Adhyaya 164: The Efficacy of Circumambulating Annakūṭa (Govardhana)

Verse 1

अथाऽन्नकूटपरिक्रमप्रभावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ अस्ति गोवर्धनं नाम क्षेत्रं परमदुर्लभम् ॥ मथुरापश्चिमे भागे अदूराद्योजनद्वयम् ॥

Ngayon ay (isinasalaysay) ang kapangyarihan ng pagparikrama sa Annakūṭa. Wika ni Śrī Varāha: May isang sagradong pook na tinatawag na Govardhana, napakahirap makamtan (bilang pinagpalang hantungan), nasa kanlurang bahagi ng Mathurā, hindi kalayuan—dalawang yojana ang layo.

Verse 2

ह्रदं तत्र महाभागे द्रुमगुल्मलतायुतम् ॥ चत्वारि तत्र तीर्थानि पुण्यानि च शुभानि च ॥

May isang lawa roon, O mapalad, na napapalamutian ng mga punò, palumpong, at mga baging. May apat na tīrtha roon—mga banal na tawiran—na may dakilang puṇya at mapagpala.

Verse 3

ऐन्द्रं पूर्वेण पार्श्वेन यमतीर्थं तु दक्षिणे ॥ पश्चिमे वारुणं तीर्थं कौबेरं चोत्तरेण तु ॥

Sa silangang panig ay ang Aindra tīrtha; sa timog naman ang Yama-tīrtha. Sa kanluran ay ang Vāruṇa tīrtha; at sa hilaga ang Kaubera tīrtha.

Verse 4

तेषां मध्ये स्थितो भद्रे क्रीडयिष्ये यदृच्छया ॥ तत्र वै शक्रतीर्थे तु स्नानं कुर्याद्दृढ व्रतः ॥

Sa gitna ng mga iyon, O mabuting ginang, mananatili ako at maglalaro roon ayon sa kaloob ng pagkakataon. Doon nga, sa Śakra-tīrtha, ang matatag sa panata ay dapat magsagawa ng banal na pagligo.

Verse 5

मोदते शक्रलोके तु सर्वद्वन्द्वविवर्जितः॥ दक्षिणे यमतीर्थे तु स्नानं कुर्याद्यथाविधि॥

Malaya sa lahat ng magkatunggaling pares, siya’y nagagalak sa daigdig ni Indra. At sa timog na Yama-tīrtha, magsagawa siya ng paliligo ayon sa itinakdang tuntunin.

Verse 6

यमस्य भवनं गत्वा मोदते कृतनिश्चयः॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान् लोभमोहविवर्जितः॥॥ यमलोकं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति॥ तत्रैव वारुणं तीर्थमासाद्य स्नानमाचरेत्॥

Pagdating sa tahanan ni Yama, matatag sa layon, siya’y nagagalak. Doon, malaya sa kasakiman at pagkalito, saka niya iniiwan ang mga hininga ng buhay. Pag-iwan sa daigdig ni Yama, siya’y tumutungo sa aking daigdig. Doon din, paglapit sa Vāruṇa tīrtha, magsagawa siya ng paliligo.

Verse 7

वारुणं भवनं गत्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषात्॥ तथात्र मुञ्चते प्राणान् कामक्रोधविवर्जितः॥

Pagdating sa tahanan ni Varuṇa, siya’y napapalaya sa lahat ng dungis ng kasalanan. At doon din, iniiwan niya ang mga hininga ng buhay, malaya sa pagnanasa at poot.

Verse 8

वारुणं लोकमुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति॥ तत्र मध्ये च यः स्नाति क्रीडते स मया सह॥

Pag-iwan sa daigdig ni Varuṇa, siya’y tumutungo sa aking daigdig. At sinumang maligo roon, sa gitna ng pook na iyon, ay nakikipaglaro roon kasama ko.

Verse 9

न तस्य पुनरावृत्तिर्देवि सत्यं ब्रवीमि ते॥ स्नात्वा मानसगङ्गायां दृष्ट्वा गोवर्धने हरिम्॥

O Diyosa, wala na siyang pagbabalik—katotohanan ang sinasabi ko sa iyo—pagkatapos maligo sa Mānasī Gaṅgā at masilayan si Hari sa Govardhana.

Verse 10

अन्नकूटं परिक्रम्य किं पुनः परिशोचति॥ सोमवारे त्वमायां वै प्राप्य गोवर्धनं गिरिम्॥

Matapos libutin ang Annakūṭa, bakit pa siya muling magdadalamhati? Tunay nga, sa Lunes, sa araw ng bagong-buwan, pagdating sa Bundok Govardhana…

Verse 11

दत्त्वा पिण्डं पितृभ्यश्च राजसूयफलṃ भवेत्॥ गयायां पिण्डदानेन यत्फलं प्राप्यते नरैः॥

At sa pag-aalay ng piṇḍa sa mga ninuno, nakakamit ang bunga ng ritong Rājasūya. Ang bungang natatamo ng mga tao sa pag-aalay ng piṇḍa sa Gayā…

Verse 12

तत्फलं प्राप्यते तत्र नात्र कार्या विचारणा॥ गोवर्धनं परिक्रम्य दृष्ट्वा देवं परं हरिम्॥

Ang gayong bunga ay natatamo roon; hindi na kailangan dito ang pag-aalinlangan. Matapos libutin ang Govardhana at masilayan si Hari, ang Kataas-taasang Diyos…

Verse 13

राजसूयाश्वमेधानां फलं प्राप्नोत्यसंशयम्॥

Walang alinlangan, nakakamit niya ang bunga ng Rājasūya at ng Aśvamedha.

Verse 14

पृथिव्युवाच॥ परिक्रमोऽन्नकूटस्य विधिना क्रियते कथम्॥ प्रभावगुणमाहात्म्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति॥

Sinabi ni Pṛthivī: “Paano isinasagawa ayon sa wastong pamamaraan ang paglibot sa Annakūṭa? Nararapat mong ipaliwanag ang bisa, mga katangian, at dakilang kapurihan nito.”

Verse 15

श्रीवराह उवाच ॥ मासि भाद्रपदे या तु शुक्ला चैकादशी शुभा ॥ गोवर्धने सोपवासः कुर्यात्तत्र प्रदक्षिणाम् ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: Sa buwang Bhādrapada, sa mapalad na Ekādaśī ng maliwanag na kalahati, mag-ayuno sa Govardhana at magsagawa roon ng pradakṣiṇā (pag-ikot na may paggalang).

Verse 16

स्नात्वा मानसगङ्गायां प्रभाते उदिते रवौ ॥ गोवर्धनं प्रसाद्यैवं हरिं चाचलमूर्द्धनि ॥

Pagkaligo sa Mānasagaṅgā sa bukang-liwayway, kapag sumikat na ang araw, dapat sa gayon ay payapain at parangalan ang Govardhana, at si Hari rin sa tuktok ng burol.

Verse 17

पुण्डरीकं ततो गच्छेत्कुण्डे स्नात्वा विधानतः ॥ देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य पुण्डरीकमथार्च्य च ॥

Pagkaraan ay magtungo sa Puṇḍarīka; matapos maligo sa lawa ayon sa itinakdang paraan, marapat na sambahin ang mga diyos at ang mga ninuno, at saka sambahin din si Puṇḍarīka.

Verse 18

तत्र स्नानं तर्पणं च कृत्वा फलमवाप्नुयात् ॥ राजसूयाश्वमेधानां धूतपाप्मा न संशयः ॥

Doon, matapos isagawa ang pagligo at ang tarpaṇa (handog na tubig), matatamo ang bunga ng kabanalan: nahuhugasan ang mga kasalanan—na may gantimpalang tulad ng Rājasūya at Aśvamedha—walang pag-aalinlangan.

Verse 19

तीर्थं संकर्षणं नाम्ना बलभद्रेण रक्षितम् ॥ गोहत्या पूर्वसंलग्ना उत्तीर्णा तत्र दूरतः ॥

May isang banal na tīrtha na tinatawag na Saṃkarṣaṇa, na binabantayan ni Balabhadra. Ang kasalanan ng pagpatay ng baka, kung dati nang nakakapit, ay doon naipapatawid at naaalis nang malayo.

Verse 20

स्नानाद्गच्छति सा क्षिप्रं नात्र कार्या विचारणा ॥ अन्नकूटस्य सान्निध्ये तीर्थं शक्रविनिर्मितम् ॥

Sa pamamagitan ng paliligo, ang karumihan o kasalanan ay agad na nawawala—hindi na kailangan dito ang pag-aalinlangan. Malapit sa Annamkūṭa ay may banal na tawiran (tīrtha) na itinayo ni Śakra (Indra).

Verse 21

तत्र कृष्णेन पूजार्थमिन्द्रस्य विहतो मखः ॥ महदिन्द्रस्य चोत्थानं भक्ष्यभोज्यसमन्वितम् ॥

Doon, alang-alang sa pagsamba, hinarang ni Kṛṣṇa ang handog na ritwal ni Indra. At nagkaroon ng malaking pagbangon ni Indra, na may kasamang mga pagkaing makakain at mapagsasalu-saluhan.

Verse 22

कृत्वा तुष्टिकरान्साक्षादिन्द्रेण सह संकथा ॥ इन्द्रस्य वर्षतोऽत्यन्तं तासां पीडाकरं जलम् ॥

Matapos makipag-usap nang tuwiran kay Indra sa isang pag-uusap na nagdulot ng kasiyahan, si Indra ay nagpaulan nang labis; ang tubig na iyon ay naging sanhi ng pagdurusa para sa kanila.

Verse 23

तासां गवां रक्षणाय धृतो गिरिवरस्तदा ॥ सोऽन्नकूट इति ख्यातः सर्वतः शक्रपूजितः ॥

Pagkatapos, upang mapangalagaan ang mga bakang iyon, itinaas at iningatan ang dakilang bundok. Ito’y nakilala bilang ‘Annakūṭa’, pinararangalan sa lahat ng dako ni Śakra (Indra).

Verse 24

देवा देव्यस्तथा गावो ऋषिभिश्च समन्विताः ॥ पूजितास्तर्पिताः श्रेष्ठाः श्रमतो विष्णुना पुरा ॥

Ang mga diyos, ang mga diyosa, gayundin ang mga baka—kasama ang mga ṛṣi—ay pinarangalan at pinasiyahan; noong una, ito’y ginawa ni Viṣṇu sa pamamagitan ng Kanyang pagsisikap.

Verse 25

तस्मिन्स्थाने तर्पणेन शतक्रतुफलं लभेत् ॥ ततः कदम्बखण्डाख्यं कुण्डं तु विमलोदकम् ॥

Sa pook na iyon, sa pagsasagawa ng handog na tarpaṇa, matatamo ang bunga na iniuugnay kay Śatakratu (Indra). Pagkaraan, magtungo sa lawa na tinatawag na Kadamba-khaṇḍa, na ang tubig ay malinaw at dalisay.

Verse 26

स्नात्वा पितॄन्समभ्यर्च्य ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् ॥ ततो गच्छेद्देवगिरिं शतबाहुसमुच्छ्रितम् ॥

Pagkaligo, at matapos sambahin nang nararapat ang mga ninuno, maaaring marating ang Brahmaloka. Pagkaraan, magtungo sa Devagiri, na matayog na wari’y taas ng sandaang bisig.

Verse 27

कुण्डे स्नात्वा पितॄँस्तर्प्य कृतकृत्यो दिवं व्रजेत् ॥ गङ्गायाश्चोत्तरं यावद्देवदेवस्य चक्रिणः ॥

Pagkaligo sa lawa at matapos maghandog ng tarpaṇa sa mga ninuno, nagiging ganap ang tungkulin ng tao at maaari siyang pumaroon sa langit. (Magpatuloy) sa hilaga ng Gaṅgā, hanggang sa pook na kaugnay ng Diyos ng mga diyos, ang Cakrin, ang may taglay na diskos.

Verse 28

अरिष्टेन समं यत्र महद्युद्धं प्रवर्तितम् ॥ घातयित्वा ततश्चेममरिष्टं वृषरूपिणम् ॥

Kung saan nagsimula ang isang dakilang labanan kasama si Ariṣṭa—at pagkaraan, nang mapatay ang Ariṣṭang ito na nag-anyong toro—

Verse 29

कोपेन पार्ष्णिघातेन मह्यां तीर्थं प्रवर्तितम् ॥ वृषभस्य वधाज्ज्ञेयं तीर्थं सुमहदद्भुतम् ॥

Sa galit at sa isang hampas ng sakong, isang banal na tīrtha ang lumitaw sa ibabaw ng lupa. Ang napakadakila at kagila-gilalas na tīrthang ito ay dapat maunawaan na nagmula sa pagpatay sa toro.

Verse 30

वृषो हतो मया चायमरिष्टः पापपूरुषः ॥ तत्र राधा समाश्लिष्य कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ॥

“Napatay ko na ang toro, at ang Ariṣṭa na ito ay isang makasalanang nilalang.” Doon, niyakap ni Rādhā si Kṛṣṇa, ang gumagawa ng mga gawaing walang kapintasan at walang pagdurusa.

Verse 31

स्वनाम्ना विदितं कुण्डं कृतं तीर्थमदूरतः ॥ राधाकुण्डमिति ख्यातं सर्वपापहरं शुभम् ॥

Isang lawa, na nakilala sa sarili niyang pangalan, ang itinatag bilang isang tīrtha na hindi kalayuan. Ito’y tanyag bilang “Rādhākuṇḍa,” mapalad at nag-aalis ng lahat ng kasalanan.

Verse 32

अरिष्टराधाकुण्डाभ्यां स्नानात्फलमवाप्नुयात् ॥ राजसूयाश्वमेधानां नात्र कार्या विचारणा ॥

Sa pagligo sa Ariṣṭa-kuṇḍa at Rādhākuṇḍa, natatamo ng tao ang bunga (na itinakda). Dito, hindi na kailangan ang pag-uusisa hinggil sa paghahambing sa mga ritong Rājasūya at Aśvamedha.

Verse 33

गोनरब्रह्महत्यायाः पापं क्षिप्रं विनश्यति ॥ तीर्थं हि मोक्षराजाख्यं नृणां मुक्तिप्रदायकम् ॥

Ang kasalanang nagmumula sa gonara-brahmahatyā ay mabilis na nawawala. Sapagkat ang tīrthang ito, na tinatawag na Mokṣarāja, ay nagbibigay ng kalayaan (mokṣa) sa mga tao.

Verse 34

यस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ इन्द्रध्वजोच्छ्रयं यत्र पूर्वस्यां दिशि वै कृतम् ॥

Sa pagtanaw lamang dito, napapalaya ang tao mula sa lahat ng kasalanan. Doon, isang bandilang Indra (indradhvaja) ang itinindig patungo sa silangang direksiyon.

Verse 35

ततो हरो निवेद्याशु यात्राफलमनुत्तमम् ॥ चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा पञ्चतीर्थाख्यकुण्डके ॥

Pagkatapos, agad na ipinahayag ni Hara ang walang kapantay na bunga ng paglalakbay-dambana: ang taong naligo sa Cakratīrtha at sa lawa na tinatawag na Pañcatīrtha ay nagkakamit ng gayong kabanalan.

Verse 36

समाप्य तीर्थयात्रां च रात्रौ जागरणं तथा ॥ गोवर्धने च कर्तव्यं महापातकनाशनम् ॥

Matapos tapusin ang pagdalaw sa mga tīrtha, nararapat ding magpuyat sa buong magdamag; at sa Govardhana ito’y dapat isagawa, sapagkat sinasabing pumupuksa ito ng malalaking kasalanan.

Verse 37

एकादश्यां तदा रात्रौ कृत्वा जागरणं शुभम् ॥ द्वादश्यामुषसि स्नात्वा पिण्डं निर्वाप्य शक्तितः ॥

Pagkatapos, sa gabi ng ikalabing-isang araw ng buwan, matapos magsagawa ng mapalad na pagpupuyat, sa bukang-liwayway ng ikalabindalawang araw—pagkaligo—maghandog ng piṇḍa ayon sa sariling kakayahan.

Verse 38

पितॄणां मुक्तिदं तेषां य एवṃ कुरुते नरः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तः परं ब्रह्माधिगच्छति ॥

Ang taong gumagawa nang ganito ay nagkakaloob ng kalayaan (mokṣa) sa mga ninuno; at siya, na napalaya sa lahat ng kasalanan, ay nakaaabot sa Kataas-taasang Brahman.

Verse 39

य एतच्छृणुयाद्भक्त्या तीर्थानुक्रमणं हरेः ॥ गोवर्धनस्य माहात्म्यं गङ्गास्नानफलं भवेत् ॥

Sinumang makinig nang may debosyon sa sunud-sunod na pagsasalaysay ng mga tīrtha ni Hari—sa kadakilaan ng Govardhana—ay nagkakamit ng kapantay na bunga ng pagligo sa Gaṅgā.

Verse 40

एतत्ते कथितं भद्रे अन्नकूटपरिक्रमम् ॥ यथानुक्रमयोगेन तथाषाढेपि चोच्यते ॥

O mahal na ginang, naipahayag ko na sa iyo ang pag-ikot na debosyonal sa Annakūṭa; gayon din ang itinuturo para sa buwan ng Āṣāḍha, ayon sa parehong sunod-sunod na kaayusan.

Verse 41

स्नातस्तत्र तदा कृष्णो वृषं हत्वा महासुरम् ॥ वृषहत्यासमायुक्तः कृष्णश्चिन्तान्वितोऽभवत् ।

Pagkaligo roon, pinaslang ni Kṛṣṇa ang dakilang asurang si Vṛṣa; at si Kṛṣṇa, nababalutan ng dungis ng ‘pagpatay sa toro,’ ay napuno ng pag-aalala.

Verse 42

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोके स गच्छति ॥ अन्नकूटं ततः प्राप्य तस्य कुर्यात्प्रदक्षिणम् ॥

Ngayon, kung dito niya bibitawan ang hininga, siya’y tutungo sa aking daigdig. Pagdating sa Annakūṭa, nararapat niyang isagawa ang pradakṣiṇa, ang pag-ikot na may paggalang.

Verse 43

सर्वपापविनिर्मुक्तः प्रयाति भवनं हरेः ॥ कुण्डं चाप्सरसं नाम प्रसन्नसलिलाशयम् ॥

Malaya sa lahat ng kasalanan, siya’y tutungo sa tahanan ni Hari; at naroon din ang isang lawa na tinatawag na Āpsarasa, isang imbakan ng malinaw at payapang tubig.

Verse 44

यत्र स्नानाद्दर्शनाच्च वाजपेयफलं लभेत् ॥ महादेवं ततो दृष्ट्वा गत्वा ध्यात्वा फलं लभेत् ॥

Doon, sa pamamagitan ng pagligo at pagtanaw, natatamo ang bunga ng Vājapeya na ritwal. Pagkaraan, matapos makita si Mahādeva, at lumapit at magnilay, natatamo ang nararapat na gantimpala ng kabanalan.

Verse 45

इन्द्रध्वजमिति ख्यातं तीर्थं चैवातिमुक्तिदम् ॥ तत्र स्नाता दिवं यान्ति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥

Ito’y tanyag bilang “Indradhvaja,” isang banal na tawiran (tīrtha) na nagbibigay ng pambihirang mokṣa. Ang mga naligo roon ay umaakyat sa langit; at ang mga namatay roon ay hindi na muling isinisilang.