Adhyaya 119: Ritual Regulations on Permissible Foods for Offering and Consumption

Verse 1

अथ भोज्यनियमविधिः ॥ धरण्युवाच ॥ एवं कर्मविधिं श्रुत्वा सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ प्रसन्नवदनं देवं पुनर्वाक्यमुवाच ह ॥

Ngayon ay (susunod) ang tuntunin at paraan hinggil sa pagkain (mga handog). Sinabi ni Dharaṇī: Nang marinig ang paraang-ritwal na ito—na sinasabing nagdudulot ng paglaya sa buong ikot ng pag-iral—muli niyang kinausap ang diyos na may payapang mukha.

Verse 2

एवं महौजसं कर्म तव मार्गानुसारतः ॥ त्वत्तस्तु प्रापणविधिस्तव प्रीत्या मया श्रुतः ॥

Sa gayon, ang makapangyarihang ritong ito ay aking narinig ayon sa landas na itinakda mo; at mula sa iyo rin ay aking narinig, upang ikalugod mo, ang paraan ng prāpaṇa.

Verse 3

केन द्रव्येण संयुक्तं तन्ममाचक्ष्व माधव ॥ वसुधाया वचः श्रुत्वा वराहः प्रीतमानसः ॥

‘Sa anong sangkap ito dapat iugnay? Ipaalam mo sa akin, O Mādhava.’ Nang marinig ang mga salita ni Vasudhā (Daigdig), si Varāha ay nalugod sa kalooban.

Verse 4

उवाच धर्मसंयुक्तं धर्मज्ञो वाक्यकोविदः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ येन मन्त्रेण संयुक्तो मम प्रापणकं नयेत् ॥

Nagsalita siya ng mga salitang kaugnay ng dharma—siya na nakaaalam ng dharma at bihasa sa pananalita. Sinabi ni Śrī Varāha: ‘Sa anong mantra, kapag iniugnay, isasagawa ang aking prāpaṇaka?’

Verse 5

सप्त व्रीहींस्ततो गृह्य पयसासह संयुतम् ॥ परमं तस्य शाकानि मधूकोदुम्बरं तथा ॥

(Itinuturo ni Varāha:) “Pagkatapos, kumuha ng pitong bahagi ng bigas at ihalo sa gatas; at isama ang pinakamainam na mga gulay—pati ang madhūka at udumbara.”

Verse 6

एते चान्ये च बहवः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ कर्मण्याश्च त एतेषां ये मया परिकीर्तिताः ॥

“Ang mga ito at marami pang iba—daan-daan, maging libu-libo—ay angkop din sa gawaing pang-ritwal; at kabilang dito ang mga aking binanggit.”

Verse 7

व्रीहीणां च प्रवक्ष्यामि उपयोग्यानि माधवि ॥ एकाग्रं मानसं कृत्वा प्रापणं शृणु सुन्दरि ॥

“Ipapaliwanag ko rin, O Mādhavī, ang mga uri ng bigas na angkop. Ituon ang isip sa iisang layon at pakinggan, O marikit, ang prāpaṇa (pamamaraan).”

Verse 8

धर्मचिल्लिकशाकं च सुगन्धं रक्तमालिकौ ॥ दीर्घशालिमहाशाली वरकुङ्कुममाक्षिकौ ॥

“(Ito ang mga ito:) ang dharma-cillika na mga gulay, at ang mga (uri) na Sugandha at Rakta-mālikā; gayundin ang Dīrgha-śālī at Mahā-śālī; at ang Vara-kuṅkuma at Ākṣika.”

Verse 9

आमोदा शिवसुन्दर्यौ शिरीकाकुलशालिकाः ॥ विविधं यावकान्नं च ज्ञेयान्येतानि कर्मणि ॥

“(Kasama rin) ang Āmodā at Śiva-sundarī, at ang mga uri ng Śirīkākula-śālikā; at sari-saring paghahanda ng yāvaka-butil—ang mga ito’y dapat kilalaning angkop sa ritwal.”

Verse 10

श्यामाकमिति चोक्तानि कर्माण्यानि वसुन्धरे ॥ कर्माण्यानि च शाकानि विजानीहि वसुन्धरे ॥

“Ang ‘Śyāmāka’ (isang uri ng dawa) at iba pang bagay ay itinakdang angkop sa mga gawaing ritwal, O Vasundharā. Alamin mo rin, O Vasundharā, kung aling mga gulay ang nararapat para sa gayong mga ritwal.”

Verse 11

एतानि प्रतिगृह्णामि यच्च भागवतं प्रियम् ॥ मार्गमांसं वरं छागं शासं समनुयुज्यते ॥

“Tinatanggap ko ang mga ito, pati ang anumang minamahal ng deboto (bhāgavata). Sa mga karne, ang karne ng usa ang itinuturing na pinakamainam; pinupuri ang kambing, at sinasabing nararapat itong gamitin ayon sa itinakda.”

Verse 12

एतानि प्रापणे दद्यान्मम चैतत्प्रियावहम् ॥ युञ्जानो वितते यज्ञे ब्राह्मणे वेदपारगे ॥

“Ang mga ito’y dapat ibigay sa oras ng pamamahagi; ito, para sa akin, ay nagdudulot ng kaluguran. Kapag ang yajña ay maayos na isinasagawa at pinalalawig, gamitin ang (mga handog na) ito para sa isang Brāhmaṇa na dalubhasa at nakatawid sa Veda.”

Verse 13

भागो ममास्ति तत्रापि पशूनां छागलस्य च ॥ माहिषं वर्जयेन्मह्यं क्षीरं दधि घृतं ततः ॥

“May bahagi rin ako roon—sa mga handog na hayop, at lalo na sa kambing. Iwasan ang kalabaw alang-alang sa akin; sa halip ay (maghandog ng) gatas, dadhi (curd), at ghee.”

Verse 14

वर्जयेत्तत्र मांसानि यजुषा वैष्णवोऽश्नुते ॥ परं पायसमपि वर्ज्यानि तन्मांसं चेतकः खुरे ॥

“Sa gayong kalagayan, dapat iwasan ang mga karne; ang Vaiṣṇava ay tumatanggap lamang kasabay ng mga pormulang Yajus, ayon sa mahigpit na tuntunin ng ritwal. Maging ang pinakamainam na payasa (matamis na kanin) ay dapat iwasan kung ito’y may kaugnayan sa gayong karne—ganito ang turo sa bahaging ito.”

Verse 15

पक्षिणां च प्रवक्ष्यामि ये प्रयोज्या वसुन्धरे ॥ ये चैव मम क्षेत्रेषु उपयुज्यन्ति नित्यशः ॥

Ipahahayag ko rin, O Vasundharā, kung aling mga ibon ang dapat gamitin sa lupain—yaong palagiang ginagamit sa loob ng aking mga banal na nasasakupan.

Verse 16

लावकं वार्त्तिकं चैव प्रशस्तं च कपिञ्जलम् ॥ एते चान्ये च बहवः शतशोऽथ सहस्रशः ॥

Ang lāvaka at ang vārttika, at ang kapīñjala na pinupuri—ang mga ito at marami pang iba, sa daan-daan, at maging sa libu-libo, ang binabanggit (bilang angkop).

Verse 17

मम कर्मणि योग्याः ये ते मया परिकीर्तिताः ॥ यस्त्वेतत्तु विजानीयात्कर्मकर्ता तथैव च ॥

Yaong mga karapat-dapat sa aking ritwal na gawain ay aking binanggit. At ang nakauunawa nito—siya rin ang tunay na nararapat na tagaganap ng seremonya.

Verse 18

नापराध्नोति स नरो मम चोक्तं वचः प्रियॆ ॥ ते च भोज्याश्च माङ्गल्या मम भक्तसुखावहाः ॥

Ang taong iyon ay hindi nagkakasala, O minamahal, kapag kumikilos ayon sa aking sinabi. At ang mga iyon ay maaaring kainin at mapalad, na nagdudulot ng kaginhawahan sa aking mga deboto.

Verse 19

कर्मण्या मुद्गमाषा वै तिलकङ्गुकुलित्थकाः ॥ गवेदुकं महामोहं मकुष्ठमथवाहिजाम् ॥

Para sa ritwal na gawain ay ang mudga at māṣa; ang linga, kaṅgu at kulīttha; ang gaveduka; ang mahāmoha; ang makuṣṭha; at gayundin ang butil na tinatawag na vāhijā.

Verse 20

ततो यष्टव्यमेवं हि य इच्छेत् सिद्धिमुत्तमाम् ॥ य एतेन विधानेन यजिष्यति वसुन्धरे

Kaya dapat isagawa ang paghahandog sa ganitong paraan; ang nagnanais ng pinakamataas na kaganapan—sapagkat ang sinumang sasamba ayon sa itinakdang pamamaraang ito, O Vasundharā (Inang Lupa).