Adhyaya 30: The Origin of Dhanada (Kubera) from Vāyu and the Observance of the Ekādaśī Vow
Dhanadasya (Vāyoḥ) Utpattiḥ Ekādaśī-vrata-vidhiś ca
Ritual-Manual (Vrata) with Cosmogonic Etiology
Sa loob ng pagtuturo nina Varāha at Pṛthivī, isinasalaysay ni Mahātapā ang pinagmulan ni Dhanada (Kubera) mula sa anyo ni Vāyu: ang marahas na unang hangin ay pinatahimik at hinubog ni Brahmā. Itinalaga ni Brahmā kay Vāyu ang pag-iingat sa yaman at mga bunga (vitta, phala) ng lahat ng nilalang, kaya naitatag si Dhanada bilang tagapagbantay ng mga yaman at huwaran ng wastong pamamahala ng kasaganaan. Pagkatapos, itinakda ang pagtalima sa Ekādaśī-vrata—tamang panahon, kalinisan, at disiplina—na nagdudulot ng katuparan sa daigdig at pag-akyat sa langit sa mga nakikinig o bumibigkas nito nang may debosyon.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 30
Verse 1
महातपा उवाच । शृणु चान्यां वसुपतेरुत्पत्तिं पापनाशिनीम् । यथा वायुः शरीरस्थो धनदः सम्बभूव ह ॥ ३०.१ ॥
Sinabi ni Mahātapā: “Makinig pa sa isa pang salaysay tungkol sa pinagmulan ni Vasupati (panginoon ng kayamanan), isang kuwentong pumapawi ng kasamaan: kung paanong si Dhanada (tagapagkaloob ng yaman) ay lumitaw, gaya ng hininga ng buhay na nananahan sa katawan.”
Verse 2
आद्यं शरीरं यत् तस्मिन् वायुरन्तः स्थितोऽभवत् । प्रयोजनान्मूर्त्तिमत्त्वमादिष्टं क्षेत्रदेवता ॥ ३०.२ ॥
Sa sinaunang katawan na yaon, ang hiningang-buhay na si Vāyu ay nanahan sa loob. Alang-alang sa kanyang gawain, itinakda ang pagkakaroon ng anyong may katawan (mūrttimatva)—ayon sa pahayag ng diyos ng banal na pook (kṣetra-devatā).
Verse 3
तत्र मूर्त्तस्य वायोस्तु उत्पत्तिः कीर्त्यये मया । तां शृणुष्व महाभाग कथ्यमानां मयानघ ॥ ३०.३ ॥
Doon, isasalaysay ko ang pinagmulan ng pagkakaroon ng anyong may katawan ni Vāyu (Hangin). Makinig ka, O mapalad—O walang dungis—habang ito’y aking isinasalaysay.
Verse 4
ब्रह्मणः सृष्टिकामस्य मुखाद् वायुर् विनिर्ययौ । प्रचण्डशर्करावर्षी तं ब्रह्मा प्रत्यषेधयत् । मूर्तो भवस्व शान्तश्च तत्रोक्तो मूर्तिमान् भवत् ॥ ३०.४ ॥
Mula sa bibig ni Brahmā, na nagnanais lumikha, lumabas si Vāyu (Hangin). Nagpaulan siya ng mababangis na graba, kaya siya’y pinigil ni Brahmā. Nang sabihan doon ng, “Magkaroon ka ng anyo at maging payapa,” siya’y nagkaroon ng katawan at anyo.
Verse 5
सर्वेषां चैव देवानां यद्वित्तं फलमेव च । तత్సर्वं पाहि येनोक्तं तस्माद्धनपतिर्भवेत् ॥ ३०.५ ॥
At anumang yaman at bunga ng gantimpala na nauukol sa lahat ng mga diyos—ingatan at pangalagaan ang lahat ng iyon ayon sa iniutos; kaya ang isa’y nagiging panginoon ng kayamanan (dhanapati).
Verse 6
तस्य ब्रह्मा ददौ तुष्टस्तिथिमेकादशीं प्रभुः । तस्यामनग्निपक्वाशी यो भवॆन्नियतः शुचिः ॥ ३०.६ ॥
Nalugod ang Panginoong Brahmā at ipinagkaloob sa kanya ang tithi na Ekādaśī. Sa araw na iyon, ang taong may pagpipigil at kalinisan ay dapat mamuhay sa pagkaing hindi niluto sa apoy.
Verse 7
तस्याशु धनदो देवस्तुष्टः सर्वं प्रयच्छति । एषा धनपतेर्मूर्तिः सर्वकिल्बिषनाशिनी ॥ ३०.७ ॥
Nalugod sa gayong pagtalima, ang diyos na si Dhanada ay agad na nagkakaloob ng lahat. Ito ang anyong katawan ni Dhanapati, ang nag-aalis ng lahat ng kilbiṣa, ang dungis ng kasalanang moral.
Verse 8
य एतां शृणुयाद् भक्त्या पुरुषः पठतेऽपि वा । सर्वकाममवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३०.८ ॥
Ang sinumang makinig nito nang may debosyon—o kahit bumigkas man—ay makakamit ang katuparan ng lahat ng ninanais at makararating din sa daigdig ng langit.
Frequently Asked Questions
The text frames wealth (vitta) and yield (phala) as entities requiring guardianship and regulation: Brahmā assigns a protective duty that links cosmic order (pacifying and embodying Vāyu) with responsible stewardship of resources, implying that abundance is maintained through disciplined governance rather than unchecked force.
The chapter specifies Ekādaśī (the eleventh lunar day) as the key tithi. It also notes observance markers of restraint and purity (niyata, śuci), including a dietary discipline described as amanagnipakvāśī (as transmitted in the manuscript), indicating regulated consumption tied to the Ekādaśī practice.
By making Dhanada the protector of “all wealth and fruits” (sarveṣāṃ devānāṃ vittaṃ phalam), the narrative conceptually treats terrestrial produce as a safeguarded commons under cosmic oversight; the pacification of a destructive wind into a stable, embodied force functions as an allegory for stabilizing natural forces to preserve Earth’s productivity.
The chapter references Brahmā as the creative authority and Vāyu as the elemental agent who becomes associated with Dhanada (dhanapati). A sage narrator, Mahātapā, is named as the speaker of the origin account; no royal genealogies or dynastic lineages are mentioned in these verses.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.