Adhyaya 154: The Efficacy of Yamunā River Pilgrimage Sites (Merits of Mathurā-Region Tīrthas)

Verse 1

अथ यमुनातीरथप्रभावः ॥ वराह उवाच ॥ एवंविधां च मथुरां दृष्ट्वा तौ मुदमापतुः ॥ एवं तु वसतस्तस्य राज्ञस्तत्र वसुन्धरे ॥

Ngayon ay (sinisimulan) ang salaysay ng kapangyarihan ng mga banal na tawiran sa pampang ng Yamuna. Sinabi ni Varaha: Nang makita nila ang gayong Mathura, ang dalawa ay napuspos ng kagalakan. At sa gayon, habang naninirahan doon ang haring iyon, O Vasundhara (Daigdig)…

Verse 2

पप्रच्छ च तदा भार्या यद्गुह्यं पूर्वभाषितम् ॥ पुरस्थेन तदा राज्ञा वक्ष्यामि मथुरां प्रति

Pagkaraan ay nagtanong ang reyna tungkol sa lihim na naunang nabanggit. Ang hari, na nakatayo sa harap niya, ay nagsabi: “Isasalaysay ko ito habang tayo’y patungo sa Mathurā.”

Verse 3

॥ तन्मे वद महाराज यद्गोप्यं पूर्वभाषितम् ॥ राजाप्युवाच तां राज्ञीं त्वयाप्युक्तं पुरा मम

“Sabihin mo sa akin, O dakilang hari, ang lihim na naunang nabanggit.” Sumagot ang hari sa reyna: “Ikaw man ay minsang nagbahagi sa akin ng isang lihim.”

Verse 4

तद्वदस्व स्वकं गुह्यं पश्चाद्वक्ष्याम्यहं तव ॥ इत्युक्त्वा पीवरी ज्ञात्वा प्रहस्य तु गुणालयाः

“Kaya sabihin mo muna ang sarili mong lihim; saka ko sasabihin ang sa iyo.” Sa pag-unawa nito, si Pīvarī—na tahanan ng mga kabutihan—ay napangiti.

Verse 5

प्रोवाच चैव राजानं मनसः प्रीतिकारणम् ॥ अहं तु पीवरी नाम गङ्गातीरनिवासिनी

Pagkatapos ay nagsalita siya sa hari, sa paraang nagdudulot ng galak sa isipan: “Ako ay tinatawag na Pīvarī, na naninirahan sa pampang ng Gaṅgā.”

Verse 6

आगतेमां पुरीं द्रष्टुं कुमुदस्य तु द्वादशीम् ॥ नावमारुह्य यान्तीह पतिता यमुनाजले

“Dumating ako upang makita ang lungsod na ito sa ikalabindalawang araw (dvādaśī) ng Kumuda. Sumakay ako sa bangka; habang naglalakbay dito, nahulog ako sa tubig ng Yamunā.”

Verse 7

सद्यः प्राणैर्वियुक्ता च तत्तीर्थस्य प्रभावतः ॥ काशीराजपतेः कन्या यातास्मि वसुधाधिप

Agad akong nahiwalay sa hininga ng buhay; ngunit sa kapangyarihan ng tīrtha na iyon, O panginoon ng lupa, ako’y naging (nakilala bilang) anak na babae ng hari ng Kāśī.

Verse 8

त्वया विवाहिता राजन्न च मां विजहात्स्मृतिः ॥ एतत्तीर्थप्रभावेन धर्मयुक्ता तथानघ

Ikaw ang nagpakasal sa akin, O hari, at hindi ako iniwan ng alaala. Sa bisa ng tīrtha na ito, ako’y naayon sa dharma—O walang dungis.

Verse 9

धारापतनके तीर्थे त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ एतच्छ्रुत्वा ततो राजा कथां प्राग्जन्मसम्भवाम्

Sa tīrtha na tinatawag na Dhārāpatanaka, iniwan ko ang aking sariling buhay. Nang marinig ito, ang hari ay saka nagmuni sa salaysay na nagmula sa nakaraang kapanganakan.

Verse 10

मां पश्यन्तौ नियमातस्तत्रैव निधनं गतौ ॥ मृतौ सर्वपरित्यक्तौ गतौ मम सलोकताम्

Habang nakatingin sa akin, ayon sa itinakdang pagtalima, doon mismo sila pumanaw. Nang mamatay—iniwan ang lahat—narating nila ang kaparehong daigdig (salokatā) na kasama ko.

Verse 11

एतत्ते कथितं देवि आश्चर्यं यदभून्महत् ॥ त्यक्त्वा चात्मतनुं तीर्थे धारापतनसंज्ञके

Ito’y naisalaysay sa iyo, O reyna: ang dakilang kababalaghan na naganap—kung paanong, matapos iwan ang katawan sa tīrtha na tinatawag na Dhārāpatana…

Verse 12

नाकलोकमवाप्नोति त्यक्तपापो न संशयः ॥ यमुनेश्वरमासाद्य त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥

Pagkatapos talikdan ang kasalanan, natatamo niya ang makalangit na daigdig—walang pag-aalinlangan. Pagdating kay Yamuneśvara at isinuko ang sariling buhay, natatamo niya ang gayong kalagayan.

Verse 13

विष्णुलोकमवाप्नोति दिव्यमूर्तिश्चतुर्भुजः ॥ धारापतनके स्नात्वा नाकलोके स मोदते ॥

Natatamo niya ang daigdig ni Viṣṇu, at nagkakaroon ng banal na anyong may apat na bisig. Pagkaligo sa Dhārāpatanaka, nagagalak siya sa makalangit na kaharian.

Verse 14

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥ अतः परं नागतीर्थं तीर्थानामुत्तमोत्तमम् ॥

Kung dito niya isinusuko ang hininga ng buhay, pumaparoon siya sa aking daigdig. At lampas pa rito ay ang Nāgatīrtha, ang pinakadakila sa mga banal na tawiran.

Verse 15

यत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥ घण्टाभरणकं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम् ॥

Doon, matapos maligo, ang mga namamatay ay pumaparoon sa langit—ang mga yaon ay hindi na muling isisilang. Ang tīrtha na tinatawag na Ghaṇṭābharaṇaka ay nagpapawi ng lahat ng kasalanan.

Verse 16

यस्मिन् स्नातो नरो याति सूर्यलोकं न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥

Ang sinumang maligo roon ay makararating sa daigdig ng Araw—walang pag-aalinlangan. At kung dito niya isusuko ang hininga ng buhay, pumaparoon siya sa aking daigdig.

Verse 17

पुनरन्यत् प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ तीर्थानामुत्तमं तीर्थं ब्रह्मलोकेषु विश्रुतम् ॥

Muli akong magpapahayag ng iba pa; makinig ka, O Vasundharā. May isang tīrtha—pinakamainam sa mga tīrtha—na bantog sa mga daigdig ni Brahmā.

Verse 18

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च नियतो नियताशनः ॥ ब्रह्मणा समनुज्ञातो मम लोकं स गच्छति ॥

Doon, matapos maligo at uminom ng (tubig), na may pagpipigil-sa-sarili at may takdang pagkain, at pinahintulutan ni Brahmā, siya’y napaparoon sa aking daigdig.

Verse 19

तत्राभिषेकं कुर्वीत स्वकर्मपरिनिष्ठितः ॥ मोदते सोमलोके तु एवमेव न संशयः ॥

Doon ay dapat niyang isagawa ang abhiṣeka (ritwal na pagpapahid/pagpapaligo), na matatag sa sariling itinakdang tungkulin. Siya’y nagagalak sa daigdig ni Soma—gayon nga, walang pag-aalinlangan.

Verse 20

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥ सरस्वत्याश्च पतनं सर्वपापहरं शुभम् ॥

At kung dito niya bibitawan ang kanyang hininga ng buhay, siya’y napaparoon sa aking daigdig. At ang ‘pagbaba/pagbuhos’ ng Sarasvatī (Sarasvatyāḥ patana) ay mapalad, nag-aalis ng lahat ng kasalanan.

Verse 21

तत्र स्नातो नरो देवि अवर्णोऽपि यतिर्भवेत् ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि माथुरे मम मण्डले ॥

Doon, matapos maligo, O Diyosa, ang tao—kahit yaong wala sa varṇa—ay maaaring maging isang yati (ascetic). Muli akong magpapahayag ng iba pa, sa Mathurā, sa loob ng aking sariling saklaw.

Verse 22

यस्तत्र कुरुते स्नानं त्रिरात्रोपोषितो नरः॥ स्नानमात्रेण मनुजो मुच्यते ब्रह्महत्यया॥

Ang taong naliligo roon matapos mag-ayuno nang tatlong gabi ay, sa pagligo lamang, napapalaya sa kasalanan ng pagpatay sa isang brāhmaṇa.

Verse 23

अथात्र मुंचते प्राणान्मम लोकं स गच्छति॥ दशाश्वमेधमृषिभिः पूजितं सर्वदा मुदा॥

Pagkaraan, kapag binitiwan niya roon ang kanyang mga hininga-buhay, siya’y napaparoon sa aking daigdig. Ang pook na iyon ay pinararangalan ng mga rishi; ang bisa nito’y katumbas ng sampung Aśvamedha at laging sinasamba nang may galak.

Verse 24

तत्र ये स्नान्ति नियतास्तेषां स्वर्गो न दुर्लभः॥ मथुरापश्चिमे पार्श्वे सततं त्वृषिपूजितम्॥

Yaong mga palagiang may disiplina na naliligo roon—hindi mahirap para sa kanila ang makamtan ang langit. Sa kanlurang panig ng Mathurā, ito’y walang patid na pinararangalan ng mga rishi.

Verse 25

ब्रह्मणा सृष्टिकाले तु मनसा निर्मितं पुरा॥ मानसં नाम तीर्थं तु ऋषिभिः पूजितं पुरा॥

Noong panahon ng paglikha, si Brahmā ay minsang nilikha ito sa pamamagitan lamang ng isip. Ang banal na tawiran na ito ay tinatawag na Mānasatīrtha, at noon pa man ay pinararangalan ng mga rishi.

Verse 26

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः॥ तीर्थं तु विघ्नराजस्य पुण्यं पापहरं शुभम्॥

Pagkaligo roon, yaong mga namamatay (pagkaraan) ay napaparoon sa langit; sila’y tinatawag na hindi na muling isisilang. At ang tīrtha ni Vighnarāja ay mapagpala, mapalad, at tagapag-alis ng kasalanan.

Verse 27

यत्र स्नातान्मनुष्यांश्च विघ्नराजो न पीडयेत्॥ अष्टम्यां च चतुर्दश्यां चतुर्थ्यां तु विशेषतः॥

Sa pook na yaon, hindi pinahihirapan ni Vighnarāja ang mga taong nakapaligo—lalo na sa ikawalong tithi, sa ika-labing-apat, at higit sa lahat sa ika-apat.

Verse 28

अविघ्नं कुरुते तस्य सततं पार्वतीसुतः॥ तत्राथ मुंचते प्राणान्मम लोकं स गच्छति॥

Ang anak ni Pārvatī ay palaging nagkakaloob sa kanya ng kalayaang walang hadlang. Pagkaraan, sa pagbitaw niya roon sa mga hininga ng buhay, siya’y napaparoon sa aking daigdig.

Verse 29

ततः परे कोटितीर्थे पवित्रं परमं स्मृतम्॥ तत्र वै स्नानमात्रेण गवां कोटिफलं लभेत्॥

Pagkaraan niyon ay ang Koṭitīrtha, na inaalala bilang sukdulang nagpapadalisay. Doon, sa pagligo lamang, nakakamit ang bunga na katumbas ng pag-aalay ng sampung milyong baka.

Verse 30

तथात्र मुंचते प्राणान् लोभमोहविवर्जितः॥ सोमलोकमतिग्रम्य मम लोकं च गच्छति॥

Gayundin, sa pagbitaw niya roon sa mga hininga ng buhay—malaya sa kasakiman at pagkalito—nalalampasan niya ang daigdig ni Soma at napaparoon din sa aking daigdig.

Verse 31

अतः परं शिवक्षेत्रमर्धक्रोशं तु दुष्करम्॥ तत्र स्थितो हरो देवो मथुरां रक्षते सदा॥

Higit pa rito ay ang banal na kṣetra ni Śiva, na kalahating krośa ang lawak at mahirap tahakin. Doon nananahan ang diyos na si Hara at palaging pinangangalagaan ang Mathurā.

Verse 32

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च माठुरं लभते फलम् ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान् मम लोकं स गच्छति ॥

Pagkaligo roon at pag-inom ng tubig, nakakamit ang banal na bunga ng Mathurā. At kung doon niya bibitawan ang hininga ng buhay, siya’y tutungo sa aking daigdig.

Verse 33

स्वां चाप्यकथयत्तस्यै यथा संयमने मृतः ॥ एवं तौ मथुरां प्राप्य स्नात्वा यामुनतीर्थके ॥

At isinalaysay din niya sa kanya ang sarili niyang karanasan—kung paanong siya’y namatay sa kaharian ni Yama. Kaya silang dalawa, pagdating sa Mathurā at pagkaligo sa tawiran ng Yamunā, ay nagpatuloy.

Verse 34

सोमतीर्थे तु वसुधे पवित्रे यमुनाम्भसि ॥ यत्र पश्यति मां सोमो द्वापरे युगसंस्थिते ॥

Ngunit sa Somatīrtha, O Daigdig, sa dalisay na tubig ng Yamunā—doon ako minamasdan ni Soma, kapag ang yugto ng Dvāpara ay nasa takdang pag-iral.

Verse 35

तस्मिंस्तीर्थवरे स्नातं न पीडयति विघ्नराट् ॥ विद्यारम्भेषु सर्वेषु यज्ञदानक्रियासु च ॥

Ang sinumang naligo sa dakilang tīrtha na iyon ay hindi pinahihirapan ng ‘hari ng mga hadlang’. Ito’y totoo sa lahat ng pagsisimula ng pag-aaral at sa mga gawaing handog, pagkakawanggawa, at ritwal.