Adhyaya 19: The Glory of Lunar Days: The Pratipadā Observance and the Merit of Hearing Agni’s Origin

Verse 1

महातपा उवाच । विष्णोर्विभूतिमाहात्म्यं कथितं ते प्रसङ्गतः । तिथीनां शृणु माहात्म्यं कथ्यमानं मया नृप ॥ १९.१ ॥

Sinabi ni Mahātapā: “Sa daloy ng ating pag-uusap, naipaliwanag ko na sa iyo ang kadakilaan ng mga pagpapakita (vibhūti) ni Viṣṇu. Ngayon, O hari, pakinggan mo ang kadakilaan ng mga araw ng buwan (tithi) na aking isasalaysay.”

Verse 2

इत्तम्भूतो महानग्निर्ब्रह्मक्रोधोद्भवो महान् । उवाच देवं ब्रह्माणं तिथिर्मे दीयतां विभो । यस्यामहं समस्तस्य जगतः ख्यातिमाप्नुयाम् ॥ १९.२ ॥

Sa gayon, ang Dakilang Apoy—makapangyarihan, isinilang mula sa poot ni Brahmā—ay nagsalita sa diyos na si Brahmā: “O Makapangyarihan, ipagkaloob mo sa akin ang isang pagtatalaga (tithi), upang sa pamamagitan nito ay makamtan ko ang katanyagan sa buong daigdig.”

Verse 3

ब्रह्मोवाच । देवानामथ यक्षाणां गन्धर्वाणां च सत्तम । आदौ प्रतिपदा येन त्वमुत्पन्नोऽसि पावक ॥ १९.३ ॥

Sinabi ni Brahmā: “O pinakamainam sa mga Deva, Yakṣa, at Gandharva—isalaysay mo sa akin ang unang pinagmulan kung paano ikaw, O Pāvaka (Apoy), ay nagkaroon ng pag-iral.”

Verse 4

त्वत्पदात् प्रतिपदं चान्या संभविश्यन्ति देवताः । अतस्ते प्रतिपन्नामा तिथिरेषा भविष्यति ॥ १९.४ ॥

Mula sa banal Mong bakas ng paa, lilitaw ang iba pang mga diyos—hakbang sa bawat hakbang. Kaya ang tithi na ito ay tatawaging “Pratipad” (unang hakbang).

Verse 5

तस्यां तिथौ हविष्येण प्राजापत्येन मूर्तिना । होष्यन्ति तेषां प्रीताः स्युः पितरः सर्वदेवताः ॥ १९.५ ॥

Sa tithi na iyon, sa pamamagitan ng handog na haviṣya sa anyong prājāpatya, isasagawa nila ang pag-aalay (homa); at ang mga Pitṛ (ninuno) nila—kasama ang lahat ng mga diyos—ay malulugod.

Verse 6

चतुर्विधानि भूतानि मनुष्याः पशवोऽसुराः । देवाḥ सर्वे सगन्धर्वाः प्रीताः स्युस्तर्पिते त्वयि ॥ १९.६ ॥

Ang apat na uri ng nilalang—mga tao, mga hayop, mga asura, at lahat ng mga deva kasama ang mga gandharva—ay malulugod kapag Ikaw ay nasiyahan (napakain/napapurihan nang wasto).

Verse 7

यश्चोपवासं कुर्वीत त्वद्भक्तः प्रतिपद्दिने । क्षीराशनो वा वर्त्तेत शृणु तस्य फलं महत् ॥ १९.७ ॥

At sinumang deboto Mo na magsasagawa ng upavāsa (pag-aayuno) sa araw ng Pratipadā—o mamumuhay na gatas lamang ang pagkain—pakinggan ang dakilang bunga ng pagsunod na iyon.

Verse 8

चतुर्युगानि षट्त्रिंशत् स्वर्लोकेऽसौ महीयते । तेजस्वी रूपसंपन्नो द्रव्यवान् जायते नरः ॥ १९.८ ॥

Sa loob ng tatlumpu’t anim na caturyuga, ang taong iyon ay pararangalan sa Svarga-loka; at pagkaraan ay isisilang bilang taong maningning, ganap ang anyo, at may kayamanan.

Verse 9

इह जन्मन्यसौ राजा प्रेत्य स्वर्गे महीयते । तूष्णीं बभूव सोऽप्यग्निर्ब्रह्मदत्ताश्रयं ययौ ॥ १९.९ ॥

Sa mismong buhay na ito, ang haring iyon—pagkamatay—ay pinarangalan sa langit. At si Agni man ay nanahimik at nagtungo upang sumilong kay Brahmadatta.

Verse 10

य इदं शृणुयान्नित्यं प्रातरुत्थाय मानवः । अग्नेर् जन्म स पापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १९.१० ॥

Ang sinumang tao na gumigising nang maaga at palagiang nakikinig sa salaysay ng kapanganakan ni Agni ay napapalaya sa mga kasalanan—walang pag-aalinlangan dito.