Adhyaya 198: Description of the Torments within the Cycle of Rebirth: Hymn to Yama and the Introduction to Citragupta’s Administration

Verse 1

अथ संसारचक्रयातनास्वरूपवर्णनम् ॥ वर्तमानः सभामध्ये राजा प्रेतपुराधिपः ॥ मामेकमृषभं तत्र दर्शनं च ददौ यमः

Ngayon ay ilalarawan ang tunay na anyo ng mga pahirap sa gulong ng saṃsāra. Nang ang hari, panginoon ng lungsod ng mga yumao, ay nasa gitna ng kapulungan, ipinagkaloob ni Yama sa akin—sa ṛṣabha, ang dakilang muni—ang pagharap at pagtanaw roon.

Verse 2

याथातथ्येन मे पूजा कार्येण विधिना अकरोत् ॥ आसनं पाद्यमर्घ्यं च वेददृष्टेन कर्मणा

Sa wasto at nararapat na paraan ay isinagawa niya ang pagsamba sa akin, ayon sa angkop na pamamaraan—naghandog ng upuan, tubig sa paghuhugas ng paa, at arghya—sa ritong nakabatay sa patunay ng Veda.

Verse 3

अब्रवीच्च पुनर्हृष्टो ह्यास्यतां च वरासने ॥ काञ्चने कुशसंच्छन्ने दिव्यपुष्पोपशोभिते

At muli, sa galak, ay sinabi niya: “Maupo ka sa marangal na upuan—ginto, natatakpan ng kuśa-damo, at pinalalamutian ng mga banal na bulaklak.”

Verse 4

तस्य वक्त्रं महारौद्रं नित्यमेव भयानकम् ॥ पश्यतस्तस्य मां विप्रास्ततः सौम्यतरं बभौ

Ang kanyang mukha ay lubhang mabagsik, laging nakapanghihilakbot. Ngunit nang ako’y kanyang pagmasdan, O mga brāhmaṇa, siya’y nagmistulang higit na maamo.

Verse 5

लोहिते तस्य वै नेत्रे जल्पतश्च पुनःपुनः ॥ पद्मपत्रनिभे चैव जज्ञाते मम सौहृदात्

Tunay na mapula ang kanyang mga mata, at siya’y nagsasalita nang paulit-ulit; gayunman, dahil sa kanyang pagkakaibigan sa akin, ang mga iyon ay naging tulad ng talulot ng lotus.

Verse 6

ततोऽहं तस्य भावेन भावितश्च पुनःपुनः ॥ प्रहृष्टमानसो जातो विश्वासं च परं गतः ॥

Pagkaraan, muli’t muli, napuspos ako ng kaniyang diwa; nagalak ang aking isipan, at narating ko ang sukdulang pagtitiwala.

Verse 7

तस्य प्रीतिकरं सद्यः सर्वदोषविनाशनम् ॥ कामदं च यशोदं च दैवतैश्चापि पूजितम् ॥

Yaon ay agad na nagbibigay-lugod sa kaniya, winawasak ang lahat ng kapintasan, nagkakaloob ng ninanais at ng katanyagan, at pinararangalan maging ng mga diyos.

Verse 8

कालवृद्धिकरं स्तोत्रं क्षिप्रं तत्र उदीरयन् ॥ येन प्रीतो महातेजा यमः परमधार्मिकः ॥

Doon, agad na binibigkas ang himnong nagpapalago ng itinakdang panahon; sa pamamagitan nito, nalulugod si Yama—dakila ang kaningningan at lubhang matuwid.

Verse 9

ऋषिपुत्र उवाच ॥ त्वं धाता च विधाता च श्राद्धे चैव हि दृश्यसे ॥ पितॄणां परमो देवश्चतुष्पाद नमोऽस्तु ते ॥

Ang anak ng rishi ay nagsabi: “Ikaw ang Tagapagtaguyod at Tagapag-ayos; sa ritong śrāddha ay tunay kang nahahayag. O kataas-taasang diyos ng mga ninuno, O may apat na paa—pagpupugay sa iyo.”

Verse 10

कर्म कारयिता चैव भूतभव्य भवत्प्रभो ॥ पावको मोहनश्चैव संक्षेपो विस्तारस्तथा ॥

Ikaw nga ang nagpapakilos upang maganap ang mga gawa, O Panginoon ng nakaraan at ng hinaharap. Ikaw ang tagapagpadalisay at ang tagapag-akit; gayundin, ikaw ang pag-ikli at ang paglawak.

Verse 11

दण्डपाणे विरूपाक्ष पाशहस्त नमोऽस्तु ते ॥ आदित्यसदृशाकार सर्वजीवहर प्रभो ॥

O may hawak ng tungkod, O may di-magkapantay na mata, O may tangan ng pisi—pagpupugay sa Iyo. O Panginoon na ang anyo’y tulad ng Araw, O tagakuha ng lahat ng nilalang sa oras ng kamatayan.

Verse 12

कृष्णवर्ण दुराधर्ष तैलरूप नमोऽस्तु ते ॥ मार्तण्डसदृश श्रीमन्मार्तण्डसदृशद्युतिः ॥

O maitim ang kulay, di-madadaig, may anyong tila langis na kumikislap—pagpupugay sa Iyo. O maringal, tulad ng Araw sa anyo, tulad ng Araw sa ningning.

Verse 13

हव्यकव्यवहस्त्वं हि प्रभविष्णो नमोऽस्तु ते ॥ पापहन्ता व्रती श्राद्धा नित्ययुक्तो महातपाः ॥

Sapagkat Ikaw nga ang tagapagdala ng mga handog para sa mga diyos at sa mga ninuno; O makapangyarihan, pagpupugay sa Iyo. Tagapuksa ng kasalanan, tagapag-ingat ng panata, deboto sa śrāddha, laging disiplinado, may dakilang pagtitika.

Verse 14

एकदृग्बहुदृग्भूत्वा काल मृत्युो नमोऽस्तु ते ॥ क्वचिद्दण्डी क्वचिन्मुण्डी क्वचित्कालो दुरासदः ॥

Nagiging iisa ang mata at nagiging marami ang mata, O Panahon, O Kamatayan—pagpupugay sa Iyo. Kung minsan may tungkod, kung minsan ahit ang ulo; kung minsan ikaw mismo ang Panahon, mahirap salungatin.

Verse 15

क्वचिद्बालः क्वचिद्वृद्धः क्वचिद्रौद्रो नमोऽस्तु ते ॥ त्वया विराजितो लोकः शासितो धर्महेतुना ॥

Kung minsan bata, kung minsan matanda, kung minsan mabagsik—pagpupugay sa Iyo. Sa Iyo nagiging maningning ang daigdig at pinamamahalaan para sa kapakanan ng dharma.

Verse 16

प्रत्यक्ष्यं दृश्यते देव त्वां विना न च सिध्यति ॥ देवानां परमो देवस्तपसां परमं तपः

O Deva, hayag kang nakikita; kung wala Ka, walang natatapos. Sa mga diyos Ikaw ang Kataas-taasan; sa mga tapas, Ikaw ang sukdulang tapas.

Verse 17

जपानां परमं जप्यं त्वत्तश्चान्यो न दृश्यते ॥ ऋषयो वा तथा क्रुद्धा हतबन्धुसुहृज्जनाः

Sa mga japa, Ikaw ang sukdulang dapat bigkasin; bukod sa Iyo, wala nang ibang nakikita. Kahit ang mga rishi, kapag nagngangalit—naulila sa kamag‑anak at kaibigan—sa Iyo rin bumabaling.

Verse 18

पतिव्रतास्तु या नार्यो दुःखितास्तपसि स्थिताः ॥ न त्वं शक्त इह स्थानात्पातनाय कदाचन

Yaong mga babaeng tapat sa asawa, bagama’t nagdurusa at nananatili sa tapas, kailanman ay hindi Mo sila kayang ibagsak dito mula sa kanilang kalagayan.

Verse 19

वैशम्पायन उवाच ॥ एवं श्रुत्वा स्तवं दिव्यमृषिपुत्रेण भाषितम् ॥ परितुष्टस्तदा धर्मो ह्यौद्दालकसुतं प्रति

Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang marinig niya ang banal na stava na binigkas ng anak ng rishi, si Dharma (Yama) ay nalugod noon sa anak ni Uddālaka.

Verse 20

यम उवाच ॥ परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते माधुर्येण तवानघ ॥ याथातथ्येन वाक्येन ब्रूहि किं करवाणि ते

Sinabi ni Yama: Nalulugod ako; pagpapala sa iyo, walang dungis, dahil sa tamis ng iyong pananalita. Magsalita ayon sa katotohanan: ano ang gagawin ko para sa iyo?

Verse 21

वरं वरय भद्रं ते यं वरं काङ्क्षसे द्विज ॥ शुभं वा श्रेयसा युक्तं जीवितं वाप्यनामयम्

Pumili ka ng isang biyaya—pagpapala sa iyo—anumang biyayang ninanais mo, O dalawang-ulit-na-isinilang. Maaaring kasaganaan, o yaong kaugnay ng pinakamataas na kabutihan, o maging buhay na walang karamdaman.

Verse 22

ऋषिपुत्र उवाच ॥ नेच्छाम्यहं महाभाग मृत्युं वा जीवितं प्रभो ॥ यदि त्वं वरदो राजन्सर्वभूतहिते रतः

Ang anak ng rishi ay nagsabi: Hindi ko ninanais, O dakila, ang kamatayan ni ang buhay, O Panginoon. Kung ikaw ay tagapagkaloob ng biyaya, O hari, na nakatuon sa kapakanan ng lahat ng nilalang—

Verse 23

द्रष्टुमिच्छाम्यहं देव तव देशं यथातथम् ॥ पापानां च शुभानां च या गतिस्त्विह दृश्यते

Nais kong makita, O Deva, ang iyong kaharian gaya ng tunay nitong anyo; at ang landas na nakikita rito para sa masasama at para sa mabubuti.

Verse 24

सर्वं दर्शय मे राजन्यदि त्वं वरदो मम ॥ चित्रगुप्तं च तं राजन्कार्यार्थं तव चिन्तकम्

Ipakita mo sa akin ang lahat, O hari, kung ikaw ang tagapagkaloob ng biyaya sa akin; at (ipakita rin) si Chitragupta, O hari, ang iyong tagapag-isip na tumitingin sa mga layunin ng iyong pamamahala.

Verse 25

दर्शयस्व महाभाग सर्वलोकस्य चिन्तक ॥ यथा कर्मविशेषाणां दर्शनार्थं करोति सः

Ipakita mo, O dakila, O tagapangasiwa na nagmamalasakit sa lahat ng daigdig—kung paano niya isinasagawa ang pagpapakita upang maihayag ang mga natatanging pagkakaiba ng mga gawa.

Verse 26

एवमुक्तो महातेजा द्वारस्थं संदिदेश ह ॥ चित्रगुप्तसकाशं तु नय विप्रं सुयन्त्रितम्

Nang masabihan nang gayon, ang maningning na dakila ay nag-utos sa bantay sa pintuan: “Ihatid ang brāhmaṇa, na maayos na may kasama, sa harap ni Citragupta.”

Verse 27

वक्तव्यश्च महाबाहुरस्मिन्विप्रे यथातथम् ॥ प्राप्तकालं च युक्तं च तत्सर्वं वक्तुमर्हसि

“O makapangyarihang bisig, sabihin mo sa brāhmaṇang ito ang buong katotohanan, sa tamang panahon at nararapat; lahat ng iyon ay dapat mong ipahayag.”

Verse 28

प्रत्युत्थितश्च मां दृष्ट्वा चिन्तयित्वा तु तत्त्वतः ॥ स्वागतम् मुनिशार्दूल यथेष्टं परिगम्यताम्

At siya’y tumindig upang salubungin ako nang makita niya, at matapos pag-isipan ang bagay ayon sa katotohanan, ay nagsabi: “Maligayang pagdating, tigre sa mga muni; magpatuloy ka ayon sa iyong nais.”

Verse 29

एवं सम्भाष्य मां वीरः स्वान्भृत्यान्सन्दिदेश ह ॥ कृताञ्जलिपुटान्सर्वान्घोररूपान्भयानकान्

Pagkasabi niya sa akin nang gayon, ang bayani ay nag-utos sa sarili niyang mga tagapaglingkod—lahat ay nakapagdaupang-palad sa paggalang, bagaman kakila-kilabot at nakatatakot ang anyo.

Verse 30

चित्रगुप्त उवाच ॥ भो भो शृणुत मे दूताः मम चित्तानुवर्त्तकाः ॥ भक्तिमन्तो दुराधर्षा नित्यं व्रतपरायणाः

Sinabi ni Citragupta: “Makinig, makinig, O mga sugo ko, na sumusunod sa aking kalooban—mapagdebosyon, di-madadaig, at laging nakatuon sa mga banal na panata at disiplina.”

Verse 31

अयं विप्रो मयादिष्टः प्रेतावासं गमिष्यति ॥ अस्य रक्षा च गुप्तिश्च भवद्भिः क्रियतामिति

Ang brāhmaṇa na ito, na aking inutusan, ay tutungo sa tahanan ng mga yumao; isagawa ninyo ang kanyang pag-iingat at lihim na pagprotekta.

Verse 32

नैव दुःखेन खेदः स्यान्न चोष्णेन च शीतताḥ ॥ भुक्षापि तृषा वा अपि एष आज्ञापयामि वः

Huwag siyang mabagabag sa pagdurusa; huwag din siyang pahirapan ng init o lamig; ni ng gutom o uhaw—ito ang aking ipinag-uutos sa inyo.

Verse 33

एवं दत्तवरो विप्रो गुरుచित्तानुचिन्तकः ॥ सर्वभूतदयावांश्च द्रव्यवांश्च स वै द्विजः

Sa gayon, ang brāhmaṇa—nakatanggap ng biyaya—ay laging nagmumuni sa layon ng kanyang guro; mahabagin sa lahat ng nilalang at may mga yaman—tunay ngang ang dalawang-ulit na isinilang.

Verse 34

यथाकाममयं पश्येद्धर्मराजपुरोत्तमम् ॥ एवमुक्त्वा महातेजा गच्छ गच्छेति चाब्रवीत्

“Nawa’y makita niya, ayon sa kanyang nais, ang dakilang lungsod na pinakamainam ni Dharmarāja.” Pagkasabi nito, ang maningning na nilalang ay nagdagdag: “Humayo, humayo.”

Verse 35

ऋषिपुत्र उवाच ॥ सन्दिष्टाश्च ततो दूताश्चित्रगुप्तेन धीमता ॥ धावन्तस्त्वरमाणास्तु गृह्णन्तो घ्नन्त एव च

Sinabi ni Ṛṣiputra: “Pagkaraan nito, ang mga sugo na inutusan ng marunong na Citragupta ay nagmadaling tumakbo—nang-aagaw at nananakit habang sila’y sumusulong.”

Verse 36

बन्धयन्ति महाकाया निर्दहन्ति महाबलाः ॥ पाटयन्ति प्रहारैश्च ताडयन्ति पुनः पुनः

Mighty, huge-bodied agents bind them; the very powerful burn them; they tear them open with blows and strike them again and again.

Verse 37

रुदन्ति करुणं घोरं त्रातारं नाप्नुवन्ति ते ॥ नरकेऽपि तथा पूर्णे ह्यगाधे तमसावृते

They weep pitiably and in terror, yet they do not obtain any rescuer—thus it is in that hell as well, filled (with suffering), unfathomable, and enveloped in darkness.

Verse 38

केचिच्च तेषु पच्यन्ते दह्यन्ते पावकेन्धनम् ॥ तैलपाके तथा केचित्केचित्क्षारेण सर्पिषा

Some among them are cooked; some are burned like fuel for fire. Some are cooked in oil, and some (are treated) with caustic alkali and with ghee.

Verse 39

पतन्ति ते दुरात्मानस्तत्र तत्र च कर्मभिः ॥ यातनाभिर्दह्यमाना घोराभिश्च ततस्ततः

Those wicked-minded ones fall here and there because of their actions; burned by torments—terrible ones—they are driven from place to place.

Verse 40

केचिद्यन्त्रमुपारोप्य संपीड्यन्ते तिला इव ॥ तेषां संपीड्यमानानां शोणितं स्रवते बहु

Some are placed upon a machine and crushed like sesame seeds; as they are being crushed, much blood flows from them.

Verse 41

ततो वैतरणी घोरा संभूता निम्नगा तथा ॥ सफेनसलिलावर्त्ता दुस्तरा पापकर्मिणाम्

Pagkaraan, lumitaw ang kakila-kilabot na Vaitaraṇī, isang ilog din—may mga ipu-ipo ng tubig na bumubula—mahirap tawirin ng mga gumagawa ng kasalanan.

Verse 42

अथान्ये शूल आरोप्य दूताः पादेषु गृह्य वै ॥ वैतरण्यां सुघोरायां प्रक्षिपन्ति सहस्रशः

Pagkatapos, ang iba—nakatusok sa mga tulos—ang mga sugo, hinahawakan sila sa mga paa, at inihahagis nang libu-libo sa lubhang kakila-kilabot na Vaitaraṇī.

Verse 43

नानुष्णे रुधिरे तत्र फेनमालासमाकुलाः ॥ दशन्ति सर्पास्तांस्तत्र प्राणिनस्तु सहस्रशः

Doon, sa dugong hindi mainit, sa gitna ng nagkakapatong na mga bula, kinakagat ng mga ahas ang mga nilalang na iyon—tunay ngang libu-libo.

Verse 44

अनुत्तार्य तदा तस्या उच्छ्रिता विकृतावशाः ॥ आवर्तादूर्मयश्चैव ह्युत्तिष्ठन्ति सहस्रशः

Hindi nila iyon matawid; kaya sila’y umaangat, walang magawa at anyong napapangit. At mula sa mga ipu-ipo, ang mga alon ay sumisirit—libu-libo.

Verse 45

तत्र शुष्यन्ति ते पापाः सर्वदोषसमन्विताः ॥ मज्जन्तश्च वमन्तश्च त्रातारं नाप्नुवन्ति ते

Doon nalalanta ang mga makasalanan, taglay ang lahat ng kapintasan; lumulubog at sumusuka, hindi sila nakakamit ng sinumang tagapagligtas.

Verse 46

आसिशक्तिप्रहारैश्च ताडयन्ति पुनःपुनः ॥ तत्र शाखासु घोरासु मया दृष्टाः सहस्रशः ॥

At muli’t muli silang hinahampas ng mga palo ng tabak at sibat. Doon, sa mga kakila-kilabot na sanga, nakita ko sila nang libu-libo.

Verse 47

कूष्माण्डा यातुधानाश्च लम्बमानाः भयानकाः ॥ अतिक्रम्य च ते स्कन्धास्तीक्ष्णकण्टकसङ्कुलाः ॥

Ang mga Kūṣmāṇḍa at mga yātudhāna, nakabitin at nakapanghihilakbot—pagkaraang makatawid, ang kanilang mga balikat ay siksik sa matutulis na tinik.

Verse 48

वेदनार्तास्तु वेगेन शीघ्रं शाखा उपारुहन् ॥ तत्र ते निहता घोरा राक्षसाः पिशिताशनाः ॥

Dahil sa matinding sakit, dali-dali silang umakyat sa mga sanga. Doon, ang mga kakila-kilabot na rākṣasa—mga kumakain ng laman—ay pinaslang.

Verse 49

घ्नन्ति चारूढगात्राणि निःशङ्कं तमसा वृतम् ॥ सङ्क्रमाच्चैव खादन्ति शालायां कपिवद्भृशम् ॥

Walang pag-aalinlangan nilang hinahampas ang mga katawang nakaakyat, sa pook na nababalot ng dilim. At mula sa paglapit sa tawiran, nilalapa nila sila sa bulwagan, marahas, na parang mga unggoy.

Verse 50

यथा च कुक्कुटं खादेत कश्चिन्म्लेच्छो निराकृतः ॥ तथा कटकटाशब्दस्तस्मिन्वृक्षे मया श्रुतः ॥

At kung paanong ang isang itinakwil na mleccha ay maaaring kumain ng tandang, gayon din ang tunog na ‘kaṭakaṭā’ na parang pagngangalit ay narinig ko sa punong iyon.

Verse 51

पक्वमाम्रफलं यद्वन्नरः खादेद्यथा वने ॥ एवं ते मुखतः कृत्वा महावक्त्रा दुरासदाः ॥

Gaya ng taong kumakain ng hinog na bungang-mangga sa gubat, gayon din sila—malalaking-bibig at mahirap lapitan—na sinasakmal sa bibig at nilalamon sa gayong paraan.

Verse 52

ततो जवेन् संयुक्ता वनस्थाश्चूषिताः पुनः ॥ आविष्टानि च कर्माणि पुनः शीघ्रमकामयन् ॥

Pagkaraan, dahil sa bugso ng bilis, at muling nauubos habang nananatili sa gubat, muli nilang ninasa na magmadali tungo sa mga gawaing sumakop sa kanila.

Verse 53

अधस्तात्तु पुनस्तत्र पश्यन्तः पापकर्मिणः ॥ बहुसंख्येषु पापेषु दारुणेषु सुदुःखिताः ॥

Ngunit sa ibaba roon muli, nakita ang mga gumagawa ng kasalanan—labis na nagdurusa sa gitna ng napakarami at kakila-kilabot na kasamaan.

Verse 54

पाषाणवर्षैः केचित्तु पांसुवर्षैश्च विद्रुताः ॥ प्रविशन्ति नगच्छायां ततस्ते प्रज्वलन्ति तु ॥

Ang ilan, itinutulak ng pag-ulan ng mga bato at ng pag-ulan ng alikabok, ay pumapasok sa lilim ng isang puno; pagkaraan, sila’y biglang nagliliyab.

Verse 55

द्रवन्ति च पुनस्तत्र दूतैश्चापि दृढं हताः ॥ भुवनेषु च घोरेषु पच्यन्ते ते दृढाग्निना ॥

At muli silang tumatakbo roon, at matindi ring hinahampas ng mga sugo. Sa mga kakila-kilabot na daigdig, sila’y niluluto ng matinding apoy.

Verse 56

वारिपूर्णं ततः कुम्भं शीतलं च जलं पुनः ॥ दियतां दियतां चेति ब्रुवते नः प्रसीदथ

Pagkaraan, isang banga na puno ng tubig at muli’y malamig na tubig ang inihaharap; sinasabi nila, “Ibigay, ibigay,” at nagsusumamo, “Mahabag kayo sa amin.”

Verse 57

ततः पानीयरूपेण जलं तप्तं तु दीयते ॥ तेन दग्धाश्च आर्त्ताश्च क्रोशन्तश्च परस्परम्

Pagkaraan, sa anyo ng maiinom na tubig, mainit na tubig ang ibinibigay; dahil dito sila’y napapaso at nagdurusa, nagsisigawan sa isa’t isa.

Verse 58

आलिङ्ग्यालिङ्ग्य दुःखार्त्ताः केचित्तत्र पतन्ति वै ॥ तथान्ये क्षुधितास्तत्र हाहाभूतमचेतसः

Paulit-ulit na nag-aakbayan, ang ilan—dinadaig ng matinding paghihirap—ay bumabagsak doon; at ang iba naman, pinahihirapan ng gutom, nawawalan ng ulirat, sumisigaw ng “hā hā!”

Verse 59

अन्नानां च सुमिष्टानां भक्ष्याणां च विशेषतः ॥ पश्यन्ति राशिं तत्रस्थां सुगन्धां पर्वतोपमाम्

Nakikita nila roon ang bunton ng mga pagkain—lalo na ang matatamis na makakain—mabango at tila bundok ang anyo.

Verse 60

दधिक्षीररसांश्चैव कृसरान्पायसं तथा ॥ मधुमाधवपूर्णानि सुरामैरेयकस्य च

At (nakikita rin) ang katas ng dadhi at gatas, ang kṛsara, at gayundin ang pāyasa; mga sisidlang punô ng madhu at mādhava, at pati ng surā at maireyaka.

Verse 61

माध्वीकस्य च पानस्य सीधोर्जातीरसस्य च ॥ पानानि दिव्यानि सुगन्धीनि वै शीतलानिच

At may mga inuming mādhvīka, sīdhu, at katas ng jātī; mga inuming makalangit, mabango, at nakapagpapalamig.

Verse 62

गोरसस्य च पानानि भाजनानि च नित्यशः ॥ तपोऽर्जितानि दिव्यानि तिष्ठन्ति सुकृतात्मनाम्

At may mga inumin ng gatas (katas ng baka) at mga sisidlan din, palagi; mga marilag na bagay na natamo sa pamamagitan ng tapas, na nakahanda para sa mga pusong may kabutihan.

Verse 63

भोजनेषु च सर्वेषु स्त्रियः कान्ता मनोहराः ॥ गृहीतकुम्भमणिकाः सर्वाभरणभूषिताः

Sa lahat ng mga piging, naroon ang mga babaeng kaibig-ibig at kaaya-aya; may hawak na mga banga ng tubig at mga hiyas, at pinalamutian ng lahat ng uri ng alahas.

Verse 64

फलानि कुण्डहस्ताश्च पात्रहस्तास्तथापराः ॥ सुमनःपाद्यहस्ताश्च अदीना परमाङ्गनाः

Ang ilan ay may hawak na mga prutas at mga mangkok; ang iba nama’y may hawak na mga sisidlan; ang iba’y may hawak na mga bulaklak at tubig para sa paghuhugas ng paa—mga dakilang babae, walang panghihina ng loob.

Verse 65

अन्नदानरताश्चैव भोजयन्ति सहस्रशः ॥ नूपुरोज्वलपादाश्च तिष्ठन्ति च मनोहराः

At yaong mga nakatuon sa pagbibigay ng pagkain ay nagpapakain sa libu-libo; ang kanilang mga paa’y kumikislap sa mga kalansing, at sila’y nakatayo—kaaya-aya sa anyo.

Verse 66

उपस्थाप्य महायोग्यमत्र काले च योषितः ॥ ब्रुवन्ति सर्वास्ताश्चैव तस्यां तस्य च दक्षिणाः

Matapos iharap sa takdang oras ang dakilang yogin, ang mga babae roon—lahat sila—ay nagsasalita; at sa gayong pagkakataon ay binabanggit din ang kaukulang dakṣiṇā, ang handog na ritwal para sa bawat isa.

Verse 67

पापाशया निष्कृतिकाः सर्वदानविवर्जिताः ॥ परापवादनिरताः पापैर्बद्धकथानकाः

Sila’y may masamang hangarin, walang pagsisisi o pag-alis ng kasalanan, at laging salat sa pagbibigay; nakatuon sa paninirang-puri sa kapwa, at ang kanilang mga salaysay ay nakagapos sa kasamaan.

Verse 68

निर्लज्जा गृहका देया याचितुं मनसा हिताः ॥ सुलभानि न दत्तानि विभवे सति लौकिके

Walang hiya sa loob ng tahanan, ang kanilang isip ay nakahilig sa pamamalimos; kahit may karaniwang yaman at kakayahan, hindi nila ibinigay ang mga bagay na madaling ipagkaloob.

Verse 69

पानीयमथ काष्ठानि यद्यन्नं सुखमागतम् ॥ तेन वध्याः भवन्तो वै यातनाभिरनेकशः

Kung ang tubig, panggatong, o pagkain ay dumating sa inyo nang walang hirap, dahil sa gayong (pagkukulang) kayo nga’y nagiging karapat-dapat sa parusa, sa pamamagitan ng maraming uri ng pagdurusa.

Verse 70

निघ्नन्तश्च हसन्तश्च दूताः निष्ठुरवादिनः ॥ भोभो कृतघ्ना लुब्धाश्च परदाराभिमर्शकाः

Nanununtok at tumatawa, ang mga sugo ay nagsasalita nang malupit: “Hoy, hoy! kayong mga walang utang-na-loob at sakim, kayong humahawak sa mga asawa ng iba!”

Verse 71

कर्मणां च क्षयो जातः संसारे यदि पच्यते ॥ विमुक्ताश्चेह लोकात्तु जनिष्यथ सुदुर्गताः

Kapag ang pagkapawi ng mga gawa (karma) ay dumating at naluluto (napapasan) sa loob ng saṃsāra, kung magkagayo’y—pinalaya mula sa mundong ito—kayo’y isisilang sa isang lubhang mahirap na kalagayan.

Verse 72

वृत्तस्था भुञ्जते हेमांश्चातुर्वर्ण्यान्विशेषतः ॥ ततः सत्यरता शान्ता दयावन्तः सुधार्मिकाः

Nakatatag sa wastong asal, tinatamasa nila ang kasaganaan—lalo na sa apat na varṇa; mula roon ay lumilitaw ang mga tapat sa katotohanan, mapayapa, mahabagin, at matibay na nakahanay sa dharma.

Verse 73

इह विश्राम्य ते धीराः किञ्चित्कालं सहानुगाः ॥ गच्छन्ति परमं स्थानं पृथिव्यां वा महत्कुले

Dito’y nagpapahinga muna nang ilang panahon ang mga matatag na tao, kasama ang kanilang mga kasama; pagkatapos ay nagtutungo sila sa pinakamataas na tahanan, o kaya’y isinisilang sa lupa sa isang dakilang angkan.

Verse 74

बहुसुन्दरनारीके समृद्धे सुसमाहिताः ॥ अजयन्त तथा क्षान्ताः प्राप्स्यन्ति परमां गतिम्

Sa masaganang kalagayang hitik sa maraming magagandang babae, yaong mga maayos ang loob—hindi nagagapi ng mga pagnanasa at mapagtiis—ay makakamtan ang pinakamataas na hantungan.

Verse 75

चूषयित्वा तु तान्सर्वांस्ते च तस्मिन्नगोत्तमे ॥ विसृजन्ति क्षितिं यावदास्थिभूतान्नरांस्तथा

Matapos nilang sipsipin at patuyuin silang lahat, sa yaong pinakadakilang bundok (tuktok) ay ibinabagsak nila sa lupa—ang mga taong naging buto na lamang—hanggang sa iyon na lamang ang matira.

Verse 76

कालज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवादी दृढव्रतः ॥ प्रेतनाथ महाभाग धर्मराज नमोऽस्तु ते

Ikaw ay nakakikilala ng wastong panahon at marunong tumanaw ng utang na loob; ikaw ay nagsasalita ng katotohanan at matatag sa panata. O Panginoon ng mga yumao, O marangal—O Dharmarāja—pagpupugay sa iyo.

Verse 77

तस्मात्त्वं सर्वदेवेषु चैको धर्मभृतां वरः ॥ कृतज्ञः सत्यवादी च सर्वभूतहिते रतः

Kaya nga, sa lahat ng mga diyos, ikaw lamang ang pinakadakilang tagapagdala ng dharma—marunong tumanaw ng utang na loob, nagsasalita ng katotohanan, at nakatuon sa kapakanan ng lahat ng nilalang.

Verse 78

ततोऽहं त्वरितं नीतस्तेन दूतेन दर्शितः ॥ प्राप्तश्च परया प्रीत्या चित्रगुप्तनिवेशनम्

Pagkaraan, ako’y agad na inakay, at itinuro ng landas ng sugo; at ako’y dumating—na tinanggap nang may dakilang paggalang—sa tahanan ni Citragupta.

Verse 79

वेणुयष्टिप्रहारैश्च प्रहरन्ति ततोऽधिकैः ॥ भग्ना भिन्ना विभिन्नाश्च तथा भग्नशिरोधराः

Pagdaka’y hinahampas nila ng mga palo ng kawayan, sa labis na lakas; kaya ang mga biktima’y nababali, nadudurog, napupunit—at gayundin, nababali ang leeg.

Verse 80

अथान्ये बहवस्तत्र बहुभिश्चापि दूतकैः ॥ कूटशाल्मलिमारोप्य लोहकण्टकसंवृताम्

Pagkatapos, marami pang iba roon, sa pamamagitan din ng maraming sugo, ay pinapaakyat sa mapanlinlang na punong śālmali, na napaliligiran ng mga tinik na bakal.

Verse 81

भो देव पाहि मुञ्चेति वदन्तः पुरुषं वचः ॥ यमदूता निरामर्षाः सूदयन्ति पुनः पुनः

Sumisigaw, “O Panginoon, iligtas mo ako! Pakawalan mo ako!”—gayong mga salita ang sinasambit ng tao; ngunit ang mga sugo ni Yama, walang-awa, ay paulit-ulit siyang pinapalo at ibinubuwal.

Verse 82

माल्यानि धूपं गन्धाश्च नानारससमायुताः ॥ मनोहराश्च कान्ताश्च भूयिष्ठाश्च सहस्रशः

Mga kuwintas ng bulaklak, insenso, at mga pabango—puspos ng sari-saring kaaya-ayang halimuyak at lasa—kaakit-akit at marilag, sagana nang lubha, libu-libo ang dami.

Verse 83

कुलेषु सुदरिद्रेषु सञ्जाताः पापकर्मिणः ॥ पापैरनुगता घोरैर्मानुषं लोकमाश्रिताः

Ang mga gumagawa ng kasalanan ay isinisilang sa lubhang maralitang angkan; kasabay ng nakapanghihilakbot na mga kasalanan, pumapasok sila sa daigdig ng tao, pasan ang bigat ng mga gawa.