Adhyaya 148: The Greatness of Stutasvāmi: Varāha’s Disclosure of the Bhūtagiri Sacred Landscape and Its Ethical Discipline

Verse 1

अथ स्तुतस्वामिमाहात्म्यम् ॥ सूत उवाच ॥ गोनिष्क्रमणमाहात्म्यं श्रुत्वा गुह्यमनुत्तमम् ॥ विस्मयं परमं गत्वा सर्वरत्नविभूषिता

Ngayon (nagsisimula) ang pagpupuri sa kadakilaan ni Stutasvāmin. Sabi ni Sūta: Nang marinig ang walang kapantay at lihim na salaysay ng goniṣkramaṇa (pagpapalabas ng mga baka), siya—na pinalamutian ng lahat ng hiyas—ay napasok sa sukdulang pagkamangha.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ अहो गवां हि माहात्म्यं तव चैवं श्रुतं मया ॥ यच्छ्रुत्वा अहं जगन्नाथ जातास्मि परिनिर्वृता

Sinabi ni Dharāṇī: Ah! Sa gayon ay narinig ko mula sa iyo ang kadakilaan ng mga baka; at sa pagkarinig nito, O Panginoon ng sanlibutan, ako’y naging lubos na nasiyahan at payapa.

Verse 3

एवमेव परं गुह्यं ब्रूहि नारायण प्रभो ॥ अस्मात्क्षेत्रात्परं देव यदि क्षेत्रं विशिष्यते

Sa gayunding paraan, O Panginoong Nārāyaṇa, ipahayag mo ang sukdulang lihim: kung may banal na pook na higit sa kṣetra na ito, O Diyos, sabihin mo sa akin ang nasa ibayo ng pook na ito.

Verse 4

श्रीवराह उवाच ॥ अहं नारायणो देवः सर्वधर्मव्यपाश्रयः ॥ मात्सर्यं चैव मे नास्ति तेनाहं परमः प्रभुः

Sinabi ni Śrī Varāha: Ako si Nārāyaṇa, ang Diyos, ang kanlungan na pinagbabatayan ng lahat ng dharma. At wala sa akin ang paninibugho; kaya ako ang kataas-taasang Panginoon.

Verse 5

एतच्छास्त्रं महाभागे प्रयुक्तं लीलया मया ॥ वराहरूपमादाय सर्वभागवतप्रियम् ॥

O marangal na pinagpala, inilahad ko ang kasulatang ito nang may payapang diwa; sa pag-aangkin ng anyo ni Varāha, sinasabi ko ang minamahal ng lahat ng deboto sa tradisyong Bhāgavata.

Verse 6

धरण्युवाच ॥ यथा यथा भाषसि धर्मकारणमिदं वचो धर्मविनिश्चयं महत् ॥ तथा तथा देव वराहाप्रमेयं हृद्यं मनो भावयसे जनार्दन ॥

Sinabi ni Dharaṇī: Kung paano mo sinasalita—ang pananalitang ito na sanhi ng dharma, isang dakilang pasya tungkol sa dharma—gayundin, O diyos, lalo mong inihahantong ang isip sa di-masukat na Varāha, O Janārdana, sa paraang nakalulugod sa puso.

Verse 7

ततो महीवचः श्रुत्वा धर्मश्रेष्ठी महामनाः ॥ वराहरूपी भगवान् प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

Pagkarinig sa mga salita ni Mahī (Daigdig), ang dakilang-isip—pinakamataas sa dharma—si Bhagavān na nasa anyo ni Varāha ay sumagot kay Vasundharā.

Verse 8

श्रीवराह उवाच ॥ साधु भूमे महाभागे मम कर्मव्यवस्थिते ॥ कथयिष्याम्यहं ह्येवं गुह्यं लोकसुखावहम् ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: Mabuti ang iyong sinabi, O Bhūmi, dakilang pinagpala at nakatatag sa aking gawain; ipaliliwanag ko nga ang lihim na aral na ito, na nagdudulot ng kagalingan sa daigdig.

Verse 9

स्तुतस्वामीति विख्यातं गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥ ह्यपरं युगमासाद्य तत्र स्थास्यामि सुन्दरि ॥

May isang lihim na banal na pook na akin, na kilala bilang ‘Stutasvāmi’, na siyang kataas-taasan; at sa isang huling yugto ng panahon, pagdating ko roon, mananahan ako roon, O marikit.

Verse 10

पञ्च तस्य शिष्यास्च भविष्यन्ति विचक्षणाः ॥ ऋषयो धर्मसंयुक्ता मत्प्रसादाद्बलाश्रिताः ॥

Limang alagad niya ang lilitaw—mga pantas na mapanuri, mga ṛṣi na kaisa ng dharma—na pinatatatag ng lakas sa pamamagitan ng aking biyaya.

Verse 11

ते मां संस्थापयिष्य्पन्ति धर्ममूर्तिं महीगताम् ॥ शाण्डिल्यो जाजलिश्चैव कपिलश्चोपसायकः ॥

Itatatag nila ako sa lupa—ako na may anyo ng dharma: sina Śāṇḍilya, Jājali, at Kapila, kasama si Upasāyaka.

Verse 12

भृगुश्चैव महाभागे मम मार्गानुसारिणः ॥ ते च प्रसन्नमनस आत्मदृष्टान्तदर्शिनः ॥

At si Bhṛgu rin, O marangal na isa—mga tagasunod ng aking landas—ang mga pantas na ito ay may payapang isipan at nakakakita ng mga katotohanang halimbawa sa sariling pagsasakatuparan.

Verse 13

स्वयं ज्ञानप्रभावेण भासयिष्यन्ति मां सदा ॥ सङ्कर्षणो वासुदेवो प्रद्युम्नो ह्यनिरुद्धकः ॥

Sa mismong kapangyarihan ng kaalaman, lagi nilang ipahahayag at paliliwanagin ako: si Saṅkarṣaṇa, Vāsudeva, Pradyumna, at tunay nga si Aniruddha.

Verse 14

गच्छता बहुकालेन मम कर्मपरायणः ॥ ततो दीर्घेण कालेन इज्यापूर्वस्थितेन च ॥

Sa paglipas ng mahabang panahon, ang taong nakatuon sa aking mga gawa; at pagkaraan pa ng mahabang panahon, matapos munang maitatag ang pagsamba bilang paunang batayan (nagpapatuloy ang pahayag).

Verse 15

वरं तेषां प्रदास्यामि यो यस्य हृदि संस्थितः ॥ ते प्रवक्ष्यन्ति मां देवि आत्मशास्त्रव्यवस्थिताः ॥

Ipagkakaloob ko sa kanila ang mga biyaya—yaong nakalagay sa puso ng bawat isa. Sila, O Diyosa, na nakatatag sa disiplina ng katuruan ng Sarili (ātmaśāstra), ay magpapahayag tungkol sa Akin.

Verse 16

आत्मशास्त्रं प्रतिष्ठेत यत्र धर्मः सुनिष्ठितः ॥ भवत्वेतन्निश्चयेन न तु मिथ्या कदाचन ॥

Nawa’y matatag na maitatag ang katuruan ng Sarili kung saan ang dharma ay lubos na nakaugat. Mangyari ito nang may katiyakan, at huwag kailanman maging huwad sa anumang panahon.

Verse 17

तव देव प्रसादेन इहलोकः प्रवर्तताम् ॥ तानप्येवं वदिष्यामि शिष्याय भवतां प्रियम् ॥

Sa iyong biyaya, O banal na Panginoon, nawa’y umusad nang wasto ang mundong ito. Ganyan din ang aking sasabihin maging sa kanila, para sa kapakinabangan ng alagad—yaong minamahal mo.

Verse 18

भविष्यति न संशेहो यतो यूयं मम प्रियाः ॥ सुशिष्याः बाढमित्येवं भविष्यन्ति न संशयः ॥

Mangyayari ito—walang pag-aalinlangan—sapagkat kayo’y mahalaga sa Akin. Tunay na ‘mahuhusay na alagad’: sa gayon sila magiging; walang pag-aalinlangan.

Verse 19

एवं सर्वेषु शास्त्रेषु वाराहं घृतसम्मितम् ॥ वाराहं ज्ञानमुत्सृज्य महाभागं महौजसम् ॥

Gayon, sa lahat ng mga śāstra, ang katuruang Vārāha ay tulad ng ghee—ang pinakadiwa. Kapag itinakwil ang kaalamang Vārāha, marangal at may dakilang kapangyarihan, …

Verse 20

एवं समं मया चैव ह्यात्मना परिभाषितम् ॥ ते प्रणामं करिष्यन्ति सिद्धिं प्राप्स्यन्ति वै पराम् ॥

Sa gayon, sa pantay at magkakatugmang paraan, ito’y ipinahayag ko—mula sa tuwirang kapangyarihan ng sariling Ātman. Sila’y mag-aalay ng pagyukod, at makakamtan ang pinakamataas na siddhi.

Verse 21

महाज्ञानमिदं सूक्ष्मं भूमे भक्तेषु दृश्यते ॥ शास्त्राणां परमं शास्त्रं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥

Ang dakila at maselang kaalamang ito, O Lupa, ay nasasaksihan sa mga deboto. Ito ang kataas-taasang śāstra sa lahat ng śāstra, ang pagpapalaya mula sa buong saṁsāra.

Verse 22

किञ्चिदन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ शास्त्रमेतन्महाभागे स्थूलकर्म महौजसम् ॥

May ipahahayag pa ako; pakinggan mo ito, O Vasundharā. Ang aral na ito, O mapalad na giliw, ay ukol sa lantad na gawa (sthūla-karma) at may dakilang bisa.

Verse 23

केचित्तरन्ति ज्ञानेन केचित्कर्मणि निष्ठिताः ॥ केचिद्यथेष्टं सुश्रोणि केचिद्दानेन कर्मणा ॥

May ilan na tumatawid sa pamamagitan ng kaalaman; may ilan na matatag sa gawa. May ilan, O marikit ang balakang, na kumikilos ayon sa nais; at may ilan na umuunlad sa pagbibigay bilang gawa.

Verse 24

केचिद्योगबलं भुक्ता पश्यन्ति मम संस्थितम् ॥ विधिपूर्वं तु मे किञ्चिन्नराः पश्यन्ति निष्ठिताः ॥

May ilan, sa paggamit ng lakas ng yoga, ay nakakikita ng aking nananahan na presensya. Ngunit may ilang tao, na matatag, ay nakakakita ng isang bahagi sa akin sa pamamagitan ng masusing pagsunod sa tuntunin.

Verse 25

सर्वधर्मकराः केचित्सर्वाशाः सर्वविक्रयाः ॥ ते मां पश्यन्ति वै भूमे एकचित्त व्यवस्थिताः ॥

May ilan na gumaganap ng lahat ng uri ng dharma; may ilan na abala sa lahat ng pagnanasa at sa sari-saring pakikipagpalitan. Gayunman, O Ina ng Lupa, yaong nananatiling may iisang-tutok na isip ay tunay na nakakikita sa Akin.

Verse 26

एवमेतन्महाशास्त्रं देवि संसारमोक्षणम् ॥ मम भक्तव्यवस्थायै प्रयुक्तं परमं प्रियम् ॥

Gayon nga, O Diyosa, ang dakilang śāstra na ito ay daan ng paglaya mula sa saṃsāra; ito’y inilahad—pinakamamahal sa Akin—upang maitakda nang wasto ang pamumuhay ng Aking mga deboto.

Verse 27

ते तथा च प्रवक्ष्यन्ति यच्च यस्याभिरोचते ॥ अन्यथान्यस्य दृष्टानामृषिभिर्यत्प्रयोजितम् ॥

At kanilang ipaliliwanag ito sa gayong paraan—bawat isa ayon sa ikinalulugod niya; sapagkat ang itinakda ng mga ṛṣi ay nakikita nang iba-iba ng magkakaibang tao.

Verse 28

मत्प्रसादेन ते सर्वे सिद्धिं यास्यन्ति मत्पराम् ॥ मम शिष्येषु येषां च मात्सर्योपहतात्मनाम् ॥

Sa pamamagitan ng Aking biyaya, silang lahat ay makakamit ang siddhi—ang tagumpay na nakatuon sa Akin. Ngunit yaong mga pusong nasugatan ng inggit laban sa Aking mga alagad, (iba ang kahihinatnan).

Verse 29

मच्छास्त्रे च भवेद्दोषस्तेषामत्र पुनर्भवः ॥ मात्सर्यं ये च कुर्वन्ति मद्धर्मपरमे जने ॥

Tungkol sa Aking śāstra, nagkakaroon sa kanila ng pagkukulang, at dito sila muling isisilang. Yaong nagsasagawa ng inggit laban sa taong lubos na nakatuon sa Aking dharma—

Verse 30

तेषां नायं परो लोको मात्सर्योपहतात्मनाम् ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

Sa mga ang loob ay sugatan ng inggit, walang pag-abot sa mas mataas na daigdig. At may iba pa akong sasabihin—pakinggan mo iyon, O Vasundharā.

Verse 31

मम मार्गानुसारेण परं गुह्यं मम प्रिये ॥ शास्त्रवन्तो विनीताश्च बहुदोषविवर्जिताः ॥

Ayon sa aking landas, O aking minamahal, ito ay isang kataas-taasang lihim. Yaong may kaalaman sa mga śāstra, may pagpipigil, at malaya sa maraming kapintasan—

Verse 32

यस्तु मात्सर्यसंयुक्तो न स पश्यति मां क्वचित् ॥ बहुकर्मसमायुक्ता दानाध्ययननिष्ठिताः ॥

Ngunit ang may kasamang inggit ay hindi ako nakikita saanman. (Kahit yaong) abala sa maraming gawain, matatag sa pagbibigay at sa pag-aaral—

Verse 33

तपसा ज्ञानयुक्ता वा नित्यं कर्मसु चोद्यताः ॥ अनेन हि स्वभावेन मात्सर्यं चैव कुर्वते ॥

Maging taglay ang tapas at kaalaman, o laging masigasig sa mga gawain—sa gayong likas na ugali, tunay ngang gumagawa sila ng inggit.

Verse 34

न ते पश्यन्ति मां भूमे मायया परिदूषिताः ॥ न कर्त्तव्यं ततः सर्वैर्मात्सर्यं धर्मघातकम् ॥ मम शास्त्रपरेणेह यदीच्छेत्परमां गतिम् ॥

Hindi nila ako namamasdan, O Lupa, sapagkat nadungisan sila ng māyā. Kaya ang inggit—na sumisira sa dharma—ay hindi dapat gawin ninuman, kung ang isang nakatuon sa aking aral ay nagnanais dito ng kataas-taasang hantungan.

Verse 35

ते तु मात्सर्यार्दोषेण नष्टाचाराः पतन्त्यधः ॥ मात्सर्यं सर्वनाशाय मात्सर्यं धर्मनाशकम् ॥

Ngunit yaong pinahihirapan ng kasalanan ng inggit, na nawalan ng wastong asal, ay bumabagsak sa ibaba. Ang inggit ay tungo sa ganap na kapahamakan; ang inggit ang sumisira sa dharma.

Verse 36

एतद्गुह्यं महाभागे न जानन्ति मनीषिणः ॥ मात्सर्यस्य तु दोषेण बहवो निधनं गताः ॥

Ito’y isang lihim na katotohanan, O mapalad, na kahit ang marurunong ay hindi nakikilala: dahil sa kasalanan ng inggit, marami ang napahamak.

Verse 37

तत्राश्चर्यं महाभागे शृणु भूतगिरौ मम ॥ आयसी प्रतिमा तत्र ह्यभेद्या चैव दृश्यते ॥

Ngayon pakinggan mo, O mapalad, ang isang kababalaghan doon sa aking Bhūta-giri: isang larawang bakal ang tunay na nakikita roon, at ito’y hindi nababasag.

Verse 38

ब्रुवन्ति केचित्कांस्येति आयसीत्यपरेऽब्रुवन् ॥ पाषाणीत्यपरे केचिदन्ये वज्रमयीति च ॥

May ilan na nagsasabing ito’y tanso; ang iba nama’y nagsabing bakal. May iba pang nagsasabing bato ito, at ang iba’y nagsasabing ito’y gawa sa vajra, ang di-matitinag na sangkap.

Verse 39

ऊर्ध्वं वा यदि वाऽधो वा ये कुर्वन्ति ममार्चनम् ॥ तथापि मां संस्पृशन्ति शिरोमध्ये तु सुन्दरी ॥

Maging pataas man o pababa, yaong nagsasagawa ng pagsamba sa akin—gayunman—ay sumasayad sa akin sa gitna ng ulo, O marikit na babae.

Verse 40

ये तु पश्यन्ति मां भूमे मणिपूरगिरौ स्थितम् ॥ स्तुवन्त्याचार्यवन्तश्च मत्प्रसादत्सु संयताः ॥

Ngunit yaong nakakakita sa akin, O Ina ng Lupa, na nananahan sa Maṇipūra-giri, at pumupuri sa akin—na ginagabayan ng mga guro at may pagpipigil sa paghahangad ng aking biyaya—sila’y pinupuri.

Verse 41

आचार्याणां गुणान्भुक्त्वा मम कर्मपथे स्थिताः ॥ सर्वकिल्बिषमुक्ताश्च यान्ति ते परमां गतिम् ॥

Tinatanggap nila ang mga kabutihan ng mga guro at nananatili sa landas ng aking pagsasagawa; napalaya sa lahat ng kasalanan, sila’y tumutungo sa pinakamataas na hantungan.

Verse 42

तस्मिन्क्षेत्रे महाभागे अस्ति गुह्यं परं मम ॥ पञ्चारुमेति विख्यातमुत्तरां दिशमाश्रितम् ॥

Sa banal na pook na iyon, O mapalad, naroon ang aking pinakamataas na lihim na lugar, na kilala bilang Pañcāruma, na nasa gawing hilaga.

Verse 43

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥ मोदते नन्दने दिव्ये ह्यप्सरोभिः समाकुले ॥

Doon ay dapat magsagawa ng paliligo ang tao; matapos manahan sa limang panahon, siya’y nagagalak sa banal na Nandana na punô ng mga apsarasa.

Verse 44

अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृतकृत्यो भवेन नरः ॥ नन्दनं वनमुत्सृज्य मम लोकं च गच्छति ॥

Pagkaraan, dito niya binibitiwan ang hininga-buhay; ang tao’y nagiging ganap na natupad ang layon. Iniwan ang gubat ng Nandana, siya’y tumutungo rin sa aking daigdig.

Verse 45

भृगुकुण्डेति विख्यातमत्र गुह्यं परं मम ॥ मम दक्षिणपार्श्वे तु अदूरादर्धयोजनात् ॥

Narito ang sagradong lawa na tanyag bilang Bhṛgu-kuṇḍa—ang aking kataas-taasang lihim. Nasa aking dakong timog ito, hindi kalayuan, sa layong kalahating yojana.

Verse 46

ध्रुवो यत्र तु तिष्ठेत मेरुशृङ्गे शिलोच्चये ॥ तत्र मोदति सुश्रोणि अप्सरोभिर्यथासुखम् ॥

Kung saan nananahan si Dhruva—sa mataas na batuhing tuktok ng Bundok Meru—doon, O marikit ang balakang, siya’y nagagalak kasama ng mga apsarā ayon sa ginhawa.

Verse 47

अथात्र मुञ्चते प्राणान् मम कर्मपथे स्थितः ॥ ध्रुवलोकं परित्यज्य मम लोके महीयते ॥

Pagkaraan, kung ang taong matatag sa aking landas ng disiplinadong gawa ay dito bibitaw sa hininga ng buhay, iiwan niya ang daigdig ni Dhruva at pararangalan sa aking daigdig.

Verse 48

मणिकुण्डेति विख्यातं तत्र गुह्यं परं मम ॥ मणयो यत्र दृश्यन्ते अनेकालयसंस्थिताः ॥

Doon ay may sagradong lawa na tanyag bilang Maṇi-kuṇḍa—ang aking kataas-taasang lihim. Doon nakikita ang mga hiyas, nakalagak sa maraming sisidlan at tahanan.

Verse 49

अगाधं तं हृदं भद्रे देवानामपि दुर्लभम् ॥ विस्मयं किं पुनस्तत्र मलयश्चञ्चलः स्थितः ॥

Ang lawang iyon ay di-masukat ang lalim, O mapagpalang giliw—mahirap makamtan kahit ng mga diyos. Ano pa ang kataka-taka roon, kung si Malaya ay nananatili sa di-mapirming paggalaw?

Verse 50

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥ रत्नभागी भवेद्वीरो राजलक्षणसंयुतः ॥

Doon, ang taong nanatili sa limang takdang panahon ay magsagawa ng banal na pagligo. Ang magiting ay nagiging kabahagi sa mga hiyas at nagtataglay ng mga tanda ng pagka-hari.

Verse 51

अथात्र मुञ्चते प्राणान् मम कर्मपथे स्थितः ॥ छित्त्वा वै सर्वसंसारं मम लोकं प्रपद्यते ॥

At kung dito niya iwan ang hininga ng buhay, na matatag sa aking landas ng disiplinadong gawa, tunay niyang pinuputol ang buong pag-ikot ng muling pagsilang at nararating ang aking daigdig.

Verse 52

सुगुह्यं पूर्वपार्श्वेन मम क्षेत्रस्य सुन्दरि ॥ अदूरतस्त्रिक्रोशेन परिमाणं विधीयते ॥

Sa silangang panig ng aking banal na kṣetra, O marikit, may isang lubhang lihim na pook. Hindi ito malayo; ang saklaw nito ay itinakda na tatlong krośa.

Verse 53

तत्र स्नानं तु कुर्वीत मम लोकं स गच्छति ॥ धूतपापेति विख्यातं तत्र गुह्यं परं मम ॥

Doon ay magsagawa nga ng banal na pagligo; siya’y tutungo sa aking daigdig. Doon naroon ang lihim kong kataas-taasan, na tanyag sa pangalang Dhūta-pāpa, ‘yaong naghuhugas ng kasalanan.’

Verse 54

पञ्चक्रोशाददूराद्वै मम क्षेत्रस्य पश्चिमे ॥ तत्र कुण्डं महाभागे मम तद्रोचते जलम् ॥

Hindi malayo—sa layong limang krośa—sa kanlurang panig ng aking banal na kṣetra, O mapalad, naroon ang isang lawa; ang tubig na yaon ay kalugud-lugod sa akin.

Verse 55

धुन्वानो दुष्करं कर्म पञ्चभूतात्मनिष्ठितम् ॥ कृतोदकस्तत्र भद्रे धूतपापो यशस्विनि

Isinasagawa niya ang isang mahirap na ritwal na nakaugat sa sarili na binubuo ng limang elemento; doon niya tinatapos ang ritong-tubig. O mapalad at marangal na ginang, nahuhugasan ang kanyang kasalanan.

Verse 56

गत्वेन्द्रलोकं सुश्रोणि देवैः सह स मोदते ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मपरायणः

Pagkarating sa daigdig ni Indra, O may magandang balakang, nagagalak siya roon kasama ng mga diyos; at pagkaraan, dito, ang tapat sa aking kautusan ay binibitawan ang kanyang mga hininga ng buhay.

Verse 57

इन्द्रलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे धूतपापे शृणुष्व मे

Tinalikuran ang daigdig ni Indra, nararating niya ang aking kaharian. May isang kamangha-mangha roon, O mapalad—O ikaw na nalinis ang kasalanan—pakinggan mo ako.

Verse 58

वर्त्तते च विशालाक्षि मणिपूरे गिरौ मम ॥ तावन्न पतते धारा यावत्पापं न धूयते

At, O malalaking mata, sa aking bundok sa Maṇipūra ay may isang batis; hindi bumabagsak ang agos hangga’t hindi pa nahuhugasan ang kasalanan.

Verse 59

धूते पापे च सुश्रोणि धारा च पतति क्षितौ ॥ एवं तत्र विशालाक्षि वृक्षमश्वत्थमिश्रितम्

Kapag nahugasan na ang kasalanan, O may magandang balakang, ang batis ay bumabagsak sa lupa. Gayon din, doon, O malalaking mata, may punong kaugnay ng aśvattha, ang sagradong igos.

Verse 60

धूतपापं न प्रविशेत्प्रविशत्यामले नरे ॥ तस्मिन्क्षेत्रे वरारोहे समन्तात्पञ्चयोजने

Ang hindi pa nakapaghugas ng kasalanan ay huwag pumasok; ang pagpasok ay para sa taong walang dungis. Sa banal na pook na iyon, O may magagandang hita, ang saklaw ay limang yojana sa lahat ng panig.

Verse 61

यत्र तिष्ठाम्यहं देवि पश्चिमां दिशमाश्रितः ॥ तत्र चामलकं भद्रे अदूरादर्धयोजनात्

Kung saan ako nananahan, O diyosa, na nakatuon sa kanlurang dako—doon, O mapalad, may punong āmalaka na malapit, sa layong kalahating yojana.

Verse 62

मम चैव प्रभावेण सर्वकालफलोदयम् ॥ तत्र कश्चिन्न जानाति पापकर्मा नराधमः

At tunay, sa aking kapangyarihan, ito’y namumunga sa lahat ng panahon. Ngunit doon, may isang gumagawa ng kasalanan—ang hamak sa mga tao—na hindi ito nakikilala.

Verse 63

भक्तं भागवतं शुद्धं मम कर्मव्यवस्थितम् ॥ उपोष्य च त्रिरात्राणि श्रद्धधानो जितेन्द्रियः

Ang deboto, ang dalisay na bhāgavata na nakatuon sa Panginoon, na nakatatag sa aking itinakdang pagsasagawa—pagkatapos mag-ayuno nang tatlong gabi, may pananampalataya at may pagpipigil-sa-sarili—

Verse 64

एकचित्तेन गन्तव्यं धृतिं कृत्वा सुपुष्कलाम् ॥ यत्तत्र लभते भद्रे फलमामलकं शुभम्

Dapat magtungo nang iisang-isip, na nagtataglay ng saganang katatagan. Anumang mapalad na bunga—ang biyaya ng āmalaka—na makamtan doon, O mapalad, ay dakila.

Verse 65

पञ्चरात्रेण लभते तस्मिन्भूतगिरौ मम ॥ ततो हरिवचः श्रुत्वा सा मही संहितव्रता ॥

“Sa loob ng limang gabi, matatamo roon ang ninanais na bunga, sa Bhūtagiri na yaon na akin.” Pagkarinig sa mga salita ni Hari, ang Daigdig—matatag sa kanyang panata—ay tumugon.

Verse 66

पुनर्नारायणं तत्र प्रोवाच विनयान्विता ॥ स्तुतस्वामी श्रुतोऽसि त्वं तत्र स्थानानि यानि च ॥

Muli, doon, buong pagpapakumbaba niyang kinausap si Nārāyaṇa: “Ikaw ay kilala bilang ‘Stutasvāmin’; at ipahayag mo rin ang mga pook na naroroon.”

Verse 67

एतन्नामनिर्वुक्तिं त्वं वक्तुमर्हसि साम्प्रतम् ॥

“Nararapat na ipaliwanag mo ngayon ang pinagmulan (nirukti) ng pangalang ito.”

Verse 68

श्रीवराह उवाच ॥ भूमे हित्वा तु संसारान्ये चान्ये देवकण्टकाः ॥ द्वापरे युगमासाद्य यत्र स्थास्यामि सुन्दरि ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “O Daigdig, tinalikdan ko ang mga pagkakabigkis ng sansāra, at yaong iba pang mga ‘tinik sa mga diyos’; pagdating ng yugto ng Dvāpara, mananahan ako roon, O marikit.”

Verse 69

ततोऽमरैश्च ब्रह्माद्यैर्बहुभिर्मन्त्रवादिभिः ॥ स्तुतिं कर्त्तुं समारब्धं मणिपूराश्रितस्य मे ॥

Pagkaraan, ang mga Amara—si Brahmā at iba pa—marami sa kanila’y bihasa sa pagbigkas ng mga mantra, ay nagsimulang maghandog ng papuri sa akin, na nananahan sa Maṇipūra.

Verse 70

ततो मां नारदो देवि असितो देवलस्तथा ॥ पर्वतश्च महाभागे मम भक्त्या व्यवस्थितः ॥

Pagkatapos, O diyosa, si Nārada, si Asita, gayundin si Devala, at si Parvata, O lubhang mapalad, ay nanatiling naroon na may debosyon, naglilingkod at dumadalo sa akin.

Verse 71

नाम कुर्वन्ति मे तत्र मणिपूरगिरौ ततः ॥ स्तुतस्वामीति विख्यातं मम कर्मव्यपाश्रितम् ॥

Doon, sa bundok na Maṇipūra, binigyan nila ako ng isang pangalan; kaya ako’y nakilala bilang “Stutasvāmin,” isang tawag na nakabatay sa aking mga gawa roon.

Verse 72

एतत्ते कथितं भद्रे निरुक्तिकरणं मया ॥ त्वया पृष्टं हि यद्भद्रे सर्वभागवतप्रियम् ॥

O mapalad na babae, ipinaliwanag ko sa iyo ang pinagmulan ng katawagang ito. Sapagkat ang iyong itinanong, O mapalad, ay minamahal ng lahat ng deboto sa tradisyong Bhāgavata.

Verse 73

एतानि भूमे गुह्यानि तत्र भूतगिरौ मम ॥ श्रद्धधानेन मर्त्येन श्रोतव्यं नात्र संशयः ॥

O Lupa, ang mga bagay na ito ay lihim at esoteriko roon, sa aking Bhūtagiri. Dapat itong pakinggan ng isang mortal na may pananampalataya—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 74

एतत्ते कथितं भद्रे सर्वधर्मव्यपाश्रयम् ॥ श्रीस्तुतस्वामिमाहात्म्यं किमन्यत्परिपृच्छसि ॥

O mapalad na babae, sinabi ko na sa iyo ito—na sumusuporta sa lahat ng layuning dharmiko—ang kadakilaan (māhātmya) ni Śrī Stutasvāmin. Ano pa ang nais mong itanong nang mas detalyado?

Verse 75

पुत्रोऽहं वसुदेवस्य देवक्या गर्भसम्भवः॥ वासुदेव इति ख्यातः सर्वदानवसूदनः॥

Ako ang anak ni Vasudeva, isinilang mula sa sinapupunan ni Devakī. Kilala ako bilang Vāsudeva, ang walang humpay na tagapaglipol sa mga hukbo ng Dānava.

Verse 76

तदेतॆ प्रवदिष्यन्ति सर्वभागवतप्रियम्॥ यथा च मथ्यमानाद्वै दध्नश्चोद्ध्रियते घृतम्॥

Ito ang kanilang ipahahayag—minamahal ng lahat ng mga deboto—gaya ng, sa pag-ikot ng gatas-asim, nahihiwalay at naiaangat ang nilinaw na mantikilya.

Verse 77

तद्युगस्य प्रभावेण भूमे कुर्वन्ति मानवाः॥ तैः स्वशिष्यैः समं देवि ये शास्त्रविनियोजिताः॥

Sa bisa ng panahong yaon, O Bhūmī, kumikilos ang mga tao ayon dito—yaong, O Devī, na itinalaga ng mga śāstra sa wastong disiplina, kasama ang sarili nilang mga alagad.

Verse 78

एतच्छास्त्रं महाभागे प्रयुक्तं विधिना मया॥ वराहरूपमादाय सर्वभागवतप्रियम्॥

Ang aral na ito, O lubhang mapalad, ay aking inilatag ayon sa wastong pamamaraan—sa pag-anyo ko bilang Varāha—(isang aral) na minamahal ng lahat ng mga deboto.

Verse 79

तत्र स्नानं तु कुर्वीत मम मार्गानुसारकः॥ भूपृष्ठे न तु जायेत कालेन विजितेन्द्रियः॥

Doon ay dapat ngang magsagawa ng banal na paliligo ang sumusunod sa aking landas. Sa paglipas ng panahon, napagtagumpayan ang mga pandama, hindi na muling isisilang sa ibabaw ng lupa.

Verse 80

सुवर्णाभं मारकतमगाधं निर्मितं मया॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चभक्तोषितो नरः॥

Isang anyong ginto, tulad ng esmeraldang malalim at di-masukat, ang nilikha ko. Doon, ang taong nasiyahan sa limang-urìng debosyon ay dapat magsagawa ng banal na pagligo.

Verse 81

तत्र गत्वा वरारोहे उदिते च दिवाकरे॥ अथ मध्याह्नवेलायां यदि वा अस्तंगतेऽपि वा॥

Pagdating mo roon, O may magandang balakang—maging sa pagsikat ng araw, sa oras ng katanghalian, o kahit sa paglubog nito—

Verse 82

एतत्स्तुतगिरेर्देवि माहात्म्यं कथितं मया॥ द्वापरं युगमासाद्य यत्र स्थास्यामि सुन्दरि॥

Ganito, O Devī, ang kadakilaan ng Stutagiri ay isinalaysay ko. Sa pagdating ng yugong Dvāpara, doon ako mananatili, O marikit na isa.