Adhyaya 111: The Eulogy of Donating a Tawny (Kapilā) Cow

Verse 1

अथ कपिलाधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतॊवाच ॥ अथातः सम्प्रवक्ष्यामि कपिलां धेनुमुत्तमाम् ॥ यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम् ॥

Ngayon (nagsisimula) ang papuri sa pag-aalay ng kapilang baka. Wika ng Hota: “Ngayon ay ipaliliwanag ko ang dakilang kapilang dhenu; sa pag-aalay sa kanya, ang tao’y nakararating sa walang kapantay na loka ni Viṣṇu.”

Verse 2

पूर्वोक्तेन विधानॆन दद्याद्धेनुं सवत्सकाम् ॥ सर्वालङ्कारसंयुक्तां सर्वरत्नसमन्विताम् ॥

Ayon sa naunang itinakdang paraan, dapat maghandog ng baka na may kasamang guya, na may lahat ng palamuti at nilagyan ng sari-saring hiyas.

Verse 3

कपिलायाः शिरो ग्रीवा सर्वतीर्थानि भामिनि ॥ पितामहनीयॊगाच्च निवसन्ति हि निश्चयः ॥

O maningning na giliw, sa ulo at leeg ng kapilang baka nananahan ang lahat ng mga tīrtha—tunay nga—ayon sa kautusan ng Pitāmaha (Brahmā).

Verse 4

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिलागलमस्तकात् ॥ च्युतं तु भक्त्या पानीयं शिरसा वन्दते शुचिः ॥

Ang taong bumabangon sa umaga at, sa dalisay na pagsunod, ay may debosyon na yumuyuko at sumasamba sa maiinom na tubig na tumulo mula sa leeg at ulo ng kapilang baka, ay nagkakamit ng kabutihang-loob.

Verse 5

स तेन पुण्यतोयेन तत्क्षणाद्दग्धकिल्बिषः ॥ त्रिंशद्वर्षकृतं पापं दहत्यग्निरिवेन्धनम् ॥

Sa banal na tubig na iyon, sa mismong sandaling yaon, napapaso at nawawala ang kanyang mga kasalanan; sinusunog nito ang kasalanang naipon sa tatlumpung taon, gaya ng apoy na tumutupok sa panggatong.

Verse 6

कल्यमुत्थाय यो मर्त्यः कुर्यात्तासां प्रदक्षिणम् ॥ प्रदक्षिणी कृता तेन पृथिवी स्याद्वसुन्धरे ॥

Ang taong bumabangon sa bukang-liwayway at umiikot nang pakanan sa mga (baka) na iyon—sa kanya, O Vasundharā na tagapagdala ng yaman, ang mismong Daigdig ay wari’y naipag-ikot din.

Verse 7

प्रदक्षिणेन चैकेन श्रद्धायुक्तेन तत्क्षणात् ॥ दशजन्मकृतं पापं तस्य नश्यत्यसंशयम् ॥

At sa iisang pag-ikot na pakanan, na ginanap na may pananampalataya, sa mismong sandaling iyon ay napapawi—walang alinlangan—ang kasalanang naipon sa sampung kapanganakan.

Verse 8

कपिलायास्तु मूत्रेण स्नायाच्चैव शुचिव्रतः । स गङ्गादिषु तीर्थेषु स्नातो भवति मानवः ॥

Ang taong mahigpit sa kalinisan ay dapat ding maligo gamit ang ihi ng kapilā (mapulang-kayumangging baka); ang taong iyon ay nagiging gaya ng nakaligo sa mga banal na tawiran ng paglalakbay, tulad ng Gaṅgā.

Verse 9

तेन स्नानेन चैकेन भावयुक्तेन वै नरः ॥ यावज्जीवकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ॥

At sa iisang pagligong iyon, na isinagawa na may wastong damdamin at loob, ang tao ay napapalaya sa mga kasalanang nagawa sa buong buhay; walang alinlangan dito.

Verse 10

गवामस्थि ततोऽप्येतन्मृतगन्धेन दूषयेत् ॥ यावज्जिघ्रति तं गन्धं तावत्पुण्यैस्तु पूर्यते ॥

Kahit ang buto ng mga baka ay (kung hindi) madudungisan ng amoy ng patay; ngunit habang inaamoy ng tao ang amoy na iyon, sa gayong tagal ay napupuno siya ng kabutihang-loob at gantimpalang banal (puṇya).

Verse 11

गवां कण्डूयनं श्रेष्ठं तथा च परिपालनम् ॥ तुल्यं गोशतदानस्य भयरोगादिपालने ॥

Ang pinakamainam na paglilingkod sa mga baka ay ang pag-alis ng kanilang kati at ang pag-iingat at pag-aaruga sa kanila; ang pagprotekta sa kanila laban sa takot, sakit, at iba pa ay itinuturing na katumbas ng pag-aalay ng sandaang baka.

Verse 12

तृणादिकानि यो दद्यात्क्षुधितेन गवाऽह्निकम् ॥ गोमेधस्य फलं दिव्यं लभते मानवोत्तमः ॥

Sinumang magbigay ng damo at iba pang pagkain bilang araw-araw na bahagi sa isang gutom na baka ay nagkakamit ng banal na bunga na kaugnay ng gomedha, O pinakamainam sa mga tao.

Verse 13

विमानैर्विविधैर्दिव्यैः कन्याभिरभितोऽर्पितैः ॥ सेव्यमानः सुगन्धैर्वै दीप्यमान इवाग्नयः ॥

Siya’y pinararangalan ng sari-saring makalangit na vimāna, at ng mga dalagang inihahandog sa paligid; inaalalayan ng mababangong samyo, siya’y nagniningning na wari’y naglalagablab na apoy.

Verse 14

सुवर्णकपिला पूर्वं द्वितीया गौरपिङ्गला ॥ तृतीया चैव रक्ताक्षी चतुर्थी गुडपिङ्गला ॥

Una ay ang ginintuang-kapila; ikalawa ang dilaw-kayumangging piṅgala; ikatlo ang pulang-mata; ikaapat ang piṅgala na may matamis, pulot-arnibal na kulay.

Verse 15

पञ्चमी बहुवर्णा स्यात्षष्ठी च श्वेतपिङ्गला ॥ सप्तमी श्वेतपिङ्गाक्षी त्वष्टमी कृष्णपिङ्गला ॥

Ang ikalima ay dapat maging sari-saring kulay; ang ikaanim ay puting-piṅgala; ang ikapito ay may mga matang puting-piṅgala; ang ikawalo ay itim na piṅgala.

Verse 16

नवमी पाटला ज्ञेया दशमी पुच्छपिङ्गला ॥ एकादशी खुरश्वेता त्वेतासां सर्वलक्षणाः ॥

Ang ikasiyam ay dapat makilalang kulay-rosas (pāṭalā); ang ikasampu ay may buntot na mapusyaw na kayumanggi; ang ikalabing-isa ay may puting mga kuko—ito ang kabuuang mga palatandaan.

Verse 17

सर्वलक्षणसंयुक्ता सर्वालङ्कृतसुन्दरी ॥ ब्राह्मणाय प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी ॥

Taglay ang lahat ng palatandaan at marikit na pinalamutian, siya’y dapat ihandog sa isang brāhmaṇa; sinasabing nagbibigay siya ng kapwa pagtamasa sa daigdig at kalayaan (mokṣa) bilang bunga ng pag-aalay.

Verse 18

भुक्तिमुक्तिप्रदा तेषां विष्णुमार्गप्रदायिनी ॥

Para sa kanila, ito’y nagbibigay ng kapwa pagtamasa at kalayaan, at sinasabing nagkakaloob ng landas na nauukol kay Viṣṇu.

Verse 19

गोसहस्रं च यो दद्यादेकां वा कपिलां नरः ॥ सममेतत्पुरा प्राह ब्रह्मा लोकपितामहः ॥

Kung ang isang lalaki’y maghandog ng sanlibong baka, o kahit isang kapilā (mapusyaw na kayumanggi) na baka lamang—noon pa man ay ipinahayag na magkapantay ito ni Brahmā, ang lolo ng mga daigdig.