Adhyaya 54: Nārada’s Teaching on a Viṣṇu-Vrata for Securing a Husband (Narrative of the Apsarases)

Verse 1

भद्राश्व उवाच । विज्ञानोत्पत्तिकामस्य क आराध्यो भवेद् द्विज । कथं चाराध्यतेऽसौ हि एतदाख्याहि मे द्विज ॥ ५४.१ ॥

Sinabi ni Bhadrāśva: “O dvija (dalawang-ulit na isinilang), para sa taong nagnanais na sumibol ang mapanuring kaalaman (vijñāna), sino ang dapat sambahin? At paano nga ba siya sasambahin? Ipaliwanag mo sa akin ito, O dvija.”

Verse 2

अगस्त्य उवाच । विष्णुरेव सदाराध्यः सर्वदेवैरपि प्रभुः । तस्योपायं प्रवक्ष्यामि येनासौ वरदो भवेत् ॥ ५४.२ ॥

Sinabi ni Agastya: “Si Viṣṇu lamang ang dapat laging sambahin; siya ang Panginoon maging ng lahat ng mga diyos. Ipahahayag ko ang paraan tungkol sa kanya, upang siya’y maging tagapagkaloob ng mga biyaya.”

Verse 3

रहस्यं सर्वदेवानां मुनीनां मनुजांस्तथा । नारायणः परो देवस्तं प्रणम्य न सीदति ॥ ५४.३ ॥

Ito ang lihim na aral para sa mga diyos, sa mga muni, at gayundin sa mga tao: si Nārāyaṇa ang Kataas-taasang Diyos; ang yumuyuko at sumasamba sa Kanya ay hindi lulubog sa panghihina ng loob.

Verse 4

श्रूयते च पुरा राजन् नारदेन महात्मना । कथितं तुष्टिदं विष्णोर्व्रतमप्सरसां तथा ॥ ५४.४ ॥

At naririnig din, O Hari, na noong unang panahon ay isinalaysay ng dakilang-loob na si Nārada ang isang banal na panata (vrata) para kay Viṣṇu na nagdudulot ng kasiyahan (tuṣṭi), at gayundin ang isang panata hinggil sa mga Apsarā.

Verse 5

नारदस्तु पुरा कल्पे गतवान् मानसंसारः । स्नानार्थं तत्र चाजापश्यत् सर्वमप्सरसां गणम् ॥ ५४.५ ॥

Si Nārada, sa isang dating siklo ng sansinukob, ay nagtungo sa Lawa ng Mānasa; at doon, sa hangaring maligo, nakita niya ang buong pangkat ng mga Apsarā.

Verse 6

तास्तं दृष्ट्वा विलासिन्यो जटामुकुटधारिणम् । अस्थिचर्मावशेषं तु छत्रदण्डकपालिनम् ॥ ५४.६ ॥

Nang makita siya, ang mga mapaglarong dilag ay namalas ang isang may koronang buhol-buhol na buhok (jaṭā), may dalang mga labi ng buto at balat, at may hawak na tungkod ng payong at mangkok na bungo.

Verse 7

देवासुरमनुष्याणां दिदृक्षुं कलहप्रियम् । ब्रह्मपुत्रं तपोयुक्तं पप्रच्छुस्ता वराङ्गनाः ॥ ५४.७ ॥

Nagnanais na makita ang mahilig sa alitan sa gitna ng mga diyos, asura, at mga tao, ang mga mararangal na dilag na iyon ay nagtanong sa anak ni Brahmā, na puspos ng disiplina ng pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 8

अप्सरस ऊचुः । भगवन् ब्रह्मतनय भर्तृकामाः वयं द्विज । नारायणश्च भर्ता नो यथा स्यात् तत् प्रचक्ष्व नः ॥ ५४.८ ॥

Nagsalita ang mga Apsara: “O kagalang-galang, anak ni Brahmā, O dalawang-ulit na isinilang—nagnanais kami ng asawa. Ipaliwanag sa amin kung paano magiging aming asawa si Nārāyaṇa.”

Verse 9

नारद उवाच । प्रणामपूर्वकः प्रश्नः सर्वत्र विहितः शुभः । स च मे न कृतो गर्वाद् युष्माभिर्यौवनस्मयात् ॥ ५४.९ ॥

Sinabi ni Nārada: “Ang tanong na nauuna sa magalang na pagpupugay ay kinikilalang mapalad at nararapat sa lahat ng dako. Ngunit hindi iyon nagawa: sa akin dahil sa pagmamataas, at sa inyo dahil sa kayabangan ng kabataan.”

Verse 10

तथापि देवदेवस्य विष्णोर्यन्नामकीर्तितम् । भवतीभिस्तथा भर्त्ता भवत्विति हरिः कृतः । तन्नामोच्चारणादेव कृतं सर्वं न संशयः ॥ ५४.१० ॥

“Gayunman, sapagkat nausal at naawit ninyo ang pangalan ni Viṣṇu—ang Diyos ng mga diyos—si Hari ay itinuturing na inyong Panginoon. Tunay, sa pagbigkas lamang ng pangalang iyon, natatamo ang lahat; walang pag-aalinlangan.”

Verse 11

इदानीं कथयाम्याशु व्रतं येन हरिः स्वयम् । वरदत्वमवाप्नोति भर्तृत्वं च नियच्छति ॥ ५४.११ ॥

“Ngayon ay agad kong ilalarawan ang banal na vrata (panata) na sa pamamagitan nito si Hari mismo ay nagkakamit ng kalagayang Tagapagkaloob ng biyaya, at ipinagkakaloob din ang tungkuling maging tagapangalaga at tagasuporta.”

Verse 12

नारद उवाच । वसन्ते शुक्लपक्षस्य द्वादशी या भवेत्शुभा । तस्यामुपोष्य विधिवन्निशायां हरिमर्च्चयेत् ॥ ५४.१२ ॥

Sinabi ni Nārada: “Sa panahon ng tagsibol, sa maliwanag na kalahati ng buwan, sa mapalad na ikalabindalawang araw—sa araw na iyon ay mag-ayuno ayon sa wastong tuntunin, at sa gabi ay sambahin si Hari.”

Verse 13

पर्यङ्कास्तरणं कृत्वा नानाचित्रसमन्वितम् । तत्र लक्ष्म्या युतं रौप्यं हरिं कृत्वा निवेशयेत् ॥ ५४.१३ ॥

Matapos ihanda ang higaan at ang sapin nito na pinalamutian ng sari-saring disenyo, ilagay roon ang pilak na larawan ni Hari, na kasama si Lakṣmī.

Verse 14

तस्योपरि ततः पुष्पैर्मण्डपं कारयेद् बुधः । नृत्यवादित्रगेयैश्च जागरं तत्र कारयेत् ॥ ५४.१४ ॥

Sa ibabaw niyon, ang marunong ay dapat magpagawa ng isang maṇḍapa na yari sa mga bulaklak; at doon, sa pamamagitan ng sayaw, tugtugin, at awit, ipagawa ang pagbabantay sa magdamag (jāgara).

Verse 15

मनॊभवायेति शिर अनङ्गायेति वै कटिम् । कामाय बाहुमूले तु सुशास्त्रायेति चोदरम् ॥ ५४.१५ ॥

[Italaga ang pormula:] “para kay Manobhava” sa ulo; “para kay Anaṅga” sa baywang; “para kay Kāma” sa ugat ng mga bisig; at “para kay Suśāstra” sa tiyan.

Verse 16

मन्मथायेति पादौ तु हरयेति च सर्वतः । पुष्पैः सम्पूज्य देवेशं मल्लिकाजातिभिस्तथा ॥ ५४.१६ ॥

Pagkatapos, sambahin ang mga paa sa pagbigkas ng “Para kay Manmatha,” at sa lahat ng panig sa pagbigkas ng “Para kay Hari”; at sa mga bulaklak—gaya ng mallikā at jātī na sampagita—parangalan nang wasto ang Panginoon ng mga diyos.

Verse 17

पश्चाच्चतुर आदाय इक्षुदण्डान् सुशोभनान् । चतुर्दिक्षु न्यसेत् तस्य देवस्य प्रणतो नृप ॥ ५४.१७ ॥

Pagkaraan, O hari, kumuha ng apat na magagandang tangkay ng tubo at ilagay ang mga ito sa apat na direksiyon, na yumuyuko sa nasabing diyos.

Verse 18

एवं कृत्वा प्रभाते तु प्रदद्याद् ब्राह्मणाय वै । वेदवेदाङ्गयुक्ताय सम्पूर्णाङ्गाय धीमते ॥ ५४.१८ ॥

Pagkagawa nito, sa pagsikat ng araw ay tunay na dapat ibigay ang handog/kaloob sa isang brāhmaṇa—yaong may taglay na Veda at Vedāṅga, ganap ang mga sangkap ng katawan, at may malinaw na pag-unawa.

Verse 19

ब्राह्मणांश्च तथा पूज्य व्रतमेतत् समापयेत् । एवं कृते तथा विष्णुर्भर्त्ता वो भविता ध्रुवम् ॥ ५४.१९ ॥

At gayundin, matapos parangalan ang mga brāhmaṇa, dapat tapusin ang panatang ito. Kapag nagawa sa ganitong paraan, si Viṣṇu ay tiyak na magiging inyong tagapagtanggol at sandigan.

Verse 20

अकृत्वा मत्प्रणामं तु पृष्टो गर्वेण शोभनाः । अवमानस्य तस्यायं विपाको वो भविष्यति ॥ ५४.२० ॥

“Ngunit kayo—bagaman tinanong—ay hindi nag-alay ng pagyukod sa akin, at nagsalita pa nang may kapalaluan, O mga mararangal. Kaya ito ang magiging bunga (vipāka) ng inyong paglapastangan.”

Verse 21

एतस्मिन्नेव सरसि अष्टावक्रो महामुनिः । तस्योपहासं कृत्वा तु शापं लप्स्यथ शोभनाः ॥ ५४.२१ ॥

Sa mismong lawang ito naroon ang dakilang muni na si Aṣṭāvakra. Kung siya’y inyong kutyain, O mga maririkit, kayo’y magkakamit ng sumpa.

Verse 22

व्रतेनानेन देवेशं पतिं लब्ध्वाभिमानतः । अवमानेऽपहरणं गोपालैर्वो भविष्यति । पुरा हर्त्ता च कन्यानां देवो भर्त्ता भविष्यति ॥ ५४.२२ ॥

“Sa pamamagitan ng panatang ito, natamo ninyo ang Panginoon ng mga diyos bilang asawa; ngunit dahil sa kapalaluan, sa oras ng kahihiyan ay aagawin kayo ng mga gopāla, ang mga pastol ng baka. Noong una, siya ang tagapag-agaw ng mga dalaga; ang mismong diyos na iyon ang magiging asawa (nila).”

Verse 23

अगस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा स देवर्षिः प्रययौ नारदः क्षणात् । ता अप्येतद् व्रतं चक्रुस् तुष्टश्चासां स्वयं हरिः ॥ ५४.२३ ॥

Sinabi ni Agastya: Pagkasabi niya nito, ang banal na rishi na si Nārada ay umalis agad. Sila man ay nagsagawa ng banal na panatang ito, at si Hari (Viṣṇu) mismo ay nalugod sa kanila.