Adhyaya 168: The Merit of Seeing Mathurā’s Guardian-Deity and a Catalog of Mathurā’s Sacred Geography

Verse 1

धरण्युवाच ॥ मथुरां रक्षते कोऽसौ क्षेत्रपालो व्यवस्थितः ॥ तेन दृष्टेन यत्पुण्यं कथयस्वाखिलं प्रभो ॥

Sinabi ni Dharaṇī: “Sino yaong tagapagbantay ng banal na pook na nakatalaga upang ingatan ang Mathurā? At anong kabutihang-loob ang nagmumula sa pagtanaw sa kanya—isalaysay mo ang lahat, O Panginoon.”

Verse 2

श्रीवराह उवाच ॥ दृष्ट्वा भूतपतिं देवं वरदं पापनाशनम् ॥ तस्य दर्शनमात्रेण मथुरायां फलं भवेत् ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “Pagkakita sa Panginoon, ang pinuno ng mga nilalang—tagapagkaloob ng biyaya at tagapuksa ng kasalanan—sa pagtanaw pa lamang sa Kanya, nakakamit ang bunga ng kabanalan sa Mathurā.”

Verse 3

पुरा वर्षसहस्रं तु तपस्तप्तं सुदारुणम् ॥ पूर्णे वर्षसहस्रे तु मया सन्तोषितो हरः ॥

“Noong una, sa loob ng isang libong taon, isinagawa ang napakahigpit na pag-aayuno at pagninilay. Nang matapos ang sanlibong taon, si Hara (Śiva) ay nasiyahan sa akin.”

Verse 4

वरं वरय भद्रं ते यस्ते मनसि वर्तते ॥ ईश्वर उवाच ॥ सर्वगस्त्वं हि देवेश मया ज्ञातं सुनिश्चितम् ॥

“Humiling ka ng biyaya—kapayapaan sa iyo—anuman ang nasa iyong puso.” Sinabi ni Īśvara: “O Panginoon ng mga diyos, ikaw ay tunay na laganap sa lahat; ito’y tiyak kong nalalaman.”

Verse 5

मथुरायां च देव त्वं क्षेत्रपालो भविष्यसि ॥ त्वयि दृष्टे महादेव मम क्षेत्रफलं भवेत् ॥

“At sa Mathurā, O diyos, ikaw ay magiging tagapagbantay ng banal na pook. Kapag ikaw ay nakita, O Mahādeva, makakamtan ang bunga ng aking sagradong lupain.”

Verse 6

अन्यथा नाप्नुयात् सिद्धिमेवं एतन्न संशयः ॥ येन यद्यादृशं पुण्यं कृतं तीर्थे प्रयत्नतः ॥

“Kung hindi, hindi makakamit ang kaganapan; ganito nga ito—walang pag-aalinlangan. Sa anumang pagsisikap, anuman ang uri ng kabutihang nagawa sa isang tīrtha nang may taimtim na pagpupunyagi…”

Verse 7

भजते मनुजः सिद्धिमात्मभावेन तादृशीम् ॥ मम क्षेत्रप्रवेशे च भूमिः संसारनाशिनी ॥

Nakakamit ng tao ang gayong kaganapan sa pamamagitan ng panloob na diwa (ātmabhāva). At sa pagpasok sa aking banal na kṣetra, ang lupa ay sinasabing pumupuksa sa pagkaalipin sa saṃsāra.

Verse 8

मथुरायां च मे स्थानं सदा देव प्रदीयताम् ॥ देवदेव वचः श्रुत्वा हरिर्वचनमब्रवीत् ॥

At sa Mathurā, nawa’y laging ipagkaloob sa akin ang isang tahanan, O diyos. Nang marinig ang mga salita ng Diyos ng mga diyos, si Hari ay nagsalita bilang tugon.

Verse 9

इन्द्रस्यैव पुरी रम्या यथा नाकेऽमरावती ॥ जम्बूद्वीपे तथोत्कृष्टा मथुरा मम वल्लभा ॥

Kung paanong ang kaaya-ayang lungsod ni Indra sa langit ay Amarāvatī, gayundin sa Jambūdvīpa, ang Mathurā—minamahal ko—ang pinakadakila.

Verse 10

न मया कथितं देवि ब्रह्मणश्च महात्मनः ॥ रुद्रस्य न मया पूर्वं कथितं च वसुन्धरे ॥

Hindi ko ito sinabi, O diyosa, kahit sa dakilang Brahmā na may marangal na kaluluwa; ni hindi ko rin ito noon sinabi kay Rudra, O Vasundharā.

Verse 11

मया सुगोपितं पूर्वं गुह्याद्गुह्यतरं परम् ॥ अत्र क्षेत्रे पुरी रम्या सर्वरत्नविभूषिता ॥

Noon ay mahigpit kong itinago ito—higit na lihim kaysa sa lihim, at kataas-taasan. Sa banal na kṣetrang ito ay may isang kaaya-ayang lungsod, pinalamutian ng lahat ng uri ng hiyas.

Verse 12

तस्यां तिष्ठन्ति तीर्थानि तानि वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ षष्टिकोटिसहस्राणि षष्टिकोटिशतानि च ॥

Sa pook na iyon ay naroroon ang mga banal na tawiran (tīrtha); ipahahayag ko ang mga iyon—pakinggan mo. Ang bilang nila ay animnapung koṭi ng mga libo, at animnapung koṭi ng mga daan din.

Verse 13

तीर्थसंख्या च वसुधे मथुरायां मयोदिता ॥ गोवर्द्धनं तथाक्रूरं द्वे कोटी दक्षिणोत्तरे ॥

At ang bilang ng mga tīrtha, O Daigdig (Vasudhā), ay aking ipinahayag para sa Mathurā. Tungkol sa Govardhana at gayundin sa Ākrūra—dalawang koṭi, sa timog at sa hilagang bahagi.

Verse 14

प्रस्कन्दनं च भाण्डीरं कुरुक्षेत्रसमानि षट् ॥ पुण्यात्पुण्यतरं श्रेष्ठमेतद्विश्रान्तिसंज्ञकम् ॥

At ang Praskandana at ang Bhāṇḍīra—anim (na tīrtha) na maihahambing sa Kurukṣetra. Higit na dakila, higit na mapagpala kaysa sa mapagpala, ito’y kilala sa pangalang ‘Viśrānti’.

Verse 15

असिकुण्डं सवैकुण्ठं कोटितीर्थोत्तमं स्मृतम् ॥ अविमुक्तं सोमतीर्थं यमनं तिन्दुकं ततः ॥

Ang Asikuṇḍa, Savaikuṇṭha, at Koṭitīrtha—ang mga ito’y inaalala bilang pinakadakila. (Naroon din) ang Avimukta, Somatīrtha, Yamana, at pagkatapos ay Tinduka.

Verse 16

चक्रतीर्थं तथाक्रूरं द्वादशादित्यसंज्ञितम् ॥ एतत्पुण्यं पवित्रं च महापातकनाशनम् ॥

Ang Chakratīrtha, at gayundin ang Ākrūra, ay tinatawag na ‘Dvādaśāditya’. Ito’y mapagpala at nagpapabanal, at sinasabing pumupuksa sa malalaking kasalanan.

Verse 17

कुरुक्षेत्राच्छतगुणं मथुरायां न संशयः ॥ ये पठन्ति महाभागाः शृण्वन्ति च समाहिताः ॥

Sa Mathurā, ang kabanalan (na bunga) ay sandaang ulit kaysa sa Kurukṣetra—walang alinlangan. Yaong mga mapalad na bumibigkas (ng salaysay na ito), at yaong nakikinig nang may taimtim na pagtuon—

Verse 18

मथुरायास्तु माहात्म्यं ते यान्ति परमं पदम् ॥ कुलानि ते तारयन्ति द्वे शते विंशयोर् द्वयोः ॥

Ngunit hinggil sa kadakilaan ng Mathurā: nararating nila ang pinakamataas na kalagayan. At inililigtas din nila ang kanilang mga angkan—dalawang daan at dalawang ulit na dalawampu (salinlahi).

Verse 19

एतत्ते कथितं देवि सर्वपातकनाशनम् ॥ तीर्थानां चैव माहात्म्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥

Ito ay naipahayag sa iyo, O Diyosa, bilang tagapuksa ng lahat ng kasalanan; at gayundin ang kadakilaan ng mga tīrtha. Ano pa ang nais mong marinig?

Verse 20

विंशतिर्योजनानां हि माठुरं मम मण्डलम् ॥ पदे पदेऽश्वमेधानां फलं नात्र विचारणा ॥

Tunay nga, ang aking nasasakupan na Mathurā ay umaabot sa dalawampung yojana. Sa bawat hakbang ay naroon ang bunga ng mga sakripisyong Aśvamedha—dito’y walang pagtatalo.

Verse 21

एतन्मरणकाले तु यः स्मरेत्प्रयतो नरः ॥ स गच्छेत्परामां सिद्धिमिह संसारनाशिनीम् ॥

Ngunit ang taong may disiplina na, sa oras ng kamatayan, ay umaalaala nito—makakamtan niya rito ang sukdulang siddhi, yaong pumupuksa sa pag-ikot ng samsāra.