Adhyaya 130: Expiation and Dietary Discipline Concerning the Consumption of Royal Food (rājānna)

Verse 1

अथ राजान्नभोगे प्रायश्चित्तम् ॥ सूत उवाच ॥ एवं दीक्षां ततः श्रुत्वा नारायणमुखान्मही ॥ विशुद्धमानसा देवी नारायणमथाब्रवीत् ॥

Ngayon, ang pagbabayad-sala hinggil sa pagkain ng pagkaing panghari. Sabi ni Sūta: Nang marinig niya ang gayong dīkṣā mula sa bibig ni Nārāyaṇa, ang diyosang Daigdig—na dalisay ang isip—ay nagsalita kay Nārāyaṇa.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ अहो ते दीक्षामाहात्म्यं यस्य वै व्युष्टिरुत्तमा ॥ श्रुत्वाहं तु महाभाग जातास्मि विमला विभो ॥

Sinabi ni Dharaṇī: “Ah, dakila ang iyong dīkṣā (pagsasagawa ng banal na pagsisimula), na siyang nagdudulot ng pinakamataas na pagsikat ng kabutihang-palad. Nang marinig ko ito, O mapalad, ako’y naging dalisay, O makapangyarihan.”

Verse 3

अहो देवस्य माहात्म्यं लोकनाथस्य तत्त्वतः ॥ येन सा कारिता दीक्षा चातुर्वर्ण्यसुखावहा ॥

“Ah, ang tunay na kadakilaan ng Diyos, ang Panginoon ng daigdig—siya ang nagtatag ng gayong dīkṣā, na nagdudulot ng kaginhawahan at kabutihan sa apat na varṇa.”

Verse 4

एकं मे परमं गुह्यं यदीश हृदि वर्त्तते ॥ भव भक्तसुखार्थाय तत्त्वं मे वक्तुमर्हसि ॥

“May isang lubhang lihim na bagay na nananatili sa aking puso, O Panginoon. Para sa kapakanan at kagalakan ng mga deboto, nararapat mong ipahayag sa akin ang katotohanan nito.”

Verse 5

देव पूर्वापराधास्ते द्वात्रिंशदपि कीर्तिताः ॥ एवं कृत्वापराधानि मनुजा ह्यल्पचेतसः ॥

“O Diyos, ang mga naunang paglabag—tatlumpu’t dalawa ang bilang—ay naisaad na. Sa gayong paggawa ng mga paglabag, ang mga tao na may munting pag-unawa ay (nalulugmok sa pagkakasala)…”

Verse 6

कर्मणा केन शुद्ध्यन्ति अपराधस्य कारिणः ॥ तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन मम प्रीत्या च माधव ॥

“Sa anong gawa nalilinis ang mga gumawa ng paglabag? Ipaalam mo sa akin iyon ayon sa katotohanan—dahil din sa iyong paglingap sa akin, O Mādhava.”

Verse 7

तद्वै भूम्याः वचः श्रुत्वा हृषीकेशो महामनाः ॥ दिव्यं ध्यानं समादाय प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

Nang marinig ang mga salita ng Daigdig, si Hṛṣīkeśa, dakila ang pag-iisip, ay pumasok sa banal na pagninilay at saka sumagot kay Vasundharā.

Verse 8

श्रीवराह उवाच ॥ शुद्धा भागवता भूत्वा मम कर्मपरायणाः ॥ ये तु भुञ्जन्ति राजान्नं लोभेन च भयेन वा ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “Kahit naging dalisay na bhāgavata at nakatuon sa aking itinakdang gawi, yaong kumakain pa rin ng rājānna dahil sa kasakiman o dahil sa takot—”

Verse 9

आपद्गता हि भुञ्जन्ति राजान्नं तु वसुन्धरे ॥ दशवर्षसहस्राणि पच्यन्ते नरके नराः ॥

“Sapagkat, O Vasundharā, yaong napapadpad sa kapahamakan ay kumakain nga ng rājānna; gayunman, ang mga tao’y ‘niluluto’—nagdurusa—sa impiyerno sa loob ng sampung libong taon.”

Verse 10

ततो दीनमना भूत्वा सा मही संशितव्रता ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सर्वलोकसुखावहम् ॥

Pagkaraan, nalugmok ang loob, ang Daigdig na matatag sa kanyang panata ay nagsalita ng matatamis na salita, na nagdudulot ng kapakanan sa lahat ng daigdig.

Verse 11

धरण्युवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देव हृदये हि व्यवस्थितम् ॥ को नु दोषोऽस्ति राज्ञां हि तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥

Sinabi ni Dharaṇī: “Pakinggan mo, O Panginoon, ang tunay na nakatatag sa aking puso: ano nga ba ang kasalanan ng mga hari? Iyan ay nararapat mong ipaliwanag sa akin.”

Verse 12

ततो भूम्याः वचः श्रुत्वा सर्वधर्मविदां वरः ॥ प्राह नारायणो वाक्यं धर्मकामां वसुन्धराम् ॥

Pagkarinig sa mga salita ng Daigdig, si Nārāyaṇa—pinakamataas sa mga nakaaalam ng lahat ng dharma—ay nagsalita bilang tugon kay Vasundharā, na naghahangad ng dharma.

Verse 13

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि तत्त्वेन गुह्यमेतदनिन्दिते ॥ राजान्नं तु न भोक्तव्यं शुभैर्भागवतैः सदा ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “Makinig ka, O marikit at walang kapintasan, sa lihim na ito ayon sa tunay na diwa: ang rājānna ay hindi dapat kainin kailanman ng mga banal na bhāgavata.”

Verse 14

यद्यप्येष समत्वेन राजा लोके प्रवर्तते ॥ राजसं तामसं वापि कुर्वन्कर्म सुदारुणम् ॥

“Kahit ang hari ay kumikilos sa daigdig na tila may pagkakapantay-pantay, maaari pa rin siyang gumawa ng mabibigat na gawain na rājasic o maging tāmasic.”

Verse 15

अपि वा गर्हितं तेन राजान्नं तु वसुन्धरे ॥ धर्मसन्धानार्थाय न तु मे रोचते भुवि ॥

“O Vasundharā, kung gayon, ang rājānna ay nagiging kapintasan dahil sa kanya (sa pinuno). Kahit para sa pagpapanatili ng kaayusang-dharma, hindi ito kalugud-lugod sa akin sa ibabaw ng lupa.”

Verse 16

ततो यद्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यथा राज्ञां तु भोज्यं वै शुद्धैर्भागवतैर्नरैः ॥

“Kaya makinig ka, O Vasundharā, sa aking ipaliliwanag: kung paano nga maaaring kainin ang handog ng hari ng mga dalisay na taong bhāgavata.”

Verse 17

स्थापयित्वा तु मां देवि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ धनधान्यसमृद्धानि दत्त्वा भागवतैरपि

“Matapos mo Akong itatag, O Diyosa, sa pamamagitan ng ritwal na itinakda ayon sa wastong pamamaraan, at matapos ding maghandog—sa pamamagitan ng mga deboto ng Bhagavān—ng mga kaloob na sagana sa yaman at butil …”

Verse 18

सिद्धं भागवतैश्चान्नं मम प्रापणशेषकम् ॥ भुञ्जानस्तु वरारोहे न स पापेन लिप्यते

“At ang pagkaing inihanda ng mga deboto—ang natira matapos ihandog sa Akin—kapag kinain, O marikit ang balakang, hindi nadudungisan ng kasalanan.”

Verse 19

धरण्युवाच ॥ राजान्नं तु नरो भुक्त्वा शुद्धो भागवतः शुचिः ॥ कर्मणा केन शुद्ध्येत तन्मे ब्रूहि जनार्दन

Sinabi ng Daigdig: “Kapag ang tao’y kumain ng pagkain ng hari, kahit siya’y dalisay na deboto at malinis sa sarili, sa anong gawa siya malilinis? Ipaalam mo sa akin iyon, O Janārdana.”

Verse 20

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं भीरु भाषसे ॥ तरन्ति पुरुषा येन राजान्नस्योपभुञ्जकाः

Sinabi ni Śrī Varāha: “Makinig ka sa Akin sa katotohanan, O Diyosa, sa iyong itinatanong sa pangamba. Sa paraang ito, ang mga taong kumakain ng pagkain ng hari ay nakakatawid lampas sa pagkukulang.”

Verse 21

एकं चान्द्रायणं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च पुष्कलम् ॥ कुर्यात्सान्तपनं चैव शीघ्रं मुच्यन्ति किल्बिषात्

“Magsagawa ng isang Cāndrāyaṇa na pagtalima, at ng ganap na Taptakṛcchra; at gawin din ang Sāntapana—sa gayon, sila’y mabilis na napapalaya mula sa paglabag.”

Verse 22

न तस्य चापराधोऽस्ति वसुधे वै वचो मम ॥ एवमेव न भोक्तव्यं राजान्नं वै कदाचन ॥ ममात्र पूजाकामेन यदीच्छेत्परमां गतिम्

“Walang pagkakasala sa kanya, O Vasudhā—ito ang aking salita. Gayunman, kailanma’y huwag kainin ang pagkain ng hari, kung ang sinumang nagnanais na sumamba sa akin dito ay naghahangad ng pinakamataas na hantungan.”

Verse 23

भगवद्वचनं श्रुत्वा कम्पिता च वसुन्धरा ॥ दिनानि सप्त दश च भयं तीव्रमजायत

Nang marinig ang mga salita ng Panginoon, nanginig si Vasundharā; at sa loob ng labimpitong araw, sumibol sa kanya ang matinding takot.

Verse 24

एवं विष्णुवचः श्रुत्वा धरणी संशितव्रता ॥ वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वरानना

Sa gayon, nang marinig ang mga salita ni Viṣṇu, si Dharaṇī—matatag sa kanyang panata—ay sumagot sa diyos na nag-anyong Varāha, siya na may magandang mukha.