Adhyaya 161
Varaha PuranaAdhyaya 16111 Shlokas

Adhyaya 161: The Efficacy of the Sacred Forests: The Merit of Pilgrimage to Mathurā’s Twelve Groves

Devavanaprabhāvaḥ (Mathurā-dvādaśa-vana-yātrā-māhātmya)

Ancient-Geography (Tīrtha-Māhātmya) and Ethical-Discourse (Karmic Consequence)

Sa isang aral na pag-uusap, tinanong ni Pṛthivī (Dharaṇī) si Varāha tungkol sa hantungan ng mga taong tumalikod sa dharma at salat sa wastong kaalaman, at kung ano pa ang landas para sa kanila matapos danasin ang masakit na bunga ng karma. Itinuro ni Varāha ang pagwawasto sa pamamagitan ng banal na heograpiya: inilalarawan ang Mathurā bilang tagapuksa ng kasalanan at tagapagpawi ng pagdurusang mala-impyerno para sa mga kulang sa kabutihang-asal. Ang paninirahan sa Mathurā, paglilingkod sa mga tīrtha nito, o kahit pagtanaw at pag-ikot (pradakṣiṇā) sa mga gubat nito ay nagdudulot ng mapagkalingang puṇya. Pagkaraan, binibilang ang labindalawang pinangalanang vanas (banal na kakahuyan) nang sunod-sunod at sinasabing ang disiplinadong paglalakbay-pananampalataya sa mga ito ay humahantong sa langit, na ginagawang kasangkapan ng pagbabagong-etikál ang mga tanawin ng daigdig at isang maka-Daigdig na relihiyosong ekolohiya.

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī (Dharaṇī)

Key Concepts

Naraka (hell) and karmic retributionTīrtha-sevā (service to sacred sites) as expiatory practiceMathurā-māhātmya (sanctity of Mathurā)Vana-yātrā (pilgrimage through sacred forests)Jitendriyatā (sense-restraint) as a prerequisite for meritSacred ecology: landscapes as moral-pedagogical agents

Shlokas in Adhyaya 161

Verse 1

अथ देववनप्रभावः ॥ धरण्युवाच ॥ ये धर्मविमुखा मूढाः सर्वज्ञानविवर्जिताः ॥ का गतिः कृष्ण तेषां हि विहिता नरके सुरैः

Ngayon, ang kapangyarihan ng Devavana. Wika ng Daigdig: ‘Yaong mga tumatalikod sa dharma—mga mangmang at salat sa lahat ng kaalaman—anong hantungan, O Kṛṣṇa, ang itinakda para sa kanila sa impiyerno ng mga diyos?’

Verse 2

अभुक्त्वा नारकं दुःखं सुकृतैः पुण्यदैर्नृणाम् ॥ प्रयान्ति कर्मणा येन तमुपायं ब्रवीहि मे

‘Nang hindi dinaranas ang pagdurusa ng impiyerno, sa pamamagitan ng mabubuting gawa ng mga tao na nagkakaloob ng puṇya—sa anong gawain sila nakalalampas? Ipaalam mo sa akin ang paraang iyon.’

Verse 3

श्रीवराह उवाच ॥ सर्वधर्मविहीनानां पुरुषाणां दुरात्मनाम् ॥ नरकार्त्तिहरादेवी मथुरा पापघातिनी ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: Sa mga taong salat sa lahat ng dharma at may masamang kalooban, ang Diyosa Mathurā ang nag-aalis ng mga pagdurusa ng impiyerno at pumupuksa sa kasalanan.

Verse 4

मथुरावासिनो ये च तीर्थानां चोपसेवकाः ॥ वनानां दर्शको वाथ मथुराक्रमकोऽपि वा ॥

Yaong naninirahan sa Mathurā, at yaong naglilingkod sa mga banal na tawiran (tīrtha); gayundin ang sinumang tumitingin lamang sa mga gubat, o maging ang sinumang tumapak sa Mathurā—

Verse 5

एषां मध्ये कृतं यैश्च एकं च शतमोजसा ॥ न ते नरकभोक्तारः स्वर्गभाजो भवन्ति ते ॥

At sa mga ito, yaong nagsasagawa ng pagtalima nang may sigla—maging minsan man o sandaang ulit—hindi nagiging tagaranas ng impiyerno; sila’y nagiging kabahagi ng langit.

Verse 6

आदौ मधुवनं नाम द्वितीयं तालमेव च ॥ वनं कुन्दवनं चैव तृतीयं वनमुत्तमम् ॥

Sa pasimula ay ang gubat na tinatawag na Madhuvana; ang ikalawa ay ang Tālavana. Ang ikatlo, tunay nga, ay ang dakilang gubat na pinangalanang Kundavana.

Verse 7

चतुर्थं काम्यकवनं वनानां वनमुत्तमम् ॥ पञ्चमं वै बहुवनं षष्ठं भद्रवनं स्मृतम् ॥

Ang ikaapat ay ang Kāmyakavana, isang dakilang gubat sa mga gubat. Ang ikalima ay ang Bahuvana; ang ikaanim ay kinikilalang Bhadravana.

Verse 8

सप्तमं तु वनं भूमे खादिरं लोकविश्रुतम् ॥ महावनं चाष्टमं तु सदैव च मम प्रियम् ॥

Ang ikapitong gubat, O Inang Lupa, ay ang Khādira, bantog sa buong daigdig. Ang ikawalo ay ang Mahāvana, na laging minamahal Ko.

Verse 9

लोहर्गलवनं नाम नवमं पातकापहम् ॥ वनं बिल्ववनं नाम दशमं देवपूजितम् ॥

Ang ikasiyam ay tinatawag na Lohargalavana, tagapag-alis ng kasalanan. Ang ikasampu ay ang gubat na Bilvavana, pinararangalan sa pagsamba sa mga diyos.

Verse 10

यथाक्रमेण ये यात्रां वनानां च जितेन्द्रियाः ॥ करिष्यन्ति वरारोहे इन्द्रलोकं व्रजन्ति ते ॥

Yaong mga nagpipigil sa sarili na magsasagawa ng paglalakbay-pananampalataya sa mga gubat ayon sa wastong pagkakasunod, O marikit ang balakang, ay tutungo sa daigdig ni Indra.

Verse 11

एकादशं तु भाण्डीरं द्वादशं वृन्दका वनम् ॥ एतानि ये प्रपश्यन्ति न ते नरकभोगिनः ॥

Ang ikalabing-isa ay ang Bhāṇḍīra; ang ikalabing-dalawa ay ang gubat na Vṛndakā. Ang mga nakakakita sa mga ito ay hindi magdurusa sa impiyerno.

Frequently Asked Questions

The chapter frames ethical recovery for dharma-averse individuals through a combination of karmic logic and place-based practice: association with Mathurā—residing there, serving its tīrthas, or undertaking disciplined viewing/circumambulation of its forests—is presented as a remedial pathway that mitigates naraka-related suffering and redirects karmic outcomes toward svarga.

No explicit chronological markers (tithi, nakṣatra, māsa, ṛtu) are stated in the provided verses. The instructions emphasize actions (vāsa, tīrtha-upasevā, darśana, kramaṇa, yātrā) and personal discipline (jitendriyatā) rather than calendrical timing.

Through Pṛthivī’s role as interlocutor and the focus on vanas, the text implicitly treats terrestrial spaces as ethically operative environments: forests and tīrthas are not passive backdrops but structured landscapes that cultivate restraint and moral reform. This supports an ecological reading in which stewardship and reverent engagement with Earth’s sacred groves are linked to social-ethical rehabilitation.

Within the provided passage, no dynastic lineages, royal genealogies, or named sages are referenced. The narrative is limited to the Varāha–Pṛthivī dialogue and a catalog of Mathurā’s named forests as the principal cultural-geographical referents.