Adhyaya 102: The Merit and Ritual Procedure of Donating a Jaggery Cow (Guḍadhenu)

Verse 1

गुडधेनुमाहात्म्यम् होतॊवाच— गुडधेनुं प्रवक्ष्यामि सर्वकामार्थसाधिनीम् । अनु‍लिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशास्तृते ॥ १०२-१ ॥ तस्योपरिकृतं वस्त्रं गुडमानिय पुष्कलम् । कृत्वा गुडमयीं धेनुं सवसाङ्कास्यदेहिनीम् ॥

Sinabi ng Hotṛ: “Ipapaliwanag ko ang ‘guḍadhenu’, na sinasabing tumutupad sa lahat ng ninanais na layon. Sa lupang pinahiran at inihanda, na nilatagan ng balat ng itim na usa at damong kuśa, ilagay ang isang tela sa ibabaw; saka magdala ng saganang jaggery at hubugin ang isang baka na yari sa jaggery, na may anyong katawan at mga bahagi nito.”

Verse 2

सौवर्णे मुखशृङ्गे च दन्ताश्च मणिमौक्तिकैः । ग्रीवा रत्नमयी त्वस्या घ्राणं गन्धमयं तथा ॥

Ang mukha at mga sungay nito ay dapat na ginto; ang mga ngipin ay yari sa mga hiyas at perlas. Ang leeg nito ay dapat na binubuo ng mga batong-hiyas, at gayundin ang ilong ay hinubog mula sa mababangong sangkap.

Verse 3

शृङ्गे त्वगुरुकाष्ठेन पृष्ठं ताम्रमयं तथा । पुच्छं क्षौममयं तस्याः सर्वाभरणभूषिताम् ॥

Ang mga sungay ay dapat na mula sa kahoy na agaru; ang likod ay gayundin ay tanso. Ang buntot nito ay dapat na yari sa telang lino; sa gayon, ito’y palamutian ng lahat ng mga alahas.

Verse 4

इक्षुपादां रौप्यखुरां कम्बलं पट्टसूत्रकम् । आच्छाद्य पट्टवस्त्रेण घण्टाचामरभूषिताम् ॥

Na may mga paa na tubo at mga kuko na pilak, at may kumot at mga palamuting sinulid na seda, balutin ito ng telang seda at palamutian ng mga kampanilya at mga pamaypay na buntot-yak.

Verse 5

प्रशस्तपत्रश्रवणां नवनीतस्तनीं बुधः । फलैर्नानाविधैस्तस्या उपशोभाम्प्रकल्पयेत् ॥

Ang marunong ay dapat gumawa nito na may mainam na mga taingang tulad ng dahon at may mga suso na sariwang mantikilya; at sa pamamagitan ng iba’t ibang uri ng prutas, ay maghanda pa ng karagdagang pagpapaganda para rito.

Verse 6

उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा धाराचतुष्टयम् । भागार्धेन तु तौल्येन चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥

Ang ‘pinakamainam’ na guḍadhenu ay sinasabing may apat na tuluy-tuloy na agos (ng jaggery). Sa timbang, ang guya ay gawin mula sa ikaapat na bahagi, at ang pangunahing katawan ay mula sa kalahating bahagi (ayon sa itinakdang sukat).

Verse 7

मध्यमाच तदर्धेन भारेणैकेन चाधमा । वित्तहीनो यथाशक्त्या शतैरष्टाभिरेव च ॥

Ang panggitnang tagapagkaloob ay maghandog ng kalahati niyon; ang mababang uri ay isang bhāra. Ang salat sa yaman ay mag-alay ayon sa kaya, kahit sa walong daan, ayon sa kanyang kakayahan.

Verse 8

अत ऊर्ध्वन्तु कर्तव्या गृहीवित्तानुसारतः । गन्धपुष्पादिभिः पूज्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ श्रोत्रियाय प्रदातव्या सहस्रकनकेन तु । तदर्धेन महाराज तस्याप्यर्धेन वा पुनः ॥

Mula rito pataas, gawin ito ayon sa yaman ng maybahay. Pagkatapos parangalan sa pabango, bulaklak, at iba pa, iharap at ialay sa isang brāhmaṇa. Ibigay ito sa isang śrotriya na may isang libong ginto; o kalahati niyon, O dakilang hari, o muli’y kalahati pa ng kalahati.

Verse 9

शतेन वा शतार्धेन यथाशक्त्या निवेदयेत् । गन्धपुष्पादिभिः पूज्य मुद्रिकाकर्णपत्रकैः ॥

O kaya’y sa isang daan, o kalahati ng isang daan—ayon sa kaya—ihandog ito, matapos parangalan sa pabango, bulaklak, at iba pa, pati na sa mga singsing at palamuting-hikaw.

Verse 10

छत्रिकापादुके दत्त्वा इमं मन्त्रं उदीरयेत् । गुडधेनो महावीर्ये सर्वसम्पत्प्रदे शुभे ॥

Pagkakaloob ng payong at sandalyas, bigkasin ang mantrang ito: “O Guḍadhenu, makapangyarihan, mapalad, tagapagkaloob ng lahat ng kasaganaan.”

Verse 11

दानादस्माच्च भो देवि भक्ष्यभोज्यं प्रयच्छ मे । प्राङ्मुखोऽपि दाता च ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

“At mula sa handog na ito, O Devi, ipagkaloob mo sa akin ang pagkaing makakain at pagkaing mapagsasaluhan.” Ang tagapagkaloob, nakaharap sa silangan, ay dapat maghandog sa isang brāhmaṇa.

Verse 12

वाचा कृतं कर्मकृतं मनसा यद्विचिन्तितम् । मानकूटं तुलाकूटं कन्यागोऽर्थे उदाहृतम् ॥

Ang nagawa sa salita, ang nagawa sa gawa, at ang binalak sa isip—ang pandaraya sa sukat at pandaraya sa timbangan ay binabanggit dito bilang mga halimbawa ng kasalanang ginagawa alang-alang sa pakinabang.

Verse 13

अनृतं नाशमायाति गुडधेनो द्विजार्पिता । दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥ यत्र क्षोरवहा नद्यः घृतपायसकर्दमाः । ऋषयो मुनयः सिद्धास्तत्र गच्छन्ति धेनुदाः ॥

Ang kasinungalingan ay napapawi at napapahamak kapag ang guḍadhenu ay inihandog sa isang dalawang-ulit-na-ipinanganak (brāhmaṇa). Yaong mga nakasaksi sa pagbibigay nito ay nakakamit ang pinakamataas na kalagayan. Doon, kung saan ang mga ilog ay umaagos ng gatas at ang putik ay ghee at kheer (kaning-may-gatas), doon nagtutungo ang mga rishi, mga muni, at mga siddha; sa gayong daigdig din napaparoon ang mga nagbibigay ng mga baka.

Verse 14

दश पूर्वान्दश परानात्भानञ्चैकविंशतिम् । विष्णुलोकं नयत्याशु गुडधेनोः प्रसादतः ॥

Sa biyaya ng guḍadhenu, agad nitong dinadala sa daigdig ni Viṣṇu ang sampung ninuno, sampung salinlahi sa hinaharap, at ang sarili—bilang ika-dalawampu’t isa.

Verse 15

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । सर्वदैव प्रदातव्या पात्रं दृष्ट्वा महामते ॥

Sa solstisyo, sa equinox, sa mapalad na vyatīpāta, at sa pagtatapos ng araw—sa lahat ng panahon—dapat itong ipagkaloob, O dakilang-isip, kapag nakatagpo ng karapat-dapat na tatanggap.

Verse 16

श्रद्धान्वितेन दातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । सर्वकामप्रदा नित्यं सर्वपापहरास्मृता ॥

Dapat itong ipagkaloob ng may pananampalataya; nagbibigay ito ng bunga ng pagtamasa sa daigdig at ng kalayaan (mokṣa). Ito’y inaalaala bilang laging nagkakaloob ng lahat ng ninanais at nag-aalis ng lahat ng kasalanan.

Verse 17

गुडधेनोः प्रसादात्तु सौभाग्यमखिल भवेत् । वैष्णवं पदमाप्नोति दौर्गत्यन्तस्य नश्यति ॥

Sa biyaya at mabuting bisa ng guḍa-dhenu (handog na bakang yari sa jaggery), sumisilang ang ganap na kapalaran; nakakamit ang kalagayang Vaiṣṇava, at napapawi ang matinding kamalasan.

Verse 18

दशद्वादशसाहस्रा दश चाष्टौ च जन्मनि । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य सञ्जायते क्वचित् ॥

Sa loob ng sampu o labindalawang libong taon, at sa sampu at walong kapanganakan din, hindi kailanman sumisibol sa kanya ang dalamhati, pagdurusa, at kamalasan.

Verse 19

इति पठति शृणोति चेह सम्यक् मतिमपि ददाति योजनानाम् । स इह विभवैश्चिरं वसित्वा वसति चिरं दिवि देवतादिपूज्यः ॥

Kaya, ang sinumang dito ay wasto ang pagbigkas at pakikinig—at nagbibigay pa ng pag-unawa na umaabot sa mga yojana—pagkaraang manahan nang matagal sa kasaganaan sa mundong ito, nananahan nang matagal sa langit, pinararangalan maging ng mga diyos at iba pa.