Adhyaya 103: Ritual Procedure for the Donation of the ‘Sugar-Cow’ (Śarkarā-Dhenu)

Verse 1

होतोवाच तद्वच्च शर्कराधेनुं शृणु राजन् यथार्थतः । अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशोत्तरे ॥ १०३-१ ॥ धेनुं शर्करया राजन् कृत्वा भारचतुष्टयम् । उत्तमा कथ्यते सद्भिश्चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥

Sinabi ng Hotṛ: “Gayundin, O hari, pakinggan mo nang tumpak ang (ritwal ng) śarkarā-dhenu, ang bakang yari sa asukal. Sa lupang pinahiran at inihanda, na may nakalatag na balat ng itim na usa at kuśa na damo bilang pang-ibabaw—likhain mo, O hari, ang baka mula sa asukal na may kabuuang bigat na apat na bhāra; ito ang tinatawag ng mga pantas na ‘pinakamainam,’ na may guya na katumbas ng ikaapat na bahagi.”

Verse 2

तदर्धं मध्यमा प्रोक्ता कनिष्ठा भारकेण तु । तद्वद्वत्सं प्रकुर्वीत चतुर्थांशेन तत्त्वतः ॥

Ang kalahati niyon ay tinatawag na ‘katamtaman,’ at ang ‘pinakamababa’ naman ay yaong may isang bhāra. Gayundin, dapat likhain ang guya sa wastong sukat—ikaapat na bahagi—ayon sa tunay na tuntunin.

Verse 3

अथ कुर्यादष्टशतैरूर्ध्वं नृपतिसत्तम । स्वशक्त्या कारयेद् धेनुं तथात्मानं पीडयेत् ॥

Pagkaraan, O pinakamainam sa mga hari, maaari itong gawin sa walong daan at higit pa; ayon sa sariling kakayahan ay ipagawa ang (handog na) baka, at sa gayon ay huwag pahirapan ang sarili.

Verse 4

सर्वबीजानि संस्थाप्य चतुर्दिक्षु समन्ततः । सुवर्णस्य मुखं शृङ्गे मौक्तिकैर्नयने तथा ॥

Matapos ilagay ang lahat ng uri ng binhi sa apat na panig sa paligid, (ang bibig) ay gawing ginto; at gayundin ang mga sungay at mga mata ay gawin mula sa mga perlas.

Verse 5

गुडेन तु मुखं काये जिह्वा पिष्टमयी तथा । कम्बलं पट्टसूत्रेण कण्ठाभरणभूषिताम् ॥

At sa jaggery ay gawin ang bibig sa katawan; gayundin ang dila ay yari sa harina. (Maglaan) ng kumot na may sutlang sinulid, at palamutian ng mga palamuti sa leeg.

Verse 6

इक्षुपादां रौप्यखुरां तवनीतस्तनीं तथा । प्रशस्तपत्रश्रवणां सितचामरपभूषिताम् ॥

(Gawin ito) na ang mga paa ay mula sa tubo, ang mga kuko ay pilak, at gayundin ang mga suso ay mula sa mantikilya; may mainam na mga taingang tulad ng dahon, at pinalamutian ng puting pamaypay na buntot-yak.

Verse 7

पञ्चरत्नसमायुक्तां वस्त्रेणाच्छादितां तथा । गन्धपुष्पैरलङ्कृत्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

Matapos itong lagyan ng limang hiyas, at gayundin balutin ng tela, palamutian ng mga pabango at mga bulaklak, at ihandog sa isang brāhmaṇa.

Verse 8

श्रोत्रियाय दरिद्राय साधुवृत्ताय धीमते । वेदवेदाङ्गविदुषे साग्निकाय कुटुम्बिने । अदुष्टाय प्रदातव्या न तु मत्सरिणे द्विजे ॥

Ibigay ito sa isang śrotriya—isang maralita ngunit may mabuting asal at may talas ng pag-unawa—na nakaaalam ng Veda at ng mga Vedāṅga, nag-aalaga ng sagradong apoy, at may pamilyang tinataguyod. Ibigay ito sa brāhmaṇang walang masamang hangarin, hindi sa isang mapanibughuing dvija.

Verse 9

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । एषु पुण्येषु कालेषु तथाविभवशक्तितः ॥

Sa mga ayana (solstis), sa viṣuva (equinox), sa mapalad na vyatīpāta, at sa pagtatapos ng araw—sa gayong mga panahong may dakilang bisa, magbigay ayon sa sariling kaya at kakayahan.

Verse 10

सत्पात्रञ्च द्विजं दृष्ट्वा आगतं श्रोत्रियं गृहे । तादृशाय प्रदातव्या पुच्छदेशे विमृश्य च ॥

Kapag nakita ang isang karapat-dapat na tatanggap—isang dvija, isang śrotriya—na dumating sa tahanan, dapat magbigay sa gayong tao, matapos hawakan o siyasatin ang bahagi ng buntot ng baka, ayon sa itinakdang paraan.

Verse 11

पूर्वाभिमुखमास्थाय अथवा स उदङ्मुखः । गां पूर्वाभिमुखीं कृत्वा वत्समुत्तरतो न्यसेत् ॥

Humarap sa silangan—o kaya’y sa hilaga—at ipuwesto ang baka na nakaharap sa silangan; saka ilagay ang guya sa gawing hilaga.

Verse 12

दानकाले तु ये मन्त्रास्तान्पठित्वा समर्पयेत् । सम्पूज्य विधिवद्विप्रं मुद्रिकाकर्णभूषणैः ॥

Sa oras ng pag-aalay, bigkasin ang mga itinakdang mantra at saka ihandog ang kaloob; at matapos parangalan nang wasto ang brāhmaṇa, maghandog din ng mga singsing at palamuting pangtainga.

Verse 13

स्वशक्त्या दक्षिणा देया वित्तशाठ्यविवर्ज्जितः । हस्ते तु दक्षिणां दत्त्वा गन्धपुष्पसचन्दनाम् । धेनुं समर्पयेत्तस्य मुखञ्च च विलोकयेत् ॥

Magbigay ng dakṣiṇā ayon sa sariling kakayahan, na walang pagkamaramot sa yaman. Pagkailagay ng dakṣiṇā sa kanyang kamay—kasama ang pabango, mga bulaklak, at sandalwood—ialay ang baka at saka pagmasdan ang kanyang mukha.

Verse 14

एकाहं शर्कराहारो ब्राह्मणस्त्रिदिनं वसेत् । सर्वपापहरा धेनुः सर्वकामप्रदायिनी ॥

Sa loob ng isang araw, na asukal lamang ang pagkain, ang brāhmaṇa ay dapat manatili sa pagtalima sa loob ng tatlong araw. Ang baka ay sinasabing nag-aalis ng lahat ng kasalanan at nagbibigay ng lahat ng ninanais na layon.

Verse 15

सर्वकामसमृद्धस्तु जायते नात्र संशयः । दीयमानं प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥

Ang tao ay nagiging ganap sa katuparan ng lahat ng layon—walang pag-aalinlangan dito. Yaong mga nakasaksi sa pag-aalay nito ay nakakamit ang pinakamataas na hantungan.

Verse 16

य इदं शृणुयाद्भक्त्या पठते वापि मानवः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति ॥

Ang sinumang tao na nakikinig nito nang may debosyon, o kaya’y bumibigkas nito, ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at napupunta sa daigdig ni Viṣṇu.