Adhyaya 191
Varaha PuranaAdhyaya 19122 Shlokas

Adhyaya 191: Section on the Origin of Madhuparka and the Procedure for Its Ritual Donation

Madhuparkotpatti-dāna-saṅkaraṇa-prakaraṇa

Ritual-Manual

Matapos marinig ang maraming aral ng dharma, muling nagtanong si Pṛthivī kay Varāha: ano ang madhuparka, anong puṇya ang dulot nito, kaninong diyos ito iniuukol, at anu-anong sangkap ang dapat ialay at kanino. Sumagot si Varāha sa pamamagitan ng salaysay ng pinagmulan nito: matapos ang pangkalahatang pagkalusaw ng sansinukob, may maningning na puruṣa na lumitaw mula sa kanang tagiliran ni Varāha, at tinanong ni Brahmā ang kahulugan at layon nito. Ipinahayag ni Varāha na ang paglitaw na iyon ang “madhuparka,” para sa kapakanan at paglaya ng mga deboto. Pagkaraan ay itinuro niya ang wastong pamamaraan ng ritwal na pag-aalay: ang mga sangkap ng handog, ang mantra sa paghahandog, at ang pangakong gantimpalang pangkaligtasan kapag tama ang pagbibigay—isang disiplinang nagpapatatag sa dharma at sa maayos na kaayusan ng mundo sa pamamagitan ng itinakdang palitang sakripisyo.

Primary Speakers

SūtaPṛthivī (Vasundharā/Dharaṇī)Varāha (Janārdana)

Key Concepts

madhuparka (honey-curd-ghee offering)dāna and pratigraha (ritual gifting and acceptance)utpatti (mythic origin narrative)mantra-recitation in offering protocolsbhakti framed as disciplined ritual actionmokṣa-oriented merit economy (puṇya leading to higher gati)

Shlokas in Adhyaya 191

Verse 1

अथ मधुपर्कोत्पत्तिदानसङ्करणप्रकरणम् ॥ सूत उवाच ॥ एवं श्रुत्वा बहून्धर्मान् धर्मशास्त्रविनिश्चयात् ॥ वराहरूपिणं देवं पुनः पप्रच्छ मेदिनी

Ngayon, ang bahagi tungkol sa pinagmulan ng madhuparka, sa pagbibigay ng kaloob, at sa mga halong pamamaraan. Sinabi ni Sūta: Nang marinig na niya ang maraming dharma ayon sa pasya ng Dharmaśāstra, muling nagtanong si Medinī sa diyos na nag-anyong Varāha.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ एवं शास्त्रं मया देव तव वक्त्राद्विनिःसृतम् ॥ श्रुतं सुबहुशश्चैव तृप्तिर्मम न विद्यते

Sinabi ni Dharaṇī: O diyos, ang aral na lumabas mula sa iyong bibig ay aking napakinggan—napakinggan nang maraming ulit; subalit hindi pa rin ako lubusang nasisiyahan.

Verse 3

ममैवानुग्रहार्थाय रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥ कीदृशो मधुपर्कश्च किं पुण्यं का च देवता

Para sa aking kapakinabangan, nararapat mong ipahayag ang lihim: ano ang anyo ng madhuparka, anong kabanalan ang ibinubunga nito, at aling diyos ang kaugnay nito?

Verse 4

कानि द्रव्याणि कस्मै च देयानीति वदस्व मे ॥ इति भूम्या वचः श्रुत्वा देवदेवो जनार्दनः

Sabihin mo sa akin kung anu-anong bagay ang dapat ibigay at kanino ito dapat ibigay. Nang marinig ang mga salitang ito ni Bhūmī, si Janārdana—ang Diyos ng mga diyos—ay (sumagot).

Verse 5

वराहरूपी भगवान् प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

Ang Mapalad na Panginoon, na nasa anyo ni Varāha, ay sumagot kay Vasundharā (ang Daigdig).

Verse 6

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु भूमे प्रयत्नेन मधुपर्को यथा कृतः ॥ उत्पत्तिश्चैव दानं च सर्वो यस्य च हीयते ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “Makinig kang mabuti, O Lupa, kung paano itinatag ang madhuparka—ang pinagmulan nito at ang pag-aalay nito—na sa pamamagitan nito ay nababawasan ang bawat (di-mabuting) kakulangan.”

Verse 7

अहं ब्रह्मा च रुद्रश्च कृत्वा लोकस्य संक्षयम् ॥ अव्यक्तानि च भूतानि यानि कानि च सर्वथा ॥

“Ako, si Brahmā, at si Rudra—matapos isagawa ang pagkalusaw ng daigdig—ay (nakita) ang lahat ng nilalang, anuman ang uri, na nasa di-nahahayag na kalagayan.”

Verse 8

ततो भूमे दक्षिणाङ्गात् पुरुषो मे विनिःसृतः ॥ रूपवान् द्युतिमांश्चैव श्रीमान् ह्रीकीर्तिमान्नरः ॥

“Pagkaraan, O Lupa, mula sa aking kanang tagiliran ay lumitaw ang isang lalaki—marikit, maningning, pinagkalooban ng kasaganaan, at nagtataglay ng kahinhinan at katanyagan.”

Verse 9

तत्र पप्रच्छ मां ब्रह्मा मम गात्राद्विनिःसृतः ॥ य एव तिष्ठते विष्णो त्रयाणां च चतुर्थकः ॥

“Doon, tinanong ako ni Brahmā tungkol sa yaong lumitaw mula sa aking katawan—siya na, O Viṣṇu, ay nakatayo bilang ‘ikaapat’ kaugnay ng tatlo.”

Verse 10

एवं च मे समुद्पन्नः सर्वकर्मसु निष्ठितः ॥ मधुपर्केति विख्यातो भक्तानां भवमोक्षणः ॥

Kaya mula sa akin siya’y sumibol, matatag sa lahat ng tungkulin; nakilala bilang “Madhuparka,” tagapagpalaya ng mga deboto mula sa pag-iral sa sanlibutan.

Verse 11

मयात्र संशितं ब्रह्मन् रुद्रे चापि समासतः ॥ साधु विष्णो भागतस्ते एष चापि विनिःसृतः ॥

O Brahman, ito’y itinakda ko; at kay Rudra rin, sa maikling sabi. “Tunay na mabuti, O Viṣṇu”—mula sa iyong bahagi, lumitaw din ang isang ito.

Verse 12

उद्भवं मधुपर्कस्य आत्मसम्भवनिश्चयम् ॥ ततस्तु मामब्रवीद् ब्रह्मा कारणं मधुरं वचः ॥

(Tinanong niya) ang paglitaw ng madhuparka at ang katiyakang ito’y kusang nagmula sa sarili; pagkatapos, si Brahmā ay nagsalita sa akin ng matamis na pahayag tungkol sa sanhi nito.

Verse 13

मधुपर्केण किं कार्यम् एतदाचक्ष्व निष्कलम् ॥ पितामहवचः श्रुत्वा मयासौ प्रतिबाषितः ॥

“Ano ang layunin ng madhuparka? Ipaliwanag ito nang buo, walang kulang.” Nang marinig ko ang mga salita ng Lolo (Pitāmaha), ako’y sumagot sa kanya.

Verse 14

कारणं मधुपर्कस्य दानं सङ्करणं तथा ॥ ममार्चनविधिं कृत्वा मधुपर्कं प्रयच्छति ॥

Ang dahilan ng madhuparka ay ang pag-aalay bilang kaloob, at gayundin ang wastong paghahalo at paghahanda; matapos isagawa ang paraan ng pagsamba sa akin, inihahandog ang madhuparka.

Verse 15

ब्रह्मन् यात्युत्तरं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति॥ तस्य क्रियां प्रवक्ष्यामि मम दानप्रतिग्रहात्॥

O Brahman, nararating ang mas mataas na dako; pagdating doon, hindi na nagdadalamhati. Ipahahayag ko ang ritwal nito kaugnay ng aking pagtanggap sa handog (dāna).

Verse 16

यस्य दानविधिं प्राप्य यान्ति दिव्यां गतिं मम॥ वृत्तेष्वेवोपचारेषु ये च ब्रह्मन्मम प्रियाः॥

Sa pagkatamo ng pamamaraang ito ng pagbibigay, sila’y napaparoon sa aking banal na hantungan. At yaong mga minamahal ko, O Brahman, ay ang mga namumuhay sa wastong asal at sa angkop na paglilingkod.

Verse 17

संगृह्य मधुपर्कं वै इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

Matapos ihanda ang madhuparka, bigkasin nga ang mantrang ito.

Verse 18

मन्त्रः— ॐ एष हि देव भगवंस्तव गात्रसूतिḥ संसारमोक्षणकरो मधुपर्कनामाः॥ भक्त्या मयायं प्रतिपादितोऽद्य गृहाण देवेश नमो नमस्ते॥

Ang mantra: “Oṃ—Ito nga, O Diyos, O Mapalad, ay handog na dumadampi sa iyong banal na katawan, na tinatawag na ‘madhuparka,’ na sinasabing nagdudulot ng paglaya mula sa pag-iral sa sansinukob. Inihandog ko ngayon nang may debosyon—tanggapin mo, O Panginoon ng mga diyos; pagpupugay, pagpupugay sa iyo.”

Verse 19

मध्वेवं दधि सर्पिश्च कुर्याच्चैव समं तथा॥ विधिना मन्त्रपूतेन यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्॥

Gayon din, gumamit ng pulot; at ihanda rin ang gatas-na-maasim at ghee sa magkakapantay na sukat. Kung ninanais ang pinakamataas na kaganapan, gawin ito ayon sa tuntunin, na nilinis ng mantra.

Verse 20

सामासाद्य ततः कृत्वा मम कर्मपरायणः॥ उचितेनोपचारेण यत्त्वया परिपृच्छितम्॥

Pagkalapit nang wasto, at pagkilos bilang tapat sa aking ritwal, gawin ito sa nararapat na pag-aasikaso—ayon sa iyong itinanong.

Verse 21

सरहश्च लघुर्देव एतत्तव न युज्यते॥ ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा मयाप्येवं प्रभाषितम्॥

“O Diyos, ito’y lihim at maikli; hindi ito nababagay sa iyo gaya ng nasabi.” Nang marinig ang mga salita ni Brahmā, ako man ay nagsalita nang gayon.

Verse 22

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ यादृशो मधुपर्क्को वै या च तस्य महान् क्रिया॥

Muli akong magpapahayag ng iba pa; makinig ka, O Vasundharā: kung ano ang madhuparka, at kung ano ang dakilang ritwal nito.

Frequently Asked Questions

The chapter frames madhuparka as a regulated act of dāna (gift-offering) integrated with mantra and proper procedure, presenting disciplined giving and correct ritual exchange (including pratigraha) as a means to uphold dharma and to orient the practitioner toward a higher gati, described in liberation-adjacent terms.

No tithi, nakṣatra, month, or seasonal timing is specified in the provided verses. The instructions focus on composition (madhu, dadhi, sarpis) and mantra-empowered procedure rather than calendrical scheduling.

Environmental stewardship is implicit through Pṛthivī’s role as interlocutor: the text positions terrestrial consciousness as asking for precise dharmic regulation. By emphasizing orderly ritual giving and restraint in practice, the narrative suggests that stable social-ritual norms function as a mechanism for maintaining cosmic and terrestrial equilibrium, rather than offering explicit ecological directives.

The passage references major cosmological figures—Varāha/Janārdana (Viṣṇu), Brahmā (Pitāmaha), and Rudra—within an origin narrative. No royal dynasties, human lineages, or historically situated sages are named in the provided excerpt.