Adhyaya 185: Installation of a Bronze (Kāṁsya) Icon (Arcā)

Verse 1

अथ कांस्यार्चास्थापनम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ कांस्येन प्रतिमां कृत्वा सुरूपां सुप्रतिष्ठिताम् ॥ सर्वाङ्गावयवैर्युक्तां विमलां कर्मनिर्मिताम् ॥

Ngayon, ang pagtatatag ng larawang tanso. Si Śrī Varāha ay nagsabi: Pagkagawa ng larawan sa tanso—maganda ang anyo at handang maitatag—na may lahat ng mga sangkap ng katawan at mga bahagi nito, dalisay at nilikha sa bihasang paggawa—

Verse 2

ज्येष्ठायां चैव नक्षत्रे मम वेश्मन्युपानयेत् ॥ गीतवादित्रशब्देन बहुभिर्मङ्गलैस्तथा ॥

At sa nakṣatra na Jyeṣṭhā, dapat itong dalhin sa aking dambana/bahay, na may tunog ng pag-awit at mga tugtugin, at gayundin na may maraming mapalad na ritwal at palatandaan.

Verse 3

अर्घ्यं गृहीय यथान्यायमिमं मन्त्रं उदाहरेत् ।

Pagkatanggap ng handog na arghya ayon sa itinakdang paraan, saka bigkasin ang mantrang ito.

Verse 4

योऽसौ भवान् सर्वयज्ञेषु पूज्यो ध्येयो गोप्ता विश्वकामो महात्मा ॥ प्रसन्नात्मा भगवान् मे प्रसन्नः सुपूजितस्तिष्ठ हि लोकनाथ ।

Ikaw—na karapat-dapat sambahin sa lahat ng yajña, pagnilayan, tagapangalaga, tagatupad ng lahat ng mithiin, dakilang kaluluwa—nawa’y ang Mapalad na Panginoon, payapa sa Kanyang sarili, ay maging mapagpala sa akin. O Panginoon ng daigdig, yamang ikaw ay nararapat na naparangalan, manatili rito.

Verse 5

अर्घ्यं दत्त्वा यथान्यायं स्थापयेत् तदुदङ्मुखः ॥ यथान्यायेन संस्थाप्य कुर्याच्चैवाधिवासनम् ।

Matapos ihandog ang arghya ayon sa wastong paraan, nakaharap sa hilaga, itatag niya iyon. Pagkaitatag nang nararapat, isagawa rin ang ritwal ng ādhivāsana, ang pagpapabanal na ‘pananatili’.

Verse 6

चतुरः कलशांश्चैव पञ्चगव्यसमन्वितान् ॥ सर्वगन्धैश्च लाजैश्च मधुना च विशेषतः ।

At maghanda rin ng apat na kalasha (banga), na may kasamang pañcagavya; kasama ang lahat ng mababangong sangkap, ang lājā (piniritong butil), at lalo na ang pulot.

Verse 7

चतुरः कलशान् पूर्य स्नानार्थं मे समन्त्रकम् ॥ ततश्चास्तंगते सूर्ये शुद्धैर्भागवतैः सह ।

Punuin ang apat na kalasha para sa aking paliligo, kalakip ang mga angkop na mantra; at pagkaraan, sa paglubog ng araw, kasama ang mga dalisay na debotong Bhāgavata, (magpatuloy sa ritwal).

Verse 8

कुर्यात् संस्थापनं तत्र ममार्चायास्तु पूजकः ॥ गृहीत्वा कलशांस्तत्र शुद्धान् भागवतांस्तथा ।

Doon, ang tagapaglingkod sa pagsamba ay magsagawa ng pagtatatag para sa aking banal na larawan (arcā). Pagkatanggap ng mga kalasá roon, at gayundin ng mga nalinis na Bhāgavata, siya’y magpatuloy sa ritwal.

Verse 9

नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रं उदाहरेत् ।

Pagkasabi ng, “Namo Nārāyaṇāya—pagpupugay kay Nārāyaṇa,” saka niya bigkasin ang mantra.

Verse 10

विकार अविकार अकार सकार शकार षकार स्वच्छन्दरूपः क्षरमक्षरं धृतिरूपः अरूपमिति नमः पुरुषोत्तमायेति ॥ व्यतीतायां तु शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे ॥ अश्वेन च मुहूर्तेन प्राप्ते मूलेषु चोत्तरे ।

“Ikaw ay pagbabago at di-pagbabago; ang mga pantig na a, sa, śa, ṣa; may anyong malayang-kalooban; ang nasisira at ang di-nasisira; may anyo ng katatagan; walang anyo”—sa gayon: “Namo Puruṣottamāya—pagpupugay sa Kataas-taasang Persona.” At kapag lumipas na ang gabi at sumikat ang araw, at dumating ang muhūrta na tinatawag na Aśvina, (kapag ang buwan ay) nasa Mūla at sa hilagang bahagi…

Verse 11

पूर्वोक्तेषु विधानेन मम शास्त्रानुदर्शिनाम् ॥ स्थापयेद्द्वारमूले तु मम वेष्मनि सुन्दरि ।

Ayon sa paraang naunang sinabi, para sa mga sumusunod sa aking mga turo, itatag (ito) sa paanan ng pintuan sa aking dambana, O marikit na binibini.

Verse 12

सर्वशान्त्युदकं गृहीय सर्वगन्धफलानि च ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रं उदाहरेत् ।

Pagkatanggap ng śāntyudaka, ang tubig ng ganap na pagpapayapa, at ng lahat ng mababangong sangkap at mga bunga, pagkasabi ng “Namo Nārāyaṇāya—pagpupugay kay Nārāyaṇa,” saka niya bigkasin ang mantra.

Verse 13

मन्त्रः— ॐ इन्द्रो भवान् त्वं च यमः कुबेरो जलेश्वरः सोमबृहस्पती च॥ शुक्रः शनैश्चरबुधौ सह सैहिकेयकेतू रविश्चैव धरात्मजस्त्वम्॥

Mantra: “Oṁ—Ikaw si Indra, at gayundin si Yama, si Kubera, ang Panginoon ng mga tubig; ikaw si Soma at si Bṛhaspati. Ikaw si Śukra; at si Śanaiścara at si Budha, kasama sina Rāhu at Ketu; at ikaw rin si Ravi (ang Araw) at ang anak ng Daigdig (Maṅgala).”

Verse 14

तथैव सर्वौषधयो जलानि वायुः च पृथ्वी च स वायुसारथिः॥ नागाः सयक्षाश्च दिशश्च सर्वास्तस्मै नमस्ते पुरुषोत्तमाय इति॥

“Gayundin: ang lahat ng halamang-gamot, ang mga tubig, ang hangin, at ang lupa—at siya na ang hangin ang kanyang karwaheng tagapaghatid; ang mga nāga, ang mga yakṣa, at ang lahat ng mga direksiyon—pagpupugay sa Kanya, sa Puruṣottama.”

Verse 15

अनेनैव तु मन्त्रेण कृत्वा कर्म सुपुष्कलम्॥ मम तां प्रतिमां गृह्य ततो वेश्मन्युपानयेत्॥

“Sa pamamagitan ng mismong mantrang ito, matapos ganapin nang ganap ang ritwal, kunin ang aking larawan at saka ito dalhin sa tahanan (banal na pook).”

Verse 16

एकान्ते स्नापयेन मां च जलैः पूर्वाभिमन्त्रितैः॥ प्रगृह्य कलशेभ्यश्च जलं गन्धसमन्वितम्॥

“Sa isang liblib na pook, paliguan ako ng mga tubig na dati nang binasbasan ng mantra; kumuha rin ng tubig mula sa mga banga, tubig na may kasamang halimuyak.”

Verse 17

गात्रसंशोधनार्थाय इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

“Upang linisin at dalisayin ang mga sangkap ng katawan, bigkasin ang mantrang ito.”

Verse 18

मन्त्रः— सरांसि ये ते च समस्तसागराः नद्यश्च तीर्थानि च पुष्कराणि॥ आयान्तु तान्येव तव प्रसादाच्छुद्ध्यै च मे स्युः पुरुषोत्तमाय इति॥

Mantra: “Nawa’y dumating dito—sa pamamagitan ng Iyong biyaya—ang mga lawa, ang lahat ng karagatan, ang mga ilog, ang mga banal na tawiran (tīrtha), at ang mga puṣkara (sagradong lawa ng lotus); at nawa’y maging mga kasangkapan ng paglilinis para sa akin. Pagpupugay kay Puruṣottama.”

Verse 19

गन्धधूपादिभिश्चैव यथाविभवशक्तितः॥ पश्चाद्वस्त्राणि मे दद्यान्मम गात्रसुखानि च॥

“Sa pamamagitan ng pabango, insenso, at iba pang handog, ayon sa yaman at kakayahan; pagkatapos, dapat maghandog sa akin ng mga kasuotan—mga kasuotang kaaya-aya sa katawan.”

Verse 20

तान्यानयित्वा वस्त्राणि ममाग्रे स्थापयेन्नरः॥ उभौ तौ चरणौ नत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

“Pagkadala ng mga kasuotang iyon, ilalagay ng tao ang mga ito sa harap ko; at matapos yumukod sa dalawang paa (ng Panginoon), bigkasin niya ang mantrang ito.”

Verse 21

मन्त्रः— वस्त्राणि देवेन्द्र मया हृतानि सूक्ष्माणि सौम्यानि सुखावहानि॥ गात्रस्य सन्तुष्टिकराणि तुभ्यं गृह्णीष्व देवेश सुलोकनाथ॥

Mantra: “O Devendra, dinala ko ang mga kasuotan—maseselan, banayad, at nagdudulot ng ginhawa. Tanggapin Mo, O Devēśa, O tagapangalaga ng mabubuting daigdig; ito’y para sa kasiyahan at kaginhawahan ng katawan.”

Verse 22

वेदोपवेद ऋग्वेद यजुर्वेद सामवेद अथर्वणवेद संस्तुत इति नमः परम्परायेति॥ अर्चितालङ्कृतं कृत्वा पूर्वन्यायेन सुन्दरी॥ पश्चान्मे प्रापणं दद्यान्मन्त्रवद्विधिपूर्वकम्॥

“‘Pinupuri ng mga Veda at mga upaveda—Ṛgveda, Yajurveda, Sāmaveda, at Atharvaveda’: ganito ang wika, ‘pagpupugay sa paramparā (banal na tradisyon).’ Matapos sambahin at palamutian (ang anyo) ayon sa naunang pamamaraan, O marikit na babae, pagkatapos ay ialay sa akin ang pangwakas na handog (prāpaṇa), na may mantra at ayon sa itinakdang tuntunin.”

Verse 23

दत्त्वा प्रापणकं तत्र दद्यादाचमनं ततः ॥ शान्तिपाठश्च वै कार्यो मन्त्रेणानेन सुन्दरि

Pagkatapos maihandog doon ang alay, magbigay ng tubig para sa pag-inom na ācamana. Pagkaraan nito, O marikit, isagawa ang śānti-pāṭha, ang pagbigkas para sa kapayapaan, sa pamamagitan ng mantrang ito.

Verse 24

विद्याः सर्वे ब्रह्म च ब्राह्मणाश्च ग्रहाः सर्वे सरितः सागराश्च ॥ इन्द्राद्यष्टौ लोकपालाश्च सर्वे पूर्वोक्ता ये सर्वशान्तिं च कुर्युः

Nawa’y ang lahat ng sangay ng banal na kaalaman, si Brahman at ang mga brāhmaṇa; nawa’y ang lahat ng mga planeta, ang mga ilog at ang mga karagatan; at nawa’y ang lahat ng mga tagapangalaga ng mga daigdig—si Indra at ang iba pang pito—na naunang binanggit, ay magdulot ng ganap na kapayapaan at kagalingan sa lahat.

Verse 25

आयाम यम कामदम वाम ॐ नमः पुरुषोत्तमायेति सूत्रम् ॥ वृत्तेष्वेवोपचारेषु मम कुर्यात्प्रदक्षिणम् ॥ अभिवादनं स्तुतिं चापि कृत्वा भागवतांश्छुचीन्

“Āyāma, yama, kāmadama, vāma; Oṃ—namah kay Puruṣottama”: ito ang pormula. Sa mga itinakdang pag-ikot ng paglilingkod, magsagawa ng pradakṣiṇa sa paligid ko; at matapos maghandog ng pagyukod at pagpupuri, parangalan ang malilinis na deboto ng Panginoon.

Verse 26

सम्पूज्य ब्राह्मणान्पश्चाद्भोजयेत् पायसादिभिः ॥ तेभ्यः शान्त्युदकं गृह्य द्विजेभ्यः कमलेक्षणे

Matapos sambahin nang nararapat ang mga brāhmaṇa, pakainin sila ng payasa (kaning-gatas) at iba pang pagkain. At matapos tumanggap mula sa kanila ng śānti-udaka, ang tubig para sa kapayapaan, O may matang gaya ng lotus, ito’y kunin mula sa mga dvija, ang mga dalawang-beses na isinilang.

Verse 27

दद्यादभ्युक्षणं मह्यं तेनाहं पूजितोऽभवम् ॥ सर्वान्विसर्जयित्वा तु कुर्याद्वै गुरुपूजनम्

Dapat iwisik sa akin ang banal na tubig; sa pamamagitan nito ako’y napaparangalan. Pagkatapos, matapos magpaalam nang may paggalang sa lahat, isagawa nga ang pagsamba sa guro (gurupūjana).

Verse 28

तेनाहं पूजितो देवि एवमेतन्न संशयः ॥ ब्राह्मणान्मम भक्तांश्च गुरूंश्चैव हि निन्दति

Sa pamamagitan niyon ako’y pinararangalan, O diyosa—ganyan nga, walang pag-aalinlangan. Ngunit ang sinumang lumalait sa mga brāhmaṇa, sa aking mga deboto, at sa mga guro, tunay na sumasalungat sa tuntuning ito.

Verse 29

नाशयिष्यामि तं देवि सत्यं मतेद्ब्रवीमि ते ॥ जलस्य बिन्दवो यावन्मम गात्रेषु तिष्ठति

Wawasakin ko siya, O diyosa—ang katotohanang ito, ayon sa aking pagkaunawa, ay ipinahahayag ko sa iyo—hangga’t ang mga patak ng tubig ay nananatili sa aking mga sangkap.

Verse 30

तावद्वर्षसहस्राणि मम लोकेषु तिष्ठति ॥ य एतेन विधानेन स्थापयिष्यति मां नरः

Sa gayong libu-libong taon siya’y nananatili sa aking mga daigdig—yaong taong, ayon sa itinakdang pamamaraan na ito, magtatatag sa akin (sa ritwal).

Verse 31

तारितं च कुलं तेन पितृजं मातृजं तथा ॥ एतत्ते कथितं भद्रे कांस्येन स्थापनं मम

At dahil sa kanya, ang angkan ay naililigtas at naitatawid—maging sa panig ng ama at sa panig ng ina. Ito ang sinabi ko sa iyo, O mapalad: ang aking pagtatatag sa pamamagitan ng kampanang metal (kāṃsya).

Verse 32

कथयिष्यामि ते ह्येवं रौप्येण स्थापनं मम

At ngayon, tunay nga, ipaliliwanag ko sa iyo sa ganitong paraan ang aking pag-iinstala gamit ang pilak.

Verse 33

मन्त्रः— आदिर्भवान्ब्रह्मयुगान्तकल्पः सर्वेषु कालेष्वपि कल्पभूतः ।। एको भवान्नास्ति कश्चिद्द्वितीय उपागतस्तिष्ठ हि लोकनाथ ॥

Mantra: “Ikaw ang pinakapinagmulan, ang yugto na nagtatakda ng wakas ng panahon ni Brahmā; sa lahat ng panahon Ikaw ang saligan ng pag-ikot ng sansinukob. Ikaw lamang ang Isa—walang ikalawa. Lumapit na, manatili rito, O Panginoon ng mga daigdig.”

Verse 34

एवं मां स्नाप्य विधिना मम कर्मानुसारिणः ।। एवं न्यायेन मां तत्र अर्चयित्वा यथोचितम् ॥

“Sa gayon, matapos mo akong paliguan ayon sa wastong pamamaraan, at kumilos alinsunod sa itinakdang ritwal; sa gayon din, sa tamang paraan, sambahin mo ako roon nang nararapat.”

Verse 35

अङ्गुलीयकवासोभिर्दानसम्माननादिभिः ।। यो गुरुं पूजयेद्भूमे भक्तियुक्तेन चेतसा ॥

“Sa pamamagitan ng mga singsing at kasuotan, at ng mga handog, parangal, at iba pa—sinumang sumamba sa guro sa lupa na may isip na puspos ng debosyon …”