Adhyaya 44: The Vaiśākha Bright-Twelfth Observance: Worship of Hari as Jāmadagnya and Its Fruits

Verse 1

दुर्वासा उवाच । वैशाखेऽप्येवमेवं तु संकल्प्य विधिना नरः । तद्वत् स्नानादिकं कृत्वा ततो देवालयं व्रजेत् ॥ ४४.१ ॥

Sinabi ni Durvāsā: “Sa buwan ng Vaiśākha rin, matapos magtakda ng saṅkalpa ayon sa itinakdang paraan, dapat gawin ng tao ang pagligo at mga kaugnay na pagtalima sa gayunding paraan; pagkatapos ay magtungo siya sa templo.”

Verse 2

तत्राराध्य हरिं भक्त्या एभिर्मन्त्रैर्विचक्षणः । जामदग्न्याय पादौ तु उदरं सर्वधारिणे । मधुसूदनायेति कटिमुरः श्रीवत्सधारिणे ॥ ४४.२ ॥

Doon, ang mapanuring nagsasagawa ay dapat sumamba kay Hari nang may debosyon sa pamamagitan ng mga mantrang ito: bigkasin ang “Jāmadagnya” para sa mga paa; ang “Ang Sumusuporta sa Lahat” para sa tiyan; at ang “Madhusūdana” para sa baywang at dibdib—Siya na may tanda ng Śrīvatsa.

Verse 3

क्षत्रान्तकाय च भुजौ मणिकण्ठाय कण्ठकम् । स्वनाम्ना शङ्खचक्रौ तु शिरो ब्रह्माण्डधारिणे ॥ ४४.३ ॥

At (itakda) ang dalawang bisig kay Kṣatrāntaka; ang palamuti sa leeg kay Maṇikaṇṭha; ang kabibe (śaṅkha) at diskong panggiyera (cakra) ay tawagin sa kani-kanilang pangalan; at ang ulo ay iukol sa Tagapagdala ng brahmāṇḍa, ang kosmikong itlog.

Verse 4

एवमभ्यर्च्य मेधावी प्राग्वत् तस्याग्रतो घटम् । विन्यस्य स्थगितं तद्वद् वस्त्रयुग्मेन वेष्टितम् ॥ ४४.४ ॥

Pagkatapos magsagawa ng gayong pagsamba, ang marunong, gaya ng dati, ay dapat maglagay ng isang banga ng tubig sa harapan; ito rin ay dapat takpan at balutin ng dalawang pirasong tela.

Verse 5

वैणवेन तु पात्रेण तस्मिन् संस्थापयेद्धरिम् । जामदग्न्येति विख्यातं नाम्ना क्लेशविनाशनम् ॥ ४४.५ ॥

Pagkaraan, gamit ang isang sisidlang Vaiṣṇava, dapat iluklok si Hari sa loob nito—si Hari na tanyag sa pangalang “Jāmadagnya,” isang pangalang sinasabing pumupuksa sa mga kleśa, ang mga pagdurusa at dumi ng isip.

Verse 6

दक्षिणे परशुं हस्ते तस्य देवस्य कारयेत् । सर्वगन्धैश्च सम्पूज्य पुष्पैर्नानाविधैः शुभैः ॥ ४४.६ ॥

Sa kanang kamay ng diyos na iyon, dapat ipagawa ang isang palakol (paraśu); at matapos sambahin nang wasto sa lahat ng uri ng pabango, dapat ding maghandog ng maraming sari-saring mapalad na bulaklak.

Verse 7

ततस्तस्याग्रतः कुर्याज्जागरं भक्तिमान्नरः । प्रभाते विमले सूर्ये ब्राह्मणाय निवेदयेत् । एवं नियमयुक्तस्य यत्फलं तन्निबोध मे ॥ ४४.७ ॥

Pagkatapos nito, ang taong may debosyon ay dapat magpuyat at magbantay sa harap nito. Sa bukang-liwayway, kapag malinaw at dalisay ang araw, ialay ang handog sa isang brāhmaṇa. Ngayon, pakinggan mo mula sa akin ang bungang natatamo ng taong may disiplina sa gayong mga pagtalima.

Verse 8

आसीद् राजा महाभागो वीरसेनो महाबलः । अपुत्रः स पुरा तीव्रं तपस्तेपे महौजसा ॥ ४४.८ ॥

Noong una, may isang haring lubhang mapalad at napakalakas na nagngangalang Vīrasena. Dati’y wala siyang anak, kaya nagsagawa siya ng matinding tapasya (pagpapakasakit-espirituwal) na may dakilang lakas ng espiritu.

Verse 9

चरस्तत्तपो घोरं याज्ञवल्क्यो महामुनिः । आजगाम महायोगी तं दृष्ट्वा नातिदूरतः ॥ ४४.९ ॥

Habang si Yājñavalkya, ang dakilang muni, ay abala sa mabagsik na tapasya, lumapit ang isang dakilang yogi; nang makita siya mula sa di-kalayuan, siya’y nagpunta nang mas malapit.

Verse 10

तमायान्तमथो दृष्ट्वा ऋषिं परमवर्चसम् । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा राजाभ्युत्थानमाकरॊत् ॥ ४४.१० ॥

Nang makita ng hari ang papalapit na rishi na may pambihirang liwanag, siya’y naglagay ng mga palad na magkadikit bilang paggalang at tumindig upang salubungin siya nang marapat.

Verse 11

स पूजितो मुनिः प्राह किमर्थं तप्यते तपः । राजन् कथय धर्मज्ञ किं ते कार्यं विवक्षितम् ॥ ४४.११ ॥

Matapos siyang parangalan nang nararapat, sinabi ng muni: “Sa anong layunin isinasagawa ang tapasya? O hari, ikaw na nakaaalam ng dharma, sabihin mo: ano ang bagay na nais mong ipahayag?”

Verse 12

राजोवाच । अपुत्रोऽहं महाभाग नास्ति मे पुत्रसन्ततिः । तेन मे तप आस्थाय क्रिष्यते स्वतनुर्द्विज ॥ ४४.१२ ॥

Wika ng hari: “O mapalad na ginoo, ako’y walang anak na lalaki; wala akong lahing magpapatuloy. Kaya’t nagsagawa ako ng matinding pagtapa, at ang aking katawan, O dalawang-beses-na-ipinanganak, ay unti-unting nanghihina at pumapayat.”

Verse 13

याज्ञवल्क्य उवाच । अलं ते तपसाऽनेन महाक्लेशेन पार्थिव । अल्पायासेन ते पुत्रो भविष्यति न संशयः ॥ ४४.१३ ॥

Sinabi ni Yājñavalkya: “Sapat na ang ganitong pagtapa para sa iyo, O hari, na may napakalaking paghihirap. Sa kaunting pagsisikap lamang, magkakaroon ka ng anak na lalaki—walang pag-aalinlangan.”

Verse 14

राजोवाच । कथं मे भविता पुत्रोऽल्पायासेन वै द्विज । एतन्मे कथय प्रीतो भगवन् प्रणतस्य ह ॥ ४४.१४ ॥

Wika ng hari: “O dalawang-beses-na-ipinanganak, paano ako magkakaroon ng anak na lalaki sa kaunting pagsisikap? Ipagbigay-loob mong ipaliwanag sa akin, O kagalang-galang, sa akin na yumukod at nagpasakop.”

Verse 15

दुर्वासा उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तेन पार्थिवेन यशस्विना । आचख्यौ द्वादशीं चेमां वैशाखे सितपक्षजाम् ॥ ४४.१५ ॥

Sinabi ni Durvāsā: Nang siya’y masabihan nang gayon ng marangal at bantog na hari, ipinaliwanag ng pantas ang pagtalima sa Dvādaśī na ito, na nasa maliwanag na kalahati ng buwan ng Vaiśākha.

Verse 16

स हि राजा विधानॆन पुत्रकामो विशेषतः । उपोष्य लब्धवान् पुत्रं नलं परमधार्मिकम् । योऽद्यापि कीर्त्यते लोके पुण्यश्लोको नरोत्तमः ॥ ४४.१६ ॥

Ang haring iyon, na may natatanging pagnanais na magkaanak, ay tumupad sa itinakdang ritwal at nag-ayuno, kaya’t nagkamit siya ng anak na si Nala, na sukdulang matuwid sa dharma. Hanggang ngayon ay pinupuri siya sa daigdig bilang dakilang tao, bantog sa marangal na papuri dahil sa kabutihang-loob.

Verse 17

प्रासङ्गिकं फलं ह्येतद्गतस्यास्य महामुने । सुपुत्रो जायते वित्तविद्यावान्कान्तिरुत्तमा ॥ ४४.१७ ॥

O dakilang muni, ito nga ay isang bunga na kasabay lamang para sa taong nakarating (o nagsagawa) niyon: isisilang ang isang mabuting anak na lalaki; magkakaroon ng yaman at karunungan; at lilitaw ang dakilang ningning o kagandahan.

Verse 18

इह जन्मनि किं चित्रं परलोके शृणुष्व मे । कल्पमेकं ब्रह्मलोके वसित्वाऽप्सरसां गणैः ॥ ४४.१८ ॥

Ano ang kahanga-hanga sa buhay na ito? Makinig ka sa akin tungkol sa kabilang daigdig: matapos manirahan sa Brahmaloka sa loob ng isang kalpa, (siya’y mamumuhay) kasama ng mga pangkat ng mga apsara.

Verse 19

क्रीडत्यन्ते पुनः सृष्टौ चक्रवर्ती भवेद् ध्रुवम् । त्रिंशत्यब्दसहस्राणि जीवते नात्र संशयः ॥ ४४.१९ ॥

Sa wakas ng panahon, kapag muling sumibol ang paglikha, siya’y tiyak na magiging cakravartin (pangkalahatang hari). Mabubuhay siya nang tatlumpung libong taon—walang pag-aalinlangan dito.