Adhyaya 195: Description of Sinners Abiding in Yama’s Realm (Catalog of Transgressions and the Logic of Retribution)

Verse 1

अथ यमलोकस्थपापिवर्णनम् ॥ नाचिकेत उवाच ॥ कथ्यमानं मया विप्राः शृण्वन्तु तपसि स्थिताः ॥ नमश्च तस्मै देवाय धर्मराजाय धीमते

Ngayon ay susunod ang paglalarawan sa mga nagkasala sa Yamaloka. Wika ni Nāciketa: Makinig nawa ang mga pantas na brāhmaṇa, matatag sa pag-aayuno at tapas, sa aking isasalaysay. Pagpupugay sa banal na Dharmarāja, ang marunong.

Verse 2

संसारं तु यथाशक्ति कथ्यमानं निबोधत ॥ असत्यवादिनो ये च जन्तुस्त्रीबालघातकाः

Unawain ninyo, ayon sa abot ng aking kakayahan, ang salaysay na ito tungkol sa pag-iral sa sansāra habang aking isinasalaysay—yaong mga sinungaling, at yaong pumapatay ng mga nilalang, pati ng mga babae at mga bata.

Verse 3

तथा ब्रह्महणः पापा ये च विश्वासघातकाः ॥ ये ये शठाः कृतघ्नाश्च लोलुपाः पारदारिकाः

Gayundin, naroon ang mga makasalanang pumapatay sa mga brāhmaṇa, at yaong mga nagtataksil sa tiwala; at sinumang mapanlinlang, walang utang-na-loob, sakim, at yaong naghahangad sa asawa ng iba.

Verse 4

कन्यानां दूषका ये च ये च पापरता नराः ॥ वेदानां दूषकाश्चैव वेदमાર્ગविहिंसकाः

At yaong mga dumudungis sa mga dalaga, at mga lalaking nahuhumaling sa kasamaan; gayundin yaong mga sumisira sa mga Veda, at tunay na yaong mga nananakit sa landas ng Veda.

Verse 5

शूद्राणां याजकाश्चैव हाहाभूता द्विजातयः ॥ अयाज्ययाजकाश्चैव ये ये कुष्ठयुता नराः

At yaong mga naglilingkod bilang pari para sa mga Śūdra—mga dalawang-ulit-na-ipinanganak na napapahantong sa pagdaing; at yaong nagsasagawa ng yajña para sa mga hindi nararapat paghandugan; at yaong mga taong dinadapuan ng ketong.

Verse 6

सुरापो ब्रह्महा चैव यो द्विजो वीरघातकः ॥ तथा वार्धुषिका ये च जिह्मप्रेक्षाश्च ये नराः ॥

Ang dalawang-beses-isinilang na umiinom ng nakalalasing, ang pumatay sa isang brāhmaṇa, at ang pumapatay sa isang bayani; gayundin ang mga nagpapautang nang may tubo at ang mga lalaking may mapanlinlang na titig—sila’y binibilang dito.

Verse 7

मातृत्यागी पितृत्यागी यः स्वसाध्वीं परित्यजेत् ॥ गुरुद्वेषी दुराचारो दूताश्चाव्यक्तभाषिणः ॥

Ang tumatalikod sa ina, ang tumatalikod sa ama, at ang nag-iiwan sa sariling mabuting-asal na asawa; ang napopoot sa guro, ang masamang-ugali, at ang mga sugo na nagsasalita nang hindi malinaw—sila’y nakatala.

Verse 8

गृहक्षेत्रहरा ये च सेतुबन्धविनाशकाः ॥ अपुत्राश्चाप्यदाराश्च श्रद्दया च विवर्जिताः ॥

Yaong mga nang-aagaw ng bahay at bukirin, at yaong mga sumisira ng mga pilapil o dike; yaong walang anak na lalaki at wala ring asawa, at yaong mga salat sa śraddhā (mapitagan at tapat na pananampalataya)—sila’y binibilang.

Verse 9

अशौचा निर्दयाः पापा हिंसका व्रतभञ्जकाः ॥ सोमविक्रयिणश्चैव स्त्रीजितः सर्वविक्रयी ॥

Ang marurumi, ang walang-awa, ang makasalanan; ang mga mararahas at ang mga sumisira ng mga panata; ang mga nagtitinda ng soma, at ang alipin ng babae, at ang nagbebenta ng lahat—kabilang sa talaan.

Verse 10

भूम्यामनृतवादी च वेदजीवी च यो द्विजः ॥ नक्षत्री च निमित्ती च चाण्डालाध्यापकस्तथा ॥ सर्वमैथुनकर्ता च अगम्यागमने रतः ॥ मायिका रतिकाश्चैव तुलाधाराश्च ये नराः ॥ सर्वपापसुसङ्गाश्च चिन्तका येऽतिवैरिणः ॥ स्वाम्यर्थे न हता ये च ये च युद्धपराङ्मुखाः ॥

Ang nagsisinungaling hinggil sa lupa, at ang dalawang-beses-isinilang na ikinabubuhay ang Veda; ang astrologo at tagapagpaliwanag ng mga palatandaan, gayundin ang guro ng mga Caṇḍāla; ang nakikipagtalik nang walang pinipili, at ang nahuhumaling sa pakikipagtalik sa mga ipinagbabawal; ang mga mapanlinlang, ang mga mapaglayaw sa pita, at ang mga lalaking nandaraya sa timbangan at bigat; ang mga malapit na kasangkot sa lahat ng kasalanan, at ang mga mapagbalak na labis ang poot; yaong hindi nag-aalay ng buhay para sa kanilang panginoon, at yaong tumatalikod sa labanan—silang lahat ay binibilang.

Verse 11

परवित्तापहारी च राजघाती च यो नरः ॥ अशक्तः पापघोषश्च तथा ये ह्यग्निजीविनः ॥

Ang taong nagnanakaw ng yaman ng iba, at ang pumapatay sa hari; ang walang kakayahan ngunit nagpapatuloy sa kasamaan, ang nagbabalita at nagtatanyag ng kasalanan, at yaong nabubuhay sa apoy—(ay binibilang).

Verse 12

शुश्रूषया च मुक्ताः ये लिङ्गिनः पापकर्मिणः ॥ पात्रकारी चक्रिणश्च नरा ये चाप्यधार्मिकाः ॥

Yaong mga pinalaya mula sa tungkulin ng paglilingkod/pag-aasikaso; mga linggī (mendikanteng may tanda) na gumagawa ng makasalanang gawa; mga gumagawa o nagsusuplay ng mga sisidlan (pātra); yaong nabubuhay sa gulong (mga hanapbuhay na umiikot sa gulong); at mga lalaking walang-dharma—(ay binibilang).

Verse 13

देवागारांश्च सत्राणि तीर्थविक्रयिणस्तथा ॥ व्रतविद्वेषिणो ये च तथाऽसद्वादिनो नराः ॥

Yaong nagbebenta ng mga templo at mga sattrā (bulwagang pagpapakain/limos), at gayundin ang nagbebenta ng mga tīrtha; yaong napopoot sa mga panata at banal na pagtalima; at mga taong nagsasalita ng huwad o di-wastong aral—(ay binibilang).

Verse 14

मिथ्या च नखरोमाणि धारयन्ति च ये नराः ॥ कूटा वक्रस्वभावाश्च कूटशासनकारिणः ॥

Yaong mga lalaking sa kasinungalingan ay nagsusuot ng mga kuko at buhok (bilang huwad na tanda), yaong mapanlinlang at liko ang likas, at yaong naglalabas ng mapanlinlang na mga pasiya o pamamahala—(ay binibilang).

Verse 15

अज्ञानादव्रती यश्च यश्चाश्रमबहिष्कृतः ॥ विप्रकीर्णप्रतिग्राही सूचकस्तीर्थनाशकः ॥

Ang taong dahil sa kamangmangan ay namumuhay na walang panata at disiplina; ang itinakwil mula sa kaayusang āśrama; ang tumatanggap ng mga kaloob nang walang pag-iingat mula sa sari-saring pinagmulan; ang tagapagsumbong; at ang sumisira sa mga tīrtha—(ay kabilang).

Verse 16

कलही च प्रतर्क्यश्च निष्ठुरश्च नराधमः॥ एते चान्ये च बहवो ह्यनिर्दिष्टाः सहस्रशः॥

Ang mga palaaway, ang mahilig makipagtalo, ang malupit, at ang pinakamasama sa mga tao—sila at marami pang iba, na libu-libo, ay binanggit bagaman hindi isa-isang tinukoy.

Verse 17

स्त्रियो नराश्च गच्छन्ति यत्र तच्छृणुतामलाः॥ कुर्वन्तीह यथा सर्वे तत्र गत्वा यमालये॥

Pakinggan, O mga dalisay, kung saan napaparoon ang mga babae at mga lalaki: gaya ng ginagawa ng lahat dito, gayon din—pagdating sa tahanan ni Yama—ang kanilang tinatamasa ay ayon sa gawa.

Verse 18

पप्रच्छुर्विस्मयाविष्टा नाचिकेतमृषिं तदा॥ ऋषय ऊचुः॥ त्वया सर्वं यथा दृष्टं ब्रूहि तत्र विदां वर॥

Namangha sila at noon ay nagtanong sa pantas na si Nāciketa. Sinabi ng mga rishi: “O pinakadakila sa mga may kaalaman, isalaysay mo nang tumpak ang lahat ng iyong nakita roon, ayon sa iyong pagkakita.”

Verse 19

यथास्वरूपः कालोऽसौ येन सर्वं प्रवर्तते॥ इह कर्माणि यः कृत्वा पुरुषो ह्यल्पचेतनः॥

“Ano ang tunay na kalikasan ng Panahong yaon na siyang nagpapakilos sa lahat? At ano ang sinasapit ng taong salat sa pag-unawa na, matapos gumawa ng mga gawa rito…”

Verse 20

वारयेत्स तदा तं तु ब्रह्मलोके च स प्रभुः॥ कल्पान्तं पच्यमानोऽपि दह्यमानोऽपि वा पुनः॥

“…kung magkagayon, pipigilan siya ng Panginoong yaon—maging sa Brahmaloka man—habang siya’y ‘niluluto’ hanggang sa wakas ng isang kalpa, o muli ring sinusunog.”

Verse 21

न नाशो हि शरीरस्य तस्मिन्देशे तपोधनाः॥ यस्य यस्य हि यत्कर्म पच्यमानः पुनः पुनः॥

Sapagkat sa lupain na yaon ay walang pagkapuksa ng katawan, O mga kayamanan ng tapas; sa halip, ang bawat nilalang ay paulit-ulit na “niluluto,” ayon sa anumang gawa na kanya.

Verse 22

अवश्यं चैव गन्तव्यं तस्य पार्श्वं पुनःपुनः॥ न तु त्रासाद्द्विजः शक्तस्तत्र गन्तुं हि कश्चन॥

Tiyak na kailangang lumapit doon nang paulit-ulit. Ngunit dahil sa pangamba, walang “dalawang-ulit-na-isinilang” ang may lakas na pumaroon—sa katunayan, wala ni isa man.

Verse 23

न गच्छन्ति च ये तत्र दानेन निगमेण च॥ वैतरण्याश्च यद्रूपं किं तोयं च वहत्यसौ॥

At sinu-sino yaong hindi napaparoon—sa pamamagitan ng pag-aalay ng kaloob at sa pamamagitan ng Nigama, ang mga kautusang Veda? At ano ang anyo ng Vaitaraṇī, at anong uri ng tubig ang dinadala nito?

Verse 24

रौरवो वा कथं विप्र किंरूपं कूटशाल्मलेः॥ कीदृशा वा हि ते दूताः किं कार्याः किं पराक्रमाः॥

At paano ang Raurava, O brāhmaṇa—ano ang anyo ng Kūṭaśālmalī? Ano ang anyo ng mga sugo roon—ano ang kanilang mga gawain, at ano ang kanilang kapangyarihan?

Verse 25

किं च किंच तु कुर्वाणाः किंच किंच समाचरन्॥ न चेतो लभते जन्तुच्छादितं पूर्वतेजसा॥

At gumagawa ng ganito at ganoon, at nagsasagawa ng ganito at ganoon—ngunit hindi muling nakakamit ng nilalang ang linaw ng isip, sapagkat natatakpan ito ng dating ‘ningning’ o lakas.

Verse 26

धृतिं न लभते किञ्चित्तैस्तैर्दोषैः सुवासिताः ॥ दोषं सत्यंअजानन्तस्तथा मोहॆन मोहिताः ॥

Hindi nakakamtan ni katiting ang tibay ng loob ng mga tila pinabanguhan ng sarili nilang mga kapintasan; hindi nila nalalaman ang tunay na anyo ng pagkukulang, kaya lalo pa silang nalilinlang ng mismong kamangmangan.

Verse 27

परं परमजानन्तो रमन्ते कस्य मायया ॥ क्लिश्यन्ते बहवस्तत्र कृत्वा पापमचेतसः ॥

Hindi nila nakikilala ang Kataas-taasan bilang tunay na Kataas-taasan; sa ilalim ng kaninong māyā sila nagagalak? At marami roon, salat sa pag-unawa, ang nagdurusa matapos gumawa ng kasalanan.

Verse 28

एतत्कथय वत्स त्वं यतः प्रत्यक्षदर्शिवान् ।

Ipaliwanag mo ito, mahal na anak, sapagkat ikaw ay may tuwirang pagtanaw at unang-kamay na pagkaunawa.

Verse 29

तानि वै कथयिष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः ॥ वैशम्पायन उवाच ॥ एवं तस्य वचः श्रुत्वा सर्व एव तपोधनाः ॥

“Ang mga bagay na iyon ay tunay kong isasalaysay—makinig kayo, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.” Sabi ni Vaiśampāyana: “Kaya, nang marinig ang kanyang mga salita, silang lahat na may yaman ng tapas (pag-aayuno at pagninilay)…”.

Verse 30

बोद्धव्यं नावबुध्यन्ते गुणानां तु गुणोत्तरम् ॥ हाहाभूताश्च चिन्तार्त्ताः सर्वदोषसमन्विताः ॥

Hindi nila nauunawaan ang dapat maunawaan—ang kadakilaan na lampas sa (karaniwang) mga katangian; sumisigaw ng “aba, aba,” sila’y nababalisa at nagiging taglay ang bawat kapintasan.