Adhyaya 42: Ritual Procedure for the Phālguna Bright-Fortnight Dvādaśī Narasiṃha Worship, with the Narrative of King Vatsa

Verse 1

दुर्वासा उवाच । तद्वत् फाल्गुनमासे तु शुक्लपक्षे तु द्वादशीम् । उपोष्य प्रोक्तविधिना हरिमाराधयेत् सुधीः ॥ ४२.१ ॥

Sinabi ni Durvāsā: “Gayon din, sa buwan ng Phālguna, sa maliwanag na kalahati, sa ikalabindalawang araw (Dvādaśī), matapos mag-ayuno ayon sa itinakdang paraan, ang marunong ay dapat sumamba kay Hari.”

Verse 2

नरसिंहाय पादौ तु गोविन्दायेत्युरू तथा । कटिं विश्वभुजे पूज्य अनिरुद्धेत्युरस्तथा ॥ ४२.२ ॥

Italaga ang mga paa kay Narasiṁha; gayundin ang mga hita sa pananalitang “para kay Govinda.” Ang baywang ay igalang bilang kay Viśvabhuja; at ang dibdib naman, gayundin, sa pananalitang “para kay Aniruddha.”

Verse 3

कण्ठं तु शितिकण्ठाय पिङ्गकेशाय वै शिरः । असुरध्वंसनायेति चक्रं तोयात्मने तथा । शङ्खमित्येव सम्पूज्य गन्धपुष्पफलैस्तथा ॥ ४२.३ ॥

Dapat sambahin ang bahagi ng lalamunan (kaṇṭha) para kay Śitikaṇṭha, at ang ulo para kay Piṅgakeśa; gayundin, sambahin ang cakra sa pormulang “para sa tagapuksa ng mga asura,” at ang śaṅkha para kay Toyātman—at igalang ang mga ito sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at mga prutas.

Verse 4

तदग्रे घटमादाय सितवस्त्रयुगान्वितम् । तस्योपरि नृसिंहं तु सौवर्णं ताम्रभाजने । सौवर्णशक्तितः कृत्वा दारुवंशमयेऽपि वा ॥ ४२.४ ॥

Pagkatapos, sa harapan, kumuha ng banga ng tubig (ghaṭa) na may kalakip na pares ng puting tela; sa ibabaw nito ay ilagay ang ginintuang anyo ni Nṛsiṃha sa isang sisidlang tanso. Kung may kakayahan, gawin ito sa ginto; kung hindi, maaari ring gawin sa kahoy o kawayan.

Verse 5

रत्नगर्भघटे स्थाप्य तं संपूज्य च मानवः । द्वादश्यां वेदविदुषे ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ४२.५ ॥

Matapos ilagay iyon sa isang banga na may lamang mga hiyas (ratna-garbha ghaṭa) at sambahin nang wasto, sa ika-labindalawang araw (Dvādaśī) ay dapat itong ihandog sa isang marunong na Brāhmaṇa na bihasa sa mga Veda.

Verse 6

एवं कृते फलं प्राप्तं यत् पुरा पार्थिवेन तु । तस्याहं संप्रवक्ष्यामि वत्सनाम्ना महामुने ॥ ४२.६ ॥

Kapag ginawa sa ganitong paraan, matatamo ang bunga na minsang natamo ng isang hari noong una; tungkol sa bungang iyon ay aking ipaliliwanag nang ganap, O dakilang muni, sa pangalang “Vatsa”.

Verse 7

आसीत् किम्पुरुषे वर्षे राजा परमधार्मिकः । भारत इति च विख्यातस्तस्य वत्सः सुतोऽभवत् ॥ ४२.७ ॥

Sa lupain na tinatawag na Kiṃpuruṣa-varṣa ay may isang haring lubhang matuwid sa dharma, tanyag sa pangalang Bhārata; at siya’y nagkaroon ng anak na lalaki na ang pangalan ay Vatsa.

Verse 8

स शत्रुभिर्जितः सङ्ख्ये हृतकोशो द्विपादवान् । वनं प्रायात् सपत्नीको वसिष्ठस्याश्रमेऽवसत् ॥ ४२.८ ॥

Natalo ng mga kaaway sa labanan, nasamsam ang kanyang kabang-yaman ngunit taglay pa ang mga elepante, siya’y nagtungo sa gubat kasama ang kanyang asawa at nanirahan sa ashram ni Vasiṣṭha.

Verse 9

कालेन गच्छता सोऽथ वसिष्ठेन महर्षिणा । किं कार्यमिति स प्रोक्तो वसस्यास्मिन् महाश्रमे ॥ ४२.९ ॥

Nang lumipas ang panahon, kinausap siya ng dakilang rishi na si Vasiṣṭha sa dakilang ashram na ito ni Vasu at nagtanong: “Ano ang dapat gawin; ano ang pakay mo rito?”

Verse 10

राजोवाच । भगवन् हृतकोशोऽहं हृतराज्यो विशेषतः । शत्रुभिर्हतसंकल्पो भवन्तं शरणं गतः । उपदेशप्रदानेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ४२.१० ॥

Wika ng hari: “O Bhagavan, nasamsam ang aking kabang-yaman, at higit sa lahat ay naagaw ang aking kaharian. Winawasak ng mga kaaway ang aking paninindigan; lumapit ako sa iyo bilang kanlungan. Sa pagbibigay ng aral, nawa’y ipagkaloob mo ang iyong biyaya.”

Verse 11

एवमुक्तो वसिष्ठस्तु तस्येमां द्वादशीं मुने । विधिना प्रत्युवाचाथ सोऽपि सर्वं तथा अकरोत् ॥ ४२.११ ॥

Nang masabi iyon, sumagot si Vasiṣṭha tungkol sa pagtalima sa Dvādaśī ayon sa wastong paraan; at isinagawa rin niya ang lahat nang gayon na gayon.

Verse 12

तस्य व्रतान्ते भगवान्नारसिंहस्तुतोष ह । चक्रं प्रादाच्च शत्रूणां विध्वंसनकरं परम् ॥ ४२.१२ ॥

Sa pagtatapos ng kanyang panata, nalugod ang Panginoong Narasiṁha; at ipinagkaloob ang isang cakra, sukdulang makapangyarihan sa pagwasak ng mga kaaway.

Verse 13

तेनास्त्रेण स्वकं राज्यं जितवान् स नृपोत्तमः । राज्ये स्थित्वाऽश्वमेधानां सहस्रमकरोद्विभुः । अन्ते च विष्णुलोकाख्यं पदमाप च सत्तम ॥ ४२.१३ ॥

Sa pamamagitan ng sandatang iyon, napagtagumpayan at napagtibay ng dakilang hari ang sarili niyang kaharian. Nang matatag na sa kanyang paghahari, isinagawa ng makapangyarihan ang isang libong handog na Aśvamedha; at sa wakas, ang pinakamabuting tao ay nakaabot sa kalagayang tinatawag na daigdig ni Viṣṇu.

Verse 14

एषा धन्या पापहरा द्वादशी भवतो मुने । कथिता या प्रयत्नेन श्रुत्वा कुरु यथेप्सितम् ॥ ४२.१४ ॥

O pantas na muni, ito ang mapalad na Dvādaśī na nag-aalis ng kasalanan; ipinaliwanag ko ito sa iyo nang may pagsisikap. Pagkarinig mo, gawin mo ang nais mo.