद्दिने हि यत् । तस्यार्घं दापयेद्धीमान् मन्त्रेण परमेष्ठिनः ॥ ५७.५ ॥

Sa araw na iyon, ang tinatawag na Soma—na may anyong parasvarūpa at binubuo ng dalawang bahagi (dvikala)—ay dapat alayan ng arghya ng marunong, gamit ang mantra para kay Parameṣṭhin.

Verse 6

नमोऽस्त्वमृतरूपाय सर्वौषधिनृपाय च । यज्ञलोकाधिपतये सोमाय परमात्मने ॥ ५७.६ ॥

Pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay kawalang-kamatayan; at sa Iyo, hari ng lahat ng halamang-gamot; sa panginoon ng daigdig ng yajña—si Soma—na siyang Kataas-taasang Sarili.

Verse 7

अनेनैव च मार्गेण दत्त्वार्घ्यं परमेष्ठिनः । रात्रौ सविप्रो भुञ्जीत यवान्नं सघृतं नरः ॥ ५७.७ ॥

Sa parehong paraan, matapos ihandog ang arghya kay Parameṣṭhin, ang isang lalaki—kasama ang isang brāhmaṇa—ay dapat kumain sa gabi ng pagkain na yava (sebada) na may ghee.

Verse 8

फाल्गुनादिचतुष्के तु पायसं भोजयेच्छुचिः । शालिहोमं तु कुर्वीत कार्त्तिके तु यवैस्तथा ॥ ५७.८ ॥

Sa apat na buwang nagsisimula sa Phālguna, ang taong nalinis ay dapat maghandog ng kanin na may gatas bilang pagkain. Dapat magsagawa ng homa na may bigas; at gayundin sa Kārttika, gawin ito gamit ang sebada.

Verse 9

आषाढादिचतुष्के तु तिलहोमं तु कारयेत् । तद्वत् तिलान्नं भुञ्जीत एष एव विधिक्रमः ॥ ५७.९ ॥

Sa apat na buwang nagsisimula sa Āṣāḍha, dapat ipagawa ang tila-homa, ang paghahandog sa apoy na may linga. Gayundin, dapat kainin ang pagkaing inihanda na may linga. Ito lamang ang itinakdang pagkakasunod ng ritwal.

Verse 10

ततः संवत्सरे पूर्णे शशिनं कृतराजतं । सितवस्त्रयुगच्छन्नं सितपुष्पानुलेपनम् । एवमेव द्विजं पूज्य ततस्तं प्रतिपादयेत् ॥ ५७.१० ॥

Pagkaraan, kapag natapos ang isang buong taon, dapat ihanda ang isang anyo ng Buwan na yari sa pilak, balutan ng isang pares ng puting kasuotan at pahiran ng puting mga bulaklak. Sa gayon ding paraan, matapos parangalan ang isang brāhmaṇa, saka ihandog sa kanya ang anyong-Buwan na iyon.

Verse 11

कान्तिमानपि लोकेऽस्मिन् सर्वज्ञः प्रियदर्शनः । त्वत्प्रसादात् सोमरूपिन् नारायण नमोऽस्तु ते ॥ ५७.११ ॥

Sa mundong ito, sa pamamagitan ng iyong biyaya, (ang tao) ay nagiging maningning, ganap na nakaaalam, at kaaya-ayang pagmasdan. O Nārāyaṇa, O may anyong Soma (ang Buwan), sumasamba ako sa iyo.

Verse 12

अनेन किल मन्त्रेण दत्त्वा विप्राय वाग्यतः । दत्तमात्रे ततस्तस्मिन् कान्तिमान् जायते नरः ॥ ५७.१२ ॥

“Tunay nga, kapag nagkaloob sa isang brāhmaṇa gamit ang mismong mantrang ito, na may disiplina sa pananalita, sa sandaling maibigay ang handog, ang taong iyon ay nagiging maningning.”

Verse 13

आत्रेयेणापि सोमेन कृतमेतत् पुरा नृप । तस्य व्रतान्ते सन्तुष्टः स्वयमेव जनार्दनः । यक्ष्माणमपनीयाशु अमृताख्यां कलां ददौ ॥ ५७.१३ ॥

O hari, noong unang panahon ay isinagawa rin ni Soma, ang inapo ni Atri, ang pagtalimang ito. Sa pagtatapos ng kanyang panata, si Janārdana mismo, na nalugod, ay agad na nag-alis ng yakṣmā (sakit na pagkapanghina) at nagkaloob ng isang bahagi (kalā) na tinatawag na “Amṛta.”

Verse 14

तां कलां सोमराजोऽसौ तपसा लब्धवानिति । सोमत्वं चागमत सोऽस्य ओषधीनां पतिर् बभौ ॥ ५७.१४ ॥

Sinasabi na ang Haring-Buwan na iyon ay nakamtan ang bahaging (kalā) iyon sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay). At nang marating niya ang kalagayang “Soma,” siya’y naging panginoon ng mga halamang-gamot.

Verse 15

द्वितीयामश्विनौ सोमभुजौ कीर्त्येते तद्दिने नृप । तौ शेषविष्णू विख्यातौ मुख्यपक्षौ न संशयः ॥ ५७.१५ ॥

O hari, sa ikalawang araw ng buwan, pinupuri ang kambal na Aśvin bilang mga umiinom ng Soma. Ang dalawang iyon ay tanyag bilang Śeṣa at Viṣṇu, ang pangunahing “pakpak/panig,” walang alinlangan.

Verse 16

न विष्णोर्व्यतिरिक्तं स्याद् दैवतं नृपसत्तम । नामभेदेन सर्वत्र संस्थितः परमेश्वरः ॥ ५७.१६ ॥

O pinakadakilang hari, walang anumang pagka-diyos na umiiral na hiwalay kay Viṣṇu. Sa pagkakaiba-iba lamang ng mga pangalan, ang Kataas-taasang Panginoon ay nananatili sa lahat ng dako.