Adhyaya 132
Varaha PuranaAdhyaya 13239 Shlokas

Adhyaya 132: Expiatory Rites for Contact with a Corpse and with a Menstruating Woman

Mṛtakasparśa-rajovalāsaṃsparśa-prāyaścitta

Ritual-Manual (Prāyaścitta) with Ethical-Discourse on Social Purity Norms

Sa Adhyāya 132, sa anyong diyalogo nina Varāha at Pṛthivī (Dharāṇī), itinuturo ni Varāha ang mga prāyaścitta para sa pagdikit sa bangkay (mṛtaka-sparśa) at sa babaeng may regla (rajasvalā-saṃsparśa). Tinanong ni Pṛthivī ang bigat at lohika ng mga ibinabalang bunga at kung paano lilinisin ang mga deboto. Ipinaliwanag ni Varāha na ang karumihan ay kaugnay ng sinadyang paglabag na pinasisigla ng rāga, moha, at kāma, at nagtakda ng antas-antasing pagwawasto: ekāhāra (kontroladong pagkain), trirātra (pag-aayuno sa tatlong gabi), pag-inom ng pañcagavya, at mga tapasyang gaya ng ākāśa-śayana (pagtulog sa bukas na langit). Inilalahad din ang mga salaysay ng “phala” tulad ng muling pagsilang at pagbagsak sa lipunan upang magpaalala ng disiplina at maibalik ang kaayusang dharmiko sa daigdig.

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī (Dharāṇī/Vasundharā)

Key Concepts

Prāyaścitta (expiation/ritual remediation)Mṛtaka-sparśa (contact with a corpse)Rajasvalā-saṃsparśa (contact with a menstruating woman)Rāga–moha–kāma as causes of moral errorEkāhāra (single-meal discipline)Trirātra-upavāsa (three-night fast)Pañcagavya (five cow-products) as purificatory intakeĀkāśa-śayana (sleeping under open sky) as austerityKarmaphala and deterrent rebirth typologiesBhāgavata identity and disciplined ācāra (conduct)

Shlokas in Adhyaya 132

Verse 1

अथ मृतकस्पर्शप्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ गत्वा तु मैथुनं भद्रे अस्नातो यः शवं स्पृशेत् ॥ रेतः पिबति दुर्बुद्धिः सहस्रं नव पञ्च च ॥

Ngayon, ang prāyaścitta hinggil sa paghipo sa bangkay. Sinabi ni Śrī Varāha: “O mabuting ginang, ang sinumang matapos ang pakikipagtalik at hindi pa naliligo ay humipo sa bangkay—ang gayong taong kulang sa pag-iisip ay sinasabing ‘umiinom ng semilya’ nang isang libo at siyam at lima (1014) na ulit.”

Verse 2

वर्षं नारायणाच्छ्रुत्वा सा मही संशितव्रता ॥ ततो दीनमना भूत्वा प्रोवाच मधुसूदनम् ॥

Nang marinig niya ito mula kay Nārāyaṇa, ang Daigdig—matatag sa kanyang panata—ay nalugmok ang loob at nagsalita kay Madhusūdana.

Verse 3

धरण्युवाच ॥ किमिदं भाषसे देव धर्मं भीषणसङ्कटम् ॥ कथमेवं पुमान्वै स रेतःपानपरो भवेत् ॥

Sinabi ni Dharaṇī: “O Deva, ano itong sinasabi mo—isang dharma na lubhang mapanganib? Paano magiging isang lalaki, sa gayong paraan, na nakatuon sa pag-inom ng semilya?”

Verse 4

एतनमे परमं दुःखं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि इदं गुह्यमनुत्तमम् ॥

“Ito ang aking pinakamalalim na dalamhati; nararapat mong ipaliwanag.” Sinabi ni Śrī Varāha: “Makinig, O Devī, ayon sa katotohanan: ito’y isang kataas-taasan at lihim na aral.”

Verse 5

चिह्नमैतद्वरारोहे आधिचारविनिश्चयः ॥ पुरुषः स्त्रीषु कर्माणि यो विकुर्वीत निर्घृणः ॥

“O marikit ang balakang, ito ang palatandaan—ang pagtitiyak hinggil sa maling asal: ang lalaking walang habag na gumagawa ng di-wastong gawain laban sa mga babae.”

Verse 6

दृष्टं तस्यापराधस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ एवमेतद्वरारोहे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

“Tinatanggap ng tao ang hayag na bunga ng gayong kasalanan. Ganyan nga, O marikit ang balakang, tungkol sa itinatanong mo sa akin.”

Verse 7

अपराधस्य दोषेण विशुद्धिश्च न जायते ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि रागदोषेण दोषितम् ॥

Dahil sa kapintasan na likas sa pagkakasala, hindi sumisibol ang kadalisayan. Ipapahayag ko ang pag-aayuno at pagtubos (prāyaścitta) para sa taong nadungisan ng kamalian ng pagnanasa.

Verse 8

गृहस्थाः पुरुषा भद्रे मम कर्मपरायणाः ॥ यावकेन त्रयं क्षिप्त्वा पिण्याकेन दिनत्रयम् ॥

O mapalad na giliw, ang mga maybahay na lalaki na nakatuon sa aking itinakdang dharma—magpasan ng tatlong araw na may yāvaka-butil, at (pagkaraan) tatlong araw na may piṇyāka (latak ng langis) …

Verse 9

वायुभक्षं दिनं त्वेकं ततो मुच्येत किल्बिषात् ॥ य एवम् कुरुते भूमे विधिदृष्टेन कर्मणा ॥

(Pagkatapos) mamuhay sa hangin lamang sa loob ng isang araw—pagkaraan nito, tunay na napapalaya siya sa kasalanan. O Daigdig, sinumang gumawa nang ganito, sa gawaing itinakda ayon sa tuntunin …

Verse 10

प्रायश्चित्तं महाभागे मम लोकसुखावहम् ॥ स्पृष्ट्वा तु मृतकं भद्रे नरं पञ्चत्वमागतम् ॥

O dakilang mapalad, ang pag-aayuno at pagtubos (prāyaścitta) na itinuturo ko ay nagdudulot ng kaginhawahan sa aking daigdig. Ngunit kung nahipo ang bangkay—O mapalad—ang lalaking umabot sa kalagayang limang sangkap (ang kamatayan) …

Verse 11

मम शास्त्रं बहिष्कृत्य यः श्मशानं प्रपद्यते ॥ पितरस्तस्य सुश्रोणि आत्मनश्च पितामहाः ॥

Tinalikuran ang aking śāstra, sinumang tumungo sa śmaśāna (pook ng pagsusunog ng bangkay)—O marikit ang balakang—(para sa kanya) ang mga ninuno (pitara), maging ang sarili niyang mga lolo sa tuhod …

Verse 12

श्मशाने जम्बुका भूत्वा भक्षयन्ति शवांस्तथा ॥ ततो हरेर्वर्चः श्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥

Sa pook ng pagsusunog ng bangkay, nagiging mga asong-gubat sila at nilalapa rin ang mga bangkay. Pagkaraan, nang marinig ang banal na kapangyarihan ni Hari, si Vasundharā—nagnanais ng dharma—ay ibinaling ang isip dito.

Verse 13

उवाच मधुरं वाक्यं सर्वलोकहिताय वै ॥ धरण्युवाच ॥ तव नाथ प्रपन्नानां क्व पापं विद्यते प्रभो ॥

Nagsalita siya ng matatamis na salita para sa kapakanan ng lahat ng daigdig. Sinabi ni Dharaṇī: “O Panginoon, sa mga sumuko at kumupkop sa iyo, saan pa mananatili ang kasalanan, O Guro?”

Verse 14

प्रायश्चित्तं च मे ब्रूहि येन मुच्यन्ति किल्बिषात् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

“Ituro mo rin sa akin ang pag-aayuno at pagtubos na sa pamamagitan nito’y napapalaya sila sa kasalanan.” Sinabi ni Śrīvarāha: “Makinig ka, O marikit, sa katotohanan ng itinatanong mo sa akin.”

Verse 15

कथयिष्यामि ते हीदं शोभनं पापनाशनम् ॥ एकाहारो दिनान्सप्त त्रिरात्रं चाप्युपोषितः ॥

“Sasabihin ko sa iyo ito—mapalad at pumupuksa ng kasalanan. (Dapat) isang beses lamang kumain sa loob ng pitong araw, at mag-ayuno rin sa loob ng tatlong gabi.”

Verse 16

पञ्चगव्यं ततः पीत्वा ततो मुच्येत किल्बिषात् ॥ शवॆ स्पृष्टेऽपराधस्य एष ते कथितो विधिः ॥

“Pagkatapos, inumin ang pañcagavya; sa gayon ay napapalaya siya sa kasalanan. Ito ang paraang sinabi ko sa iyo para sa pagkakasalang paghipo sa bangkay.”

Verse 17

सर्वथा वर्जनीयं वै सर्वभागवतेन तु ॥ य एतेन विधानॆन प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥

Tunay na dapat itong iwasan sa lahat ng paraan—ng bawat deboto. Ngunit sinumang magsagawa ng pag-aalis-sala ayon sa pamamaraang ito…

Verse 18

विमुक्तः सर्वपापेभ्यो नापराधोऽस्ति तस्य वै ॥ नारीं रजस्वलां स्पृष्ट्वा यो मां स्पृशति निर्भयः ॥

…(siya’y) napapalaya sa lahat ng kasalanan; tunay na wala nang paglabag para sa kanya. Ngunit matapos hipuin ang babaeng nireregla, sinumang humipo sa akin (sa banal na bagay/lugar) nang walang takot…

Verse 19

अन्धश्च जायते देवि दरिद्रो ज्ञानमूर्खवान् ॥ न च विन्दति चात्मानं पतितो नरके यथा ॥

At siya’y isinisilang na bulag, O diyosa, at dukha—taglay ang nalilitong (naliligaw) pag-unawa. Hindi niya natatagpuan ang kanyang sariling Sarili, gaya ng isang nahulog sa impiyerno.

Verse 20

अपराधमिमं कृत्वा तत्रैवं नास्ति संशयः ॥ धरण्युवाच ॥ तव देव प्रपन्नानां मोक्षं संसारसागरात् ॥

Sa paggawa ng paglabag na ito, gayon nga ang mangyayari—walang pag-aalinlangan. Sinabi ni Dharaṇī: “O diyos, (ipahayag mo) ang paglaya ng mga sumuko sa iyo mula sa karagatang saṃsāra.”

Verse 21

अपराधसमायुक्तस्तव कर्मपरायणः ॥ कर्मणा येन शुध्येत तन्मे ब्रूहि जनार्दन ॥

“Kahit ang isang tao’y nabibigatan ng mga paglabag, ngunit tapat sa iyong itinakdang gawi—sa anong gawa siya nalilinis? Ipagpaalam mo sa akin iyon, O Janārdana.”

Verse 22

श्रीवराह उवाच ॥ स्पृष्ट्वा रजस्वलां नारीं नरो मद्भक्तितत्परः ॥ तपः कृत्वा त्रिरात्रं तु आकाशशयने वसेत् ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “Kung ang isang lalaking lubos na nakatuon sa aking bhakti ay nakahipo sa isang babaeng may regla, magsagawa siya ng tapasya sa loob ng tatlong gabi at manahan sa higaan sa ilalim ng bukas na langit (matulog na walang bubong).”

Verse 23

शुद्धो भागवतो भूत्वा मम कर्मपरायणः ॥ एवं कृत्वा महाभागे प्रायश्चित्तं मम प्रियम् ॥

“Pagkatapos maging dalisay, maging isang bhāgavata at maging masigasig sa pagsunod sa aking mga kautusan; sa gayon, O mapalad, ang ganitong pag-aalis-sala (prāyaścitta) ay kalugud-lugod sa akin.”

Verse 24

मुच्यते किल्बिषाद्देवि आचारेण बहिष्कृतः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे यत्स्पृष्ट्वा तु रजस्वलाम् ॥

“O diyosa, ang taong itinakwil dahil sa (paglabag sa) wastong asal ay napapalaya sa kasalanan sa pamamagitan ng muling pagsunod sa wastong gawi. O mapalad, sinabi ko na sa iyo ito: ang dapat gawin matapos mahawakan ang babaeng may regla.”

Verse 25

स्पृष्ट्वा तु मृतकं देवि यो मत्क्षेत्रेषु तिष्ठति ॥ शतवर्षसहस्राणि गर्भेषु परिवर्तते ॥

“O diyosa, ang sinumang nakahipo sa isang bangkay at nananatili sa loob ng aking mga banal na pook—siya’y iikot sa mga sinapupunan sa loob ng libu-libong daan-daang taon (napakahabang panahon).”

Verse 26

दशवर्षसहस्राणि चाण्डालश्चैव जायते ॥ अन्धः सप्तसहस्राणि मण्डूकश्च शतं समाः ॥

“Sa loob ng sampung libong taon siya’y isisilang bilang isang caṇḍāla; sa loob ng pitong libong taon bilang bulag; at sa loob ng isang daang taon bilang palaka.”

Verse 27

मक्षिका त्रीणि वर्षाणि टिट्टिभैकादशं समाः ॥ दंशो वै सप्त चान्यानि कृकलासो भवेत्समाः ॥

(Siya’y nagiging) langaw sa loob ng tatlong taon; isang ṭiṭṭibha (isang uri ng ibon) sa loob ng labing-isang taon; isang insektong nangangagat sa loob ng pitong taon; at sa iba pang mga taon, nagiging butiki.

Verse 28

एवं स चात्मदोषेण मम कर्मपरायणः ॥ प्राप्नोति सुमहद्दुःखं देवि चैवं न संशयः ॥

Sa gayon, kahit ang isang nakatuon sa aking mga kautusan, dahil sa sariling pagkukulang, ay nagkakamit ng napakalaking pagdurusa, O diyosa—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 29

ततो हरेर्वचः श्रुत्वा दुःखेन परिपृच्छति ॥ सर्वसंसारमोक्षाय प्रत्युवाच वसुन्धरा ॥

Pagkarinig sa mga salita ni Hari, siya’y nagtanong na may dalamhati; at alang-alang sa paglaya mula sa buong ikot ng pag-iral sa sanlibutan, sumagot si Vasundharā (ang Daigdig).

Verse 30

धरण्युवाच ॥ किमिदं भाषसे देव मानुषाणां दुरासदम् ॥ वाक्यं भीषणमत्यन्तं मम मर्मप्रभेदकम् ॥

Sinabi ni Dharaṇī: “O diyos, ano itong sinasabi mo—na napakahirap lapitan o sundin ng mga tao? Ang iyong pahayag ay lubhang nakapanghihilakbot; tinatagos nito ang aking pinakaloob.”

Verse 31

आचाराच्च परिभ्रष्टस्तवकर्मपरायणः ॥ यथा तरति दुर्गाणि प्रायश्चित्तं तथा वद ॥

“Kahit ang isang nakatuon sa iyong mga kautusan, kung siya’y nalihis sa wastong asal—sabihin mo ang pagsisisi o pag-aalis-sala (prāyaścitta) na sa pamamagitan nito’y natawid niya ang mga kahirapan (durgas).”

Verse 32

श्रुत्वा पृथ्व्यास्तथा वाक्यं लोकनाथो जनार्दनः ॥ धर्मसंरक्षणार्थाय प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

Nang marinig ang mga salita ni Pṛthivī, si Janārdana, ang Panginoon ng mga daigdig, ay sumagot kay Vasundharā upang ingatan ang dharma.

Verse 33

श्रीवराह उवाच ॥ स्पृष्ट्वा तु मृतकं भूमे मम कर्मपरायणः ॥ एकाहारं ततस्तिष्ठेद्दिनानि दश पञ्च च ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “O Daigdig, matapos mahawakan ang bangkay, ang taong nakatuon sa aking mga itinakdang gawi ay manatili sa iisang pagkain bawat araw sa loob ng labinlimang araw.”

Verse 34

तत एवं विधिं कृत्वा पञ्चगव्यं तु प्राशयेत् ॥ शुद्धभावं विशुद्धात्मा कर्मणा च न लिप्यते ॥

“Pagkatapos, sa ganitong paraan maisagawa ang itinakdang pamamaraan, dapat inumin ang pañcagavya; yamang dalisay ang kalooban at nalinis ang sarili, hindi nadudungisan ng gawa.”

Verse 35

एतत्ते कथितं देवि स्पृष्ट्वा मृतकमेव च ॥ दोषं चैव विशुद्ध्यर्थं यत्त्वया पूर्वपृच्छितम् ॥

“O Diyosa, ito ang aking sinabi sa iyo: ang kamalian na dulot ng paghawak sa bangkay at ang paraan ng paglilinis—yaong dati mong itinatanong.”

Verse 36

य एतेन विधानेंन प्रायश्चित्तं समाचरेत् ॥ अपराधविमुक्तो वै मम लोकं स गच्छति ॥

“Sinumang magsagawa ng pag-aalis-sala ayon sa pamamaraang ito ay tunay na napapalaya sa pagkakasala, at siya’y tutungo sa aking kaharian.”

Verse 37

ज्ञात्वा कर्मापराधं तु न स पापेन लिप्यते ॥ एतत्ते कथितं भद्रे मिथुनं योऽभिगच्छति ॥

Pagkaalam sa pagkakasalang nagawa sa gawa, hindi nadudungisan ng kasalanan. Ito’y sinabi ko sa iyo, O mapalad—tungkol sa lumalapit sa pakikipagtalik.

Verse 38

रागमोहेन संयुक्तः कामेन च वशीकृतः ॥ वर्षाणां तु सहस्रैकं रजः पिबति निर्घृणः ॥

Nakaugnay sa pagnanasa at pagkalito, at napapasailalim ng kama (pagnanasa), ang walang-awa ay umiinom ng rajas sa loob ng isang libo at isang taon.

Verse 39

हस्ती वर्षशतं चैव खरो द्वात्रिंशकं भवेत् ॥ मार्जारो नववर्षाणि वानरो दशपञ्च च ॥

(Ang isa ay nagiging) elepante sa loob ng isang daang taon; asno sa tatlumpu’t dalawa; pusa sa siyam na taon; at unggoy sa labinlima.

Frequently Asked Questions

The chapter frames bodily-contact transgressions as ethically consequential when driven by rāga (attachment), moha (delusion), and kāma (desire), and it teaches that disciplined remedial practice (prāyaścitta)—dietary restraint, fasting, and prescribed purificatory acts—restores ritual-social order (ācāra) and prevents continued karmic entanglement.

No lunar tithi, month, or seasonal markers are specified. Timing is expressed through counted observances: dinatraya (three days), eka-dina (one day), sapta-dina (seven days), trirātra (three nights), daśa-pañca-dina (fifteen days), and varṣa/sahasra-varṣa durations in karmaphala statements.

Pṛthivī’s questioning positions Earth as a moral witness concerned with the destabilizing effects of harmful ācāra. The prescriptions can be read as a social-ecological stabilizing program: regulating interaction with liminal spaces (śmaśāna), enforcing hygienic-ritual boundaries, and promoting self-restraint to reduce disorder that symbolically burdens the terrestrial realm.

No royal dynasties or sage lineages are named. The chapter references culturally significant categories and relations—gṛhastha (householder), bhāgavata (devotional identity), pitṛ (ancestors), and pitāmaha (forefathers)—to situate expiation within household society and ancestral continuity.