
प्रह्लादस्य नरा-नारायणयुद्धं भक्तिविजयश्च (Prahlādasya Narā-Nārāyaṇa-yuddhaṃ Bhakti-vijayaśca)
Defeat and Victory through Bhakti
In this Adhyāya, framed as Pulastya’s narration to Nārada, the Vāmana Purāṇa presents a sustained martial encounter between the Dānava king Prahlāda and the divine pair Nara–Nārāyaṇa (with Nārāyaṇa explicitly identified as Hari, Śārṅgapāṇi, and Puruṣottama). The episode develops an asura-dharma tension: Prahlāda’s kṣātra resolve and vow to conquer is repeatedly checked by the invincibility of the “Dharmaja” Sādhya, culminating in a theological pivot from physical prowess to devotional efficacy. After a long, stylized exchange of weapons (gadā, bows, parigha, mudgara, prāsa, śakti), Prahlāda is instructed by Pītavāsā (a Viṣṇu-epithet) that victory lies not in yuddha but in bhakti and śuśrūṣā toward the Dharma-born. Prahlāda’s stotra becomes an iconographic catalogue of Viṣṇu’s cosmic forms (Varāha, Nṛsiṃha, etc.) and a syncretic cosmology wherein major deities and elements are subsumed within the supreme Nārāyaṇa. The chapter closes with Prahlāda’s renunciatory turn—delegating rule to Andhaka, seeking Badarikāśrama, and stabilizing his mind in dhātṛ—modeling a bhakti-inflected kingship and yogic purification rather than sectarian rivalry.
Verse 1
इति श्रीवामनपुराणे षष्ठो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच ततो ऽनङ्गं विभुर्द्दष्ट्वा ब्रह्मन् नारायणो मुनिः प्रहस्यैवं वचः प्राह कन्दर्व इह आस्यताम्
Sa ganito nagtatapos ang ikaanim na kabanata ng Śrī Vāmana Purāṇa. Sinabi ni Pulastya: Pagkaraan, ang makapangyarihang pantas na si Nārāyaṇa, nang makita si Ananga (Kāma), ay ngumiti at nagsalita: “O Kandarpā, maupo ka rito.”
Verse 2
तदक्षुब्धत्वमीक्ष्यास्य कामो विस्मयमागतः वसन्तो ऽपि महाचिन्तां जगामाशु महामुने
Nang makita ang kaniyang di-natitinag na kapanatagan, namangha si Kāma; at maging si Vasanta (Tagsibol) ay agad napasok sa malaking pag-aalala, O dakilang pantas.
Verse 3
ततश्चाप्सरसो दृष्ट्वा स्वागतेनाभिपूज्य च वसन्तमाह भगवानेह्येहि स्थीयतामिति
Pagkatapos, nang makita ang mga Apsaras, tinanggap sila ng Mapalad na Panginoon at pinarangalan sa pagbati; at sinabi niya kay Vasanta, “Halika, halika—manatili ka rito.”
Verse 4
ततो विहस्य भगवान् मञ्जरीं कुसुमावृताम् आदाय प्राक्सुवर्णाङ्गीमूर्वोर्बालां विनिर्ममे
Pagkatapos, ang Mapalad na Panginoon ay ngumiti at kinuha ang isang kumpol ng bulaklak na nababalutan ng mga pamumulaklak; at mula sa kaniyang mga hita ay nilikha niya ang isang dalagang bata na may katawan na kumikislap na kulay ginto.
Verse 5
ऊरूद्भवां स कन्दर्पो दृष्ट्वा सर्वाङ्गसुन्दरीम् अमन्यत तदानङ्गः किमियं सा प्रिया रतिः
Nang makita ang dalagang isinilang mula sa hita, na maganda sa bawat sangkap ng katawan, si Kandarpa—ang Ananga, ang walang katawan—ay nag-isip: “Sino siya? Siya ba ang aking minamahal na si Rati?”
Verse 6
तदेव वदनं चारु स्वक्षिभ्रूकुटिलालकम् सुनासावंशाधरोष्ठमालोकनपरायणम्
Ang mismong mukha niya ay kaibig-ibig—may magagandang mata, kilay, at kulot na buhok; may maayos na tulay ng ilong at marikit na mga labi—lubos na nakabibighani sa tumitingin, na para bang hinihila sa pagmasid.
Verse 7
तावेवाहार्य विरलौ पीवरौ मग्नचूचुकौ राजेते ऽस्यः कुचौ पीनौ सज्जनावि संहतौ
Ang dalawang dibdib niya—bihirang matapatan sa ganda—ay hitik, na ang utong ay bahagyang nakalubog, at nagningning: matatag at masagana, magkalapit na wari’y dalawang palamuting mahusay ang pagkakadugtong.
Verse 8
तदेव तनु चार्वङ्ग्या वलित्रयविभूषितम् उदरं राजते श्लक्ष्णं रोमावलिविभूषितम्
Gayundin, ang payat na tiyan ng babaeng may marikit na mga sangkap ay nagningning—pinalamutian ng tatlong maseselang guhit ng tiklop, makinis at pinaganda ng guhit ng balahibo sa gitna.
Verse 9
रोमावलीच जघनाद् यान्ती स्तनतटं त्वियम् राजते भृङ्गमालेव पुलिनात् कमलाकरम्
At ang guhit ng balahibo, na umaakyat mula sa balakang patungo sa dalisdis ng dibdib, ay nagningning na parang kuwintas ng mga bubuyog na lumilipad mula sa pampang na buhangin tungo sa lawa na hitik sa mga lotus.
Verse 10
जघनं त्वतिविस्तीर्ण भात्यस्या रशनावृतम् श्रीरोदमथने नद्धूं भूजङ्गेनेव मन्दरम्
Ang balakang niya’y lubhang malapad at kumikislap, napalilibutan ng sinturon—gaya ng Bundok Mandara na tinalian ng ahas na Vasuki sa pag-uga ng Karagatang Gatas.
Verse 11
कदलीस्तम्भसदृशैरूर्ध्वमूलैरथोरुभिः विभाति सा सुचार्वङ्गी पद्मकिढ्जल्कसन्निभा
May mga hita siyang tulad ng punong saging, wari’y “nakaugat sa itaas” (payat na marikit), at siya’y nagniningning—magandang mga sangkap—na parang banayad na kislap na iniuugnay sa mga nilikhang mula sa lotus.
Verse 12
जानुनी गूढगुल्फे च शुभे जङ्घे त्वरोमशे विभातो ऽस्यास्तथा पादावलक्तकसमत्विषौ
Ang mga tuhod niya at mga bukung-bukong na mahusay ang hubog, at ang mapalad na mga binti na walang balahibo, ay pawang nagniningning; gayundin ang mga paa niya’y kumikislap na kapantay ng pulang tina ng lak.
Verse 13
इति संचिन्तयन् कामस्तामनिन्दितलोचनाम् कामातुरो ऽसौ संजातः किमुतान्यो जनो मुने
Kaya nito, habang patuloy na iniisip ni Kama ang babaeng may mga matang walang kapintasan, siya’y napahirapan ng pagnanasa. Lalo pa kaya ang ibang tao, O pantas?
Verse 14
माधवो ऽप्युर्वशीं दृष्ट्वा संचिन्तयत नारद किंस्वित् कामनरेन्द्रस्य राजधानी स्वयं स्थिता
Maging si Mādhava (Vishnu), nang makita si Urvāśī, ay napaisip, O Nārada: “Ang kabisera ng Haring Kāma ba mismo ang dumating at tumindig dito?”
Verse 15
आयाता शशिनो नूनमियं कान्तिर्निशाक्षये रविरश्मिप्रतापार्तिभीता शरणमागता
Tunay nga, ang liwanag ng buwan na ito ay dumating sa wakas ng gabi, takot sa nakapapasong sakit ng mga sinag ng araw, at humahanap ng kanlungan.
Verse 16
इत्थं संचितयन्नेव अवष्टभाप्सरोगणम् तस्थौ मुनिरिव ध्यानमास्थितः स तु माधवः
Sa gayon, habang nagmumuni-muni nang ganito, at matapos pigilin ang pangkat ng mga apsarā, si Mādhava ay tumindig na matatag—gaya ng isang muni na nakalagay sa pagninilay.
Verse 17
ततः स विस्मितान् सर्वान् कन्दर्पादीन् महामुने दृष्ट्वा प्रोवाच वचनं स्मितं कृत्वा शुभव्रतः
Pagkaraan, O dakilang muni, nang makita niyang namangha silang lahat—si Kandarpa at ang iba pa—ang tagapag-ingat ng mapalad na mga panata ay ngumiti muna at saka nagsalita sa kanila.
Verse 18
इयं ममोरुसंभृता कामाप्सरस माधव नीयतां सुरलोकाय दीयतां वासवाय च
“Ang kāmāpsarasā na ito—na wari’y pinalaki sa aking hita—O Mādhava, dalhin siya sa daigdig ng mga deva; at ipagkaloob din siya kay Vāsava (Indra).”
Verse 19
इत्युक्ताः कम्पमानास्ते जग्मुर्गृह्योर्वशीं दिवम् सहस्राक्षाय तां प्रादाद् रूपयौवनशालिनीम्
Nang masabihan nang gayon, sila’y nanginginig at umalis upang dalhin mula sa langit ang apsarā na si Urvaśī; at iniharap nila sa Sahasrākṣa (Indra) ang dalagang yaon—hitik sa ganda at kabataan.
Verse 20
आचक्षुश्चरितं ताभ्यां धर्मजाभ्यां महामुने देवाराजाय कामाद्यास्ततो ऽभृद् विस्मयः परः
O dakilang muni, ang dalawang iyon—na isinilang mula kay Dharma—ay nagsalaysay ng naganap sa Hari ng mga deva; at pagkaraan, mula kay Kāma (pagnanasa) at iba pa, sumibol ang sukdulang pagkamangha.
Verse 21
एताद्शं हि चरितं ख्यातिमग्र्यां जगाम ह पातालेषु तथा मर्त्यै दिक्ष्वष्टासु जगाम च
Tunay nga, ang gayong gawa ay umabot sa pinakadakilang katanyagan; kumalat ito sa Pātāla (mga daigdig sa ilalim), sa mga mortal, at sa lahat ng walong direksiyon din.
Verse 22
एकदा निहते रौद्रो हिरण्यकशिपौ मुने अभिषिक्तस्तदा राज्ये प्रह्लादौ नाम दानवः
O muni, minsan, nang mapatay na ang mabagsik na Hiraṇyakaśipu, ang isang Dānava na nagngangalang Prahlāda ay pinahiran at itinalaga sa paghahari.
Verse 23
तस्मिञ्शासति दैत्येन्द्रे देवब्राह्मणपूजके मखानि भुवि राजानो यजन्ते विधिवत्तदा
Nang maghari ang panginoong Daitya na iyon—na gumagalang sa mga deva at sa mga brāhmaṇa—ang mga hari sa lupa noon ay nagsasagawa ng mga makha (hain) ayon sa wastong ritwal.
Verse 24
ब्राह्मणाश्च तपो धर्मं तीर्थयात्राश्च कुर्वते वैश्याश्च पशुवृत्तिस्थाः शूद्राः शुश्रूषणे रताः
Ang mga brāhmaṇa ay nagsasagawa ng tapas (pagpapakasakit) at dharma at naglalakbay sa mga tīrtha (banal na pook); ang mga vaiśya ay namumuhay sa hanapbuhay na nakasentro sa pag-aalaga ng baka; ang mga śūdra ay nakatuon sa paglilingkod.
Verse 25
चातुर्वर्ण्यं ततः स्वे स्वे आश्रमे धर्मकर्मणि आवर्त्तत ततो देवा वृत्त्या युक्ताभवान् मुने
Pagkaraan nito, ang apat na uri ng lipunan, bawat isa sa sariling āśrama, ay nagbalik sa kanilang matuwid na tungkulin at gawaing-dharma; at mula noon, O pantas, ang mga deva ay naitatag nang wasto sa kani-kanilang nararapat na paraan ng kabuhayan at pag-iingat ng buhay.
Verse 26
ततस्तु च्यवनो नाम भार्गवेन्द्रो महातपाः जगाम नर्मदां स्नातुं तीर्थं चैवाकुलीश्वरम्
Pagkatapos nito, ang dakilang asceta na si Cyavana, ang pinakamarangal sa mga Bhārgava, ay nagtungo sa ilog Narmadā upang maligo, at dinalaw din ang tīrtha na tinatawag na Ākulīśvara.
Verse 27
तत्र दृष्ट्वा महादेवं नदीं स्नातुमवातरत् अवतीर्णं प्रजग्राह नागः केकरलोहितः
Doon, nang makita niya si Mahādeva, bumaba siya sa ilog upang maligo. Pagkababa niya, siya’y sinunggaban ng isang ahas na nagngangalang Kekara-lohita.
Verse 28
गृहीतस्तेन नागेन सस्मार मनसा हरिम् संस्मृते पुण्डरीकाक्षे निर्विषो ऽभून्महोरगः
Nang masunggaban ng ahas na iyon, inalaala niya si Hari sa kanyang isipan. Sa pag-alaala kay Puṇḍarīkākṣa, ang Panginoong may matang-lotus, ang malaking ahas ay nawalan ng kamandag.
Verse 29
नीतस्तेनातिरौद्रेण पन्नगेन रसातलम् निर्विषश्चापि तत्याज च्यवनं भुजगोत्तमः
Dinala siya ng napakabangis na ahas na iyon patungo sa Rasātala. Ngunit ang pinakamahusay sa mga ahas—na ngayo’y wala nang kamandag—ay saka pinalaya si Cyavana.
Verse 30
संत्यक्तमात्रो नागेन च्यवनो भार्गवोत्तमः चचार नागकन्याभिः पूज्यचमानः समन्ततः
Pagkapalaya niya mula sa ahas, si Cyavana—ang pinakadakila sa mga Bhārgava—ay naglakad-lakad, pinararangalan at sinasamba mula sa lahat ng panig ng mga dalagang Nāga.
Verse 31
विचारन् प्रविवेशाथ दानवानां महत् पुरम् संपूज्यमानो दैत्येन्द्रः प्रह्लादो ऽथ ददर्श तम्
Pagkaraan, habang naglalakad na may pagninilay, pumasok siya sa dakilang lungsod ng mga Dānava. Doon, si Prahlāda—panginoon ng mga Daitya—na pinararangalan, ay nakita siya.
Verse 32
भृगुपुत्रे महातेजाः पूजां चक्रे यथार्हतः संपूजितोपविष्टश्च पृष्टश्चागमनं प्रति
Sa anak ni Bhṛgu, ang dakila at maningning na pinuno ay nagsagawa ng pagsamba ayon sa nararapat. At matapos siyang parangalan at paupuin, siya’y tinanong tungkol sa dahilan ng kanyang pagparito.
Verse 33
स चोवाच महाराज महातीर्थं महाफलम् स्नातुमेवागतो ऽस्म्यद्य द्रष्टुञ्चैवाकुलीश्वरम्
At sinabi niya: “O dakilang hari, ito’y isang dakilang tīrtha na may dakilang bunga. Dumating ako ngayon upang maligo roon at upang masilayan si Ākulīśvara.”
Verse 34
नद्यामेवावतीर्णो ऽस्मि गृहीतश्चाहिना बलान् समानीतो ऽस्मि पाताले दृष्टश्चात्र भवानपि
“Bumaba ako mismo sa ilog, at sapilitang sinunggaban ng isang ahas. Dinala ako pababa sa Pātāla, at dito rin ay nakita ko kayo.”
Verse 35
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं च्यवनस्य दितीश्वरः प्रोवाच धर्मसंयुक्तं स वाक्यं वाक्यकोविदः
Nang marinig ang mga salitang iyon ni Cyavana, ang panginoon ng mga Daitya—dalubhasa sa pananalita—ay nagsalita ng pahayag na kaisa ng dharma.
Verse 36
प्रह्लाद उवाच भगवन् कानि तीर्थानि पृथिव्यां कानि चाम्बरे रसातले च कानि स्युरेतद् वक्तुं ममार्हसि
Sinabi ni Prahlāda: “O Bhagavan, alin-alin ang mga tīrtha (banal na tawiran) sa lupa, alin ang nasa langit, at alin ang maaaring nasa Rasātala? Nararapat Mong ipahayag ito sa akin.”
Verse 37
च्यवन उवाच पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् चक्रतीर्थं महाबाहो रसातलतले विदुः
Sinabi ni Cyavana: “Sa lupa ay naroon ang tīrtha na tinatawag na Naimiṣa; sa antarikṣa (gitnang dako) ay ang Puṣkara. At ang banal na pook na tinatawag na Cakratīrtha, O makapangyarihang bisig, ay kilala na nasa antas ng Rasātala.”
Verse 38
पुलस्त्य उवाच श्रुत्वा तद्भार्गववचो दैत्यराजो महामुने नेमिषै गन्तुकामस्तु दानवानितदब्रवीत्
Sinabi ni Pulastya: “Nang marinig ang mga salita ng Bhārgava (Cyavana), ang hari ng mga Daitya, O dakilang muni, na nagnanais pumunta sa Naimiṣa, ay nagsabi nito sa mga Dānava.”
Verse 39
प्रह्लाद उवाच उत्तिष्ठध्वं गमिष्यामः स्नातुं तीर्थं हि नैमिषम् द्रक्ष्यामः पुण्डरीकाक्षं पीतवाससमच्युतम्
Sinabi ni Prahlāda: “Bumangon kayo; pupunta tayo upang maligo sa tīrtha ng Naimiṣa. Masisilayan natin si Puṇḍarīkākṣa—ang may matang gaya ng lotus, ang may suot na dilaw—si Acyuta, ang Panginoong hindi nagkukulang.”
Verse 40
पुलस्त्य उवाच इत्युक्ता दानवेन्द्रेण सर्वे ते दैत्यदानवाः चक्रुरुद्योगमतुलं निर्जग्मुश्च रसातलात्
Wika ni Pulastya: Nang sila’y masabihan nang gayon ng panginoon ng mga Dānava, ang lahat ng Daitya at Dānava ay nagsagawa ng paghahandang walang kapantay at lumisan mula sa Rasātala.
Verse 41
ते समभ्येत्य दैतेया दानवाश्च महाबलाः नेमिषारण्यमागत्य स्नानं चक्रुर्मुदान्विताः
Ang makapangyarihang mga Daiteya at Dānava ay nagtipon, dumating sa Naimiṣāraṇya, at nagsagawa ng ritwal na paliligo nang may galak.
Verse 42
ततो दितीश्वरः श्रीमान् मृगव्यां स चचार ह चरन् सरस्वतीं पुण्यां ददर्श विमलोदकाम्
Pagkaraan, ang maringal na panginoon ng angkan ni Diti ay gumala sa pook ng pangangaso; at sa kanyang paglalakad, namasdan niya ang banal na Sarasvatī na may malinaw at dalisay na tubig.
Verse 43
तस्यादूरे महाशाखं शलवृक्षं शरैश्चितम् ददर्श बाणानपरान् मुखे लग्नान् परस्परम्
Hindi kalayuan sa kanya, nakita niya ang isang punong śala na may malalaking sanga, punô ng mga palaso; at nakita rin niya ang iba pang mga palaso na ang mga dulo ay nakabaon at nagkakabit-kabit sa isa’t isa.
Verse 44
ततस्तानद्भुताकारान् बाणान् नागोपवीतकान् दृष्ट्वातुलं तदा चक्रे क्रोधं दैत्येश्वरः किल
Pagkatapos, nang makita niya ang mga palasong yaon na kahanga-hanga ang anyo, na wari’y may mga ahas bilang banal na tali (upavīta), ang panginoon ng mga Daitya—ayon sa salaysay—ay nag-alab sa matinding poot.
Verse 45
स ददर्श ततो ऽदूरात्कृष्णाजिनधरौ मुनी समुन्नतजटाभारौ तपस्यासक्तमानसौ
Pagkaraan, hindi kalayuan, nakita niya ang dalawang muni na nakasuot ng balat ng itim na antilope, ang kanilang makakapal na buhol ng buhok ay nakataas, at ang isip ay lubos na nakatuon sa pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 46
तयोश्च पार्श्वयोर्दिव्ये धनुषी लक्षणान्विते शार्ङ्गमागवं चैव अक्ष्य्यौ च महेषुधी
Sa magkabilang tagiliran nila ay naroon ang dalawang banal na pana na may mga mapalad na tanda—Śārṅga at Āgava—at mayroon din silang dalawang dakilang lalagyan ng palaso na hindi nauubos.
Verse 47
तौ दृष्ट्वामन्यत तदा दामिबिकाविति दानवः ततः प्रोवाच वचनं तावुभौ पुरुषोत्तमौ
Nang makita sila, naisip ng Dānava noon, “Mga nagpapanggap lamang sila.” Pagkaraan, nagsalita siya sa dalawang dakilang taong iyon.
Verse 48
किं भवद्भ्यां समारःधं दम्भं धर्मविनाशनम् क्व तपः क्व जटाभारः क्व चेमौ प्रवरायुधौ
Bakit ninyo isinagawa ang ganitong pagpapaimbabaw na sumisira sa dharma? Nasaan ang tapas, nasaan ang bigat ng buhol-buhol na buhok, at ano ang kaugnayan ng dalawang dakilang sandatang ito?
Verse 49
अथोवाच नरो दैत्यं का ते चिन्ता दितीश्वर सामर्थ्ये सति यः कुर्यात् तत्संपद्येत तस्य हि
Pagkatapos ay sinabi ni Nara sa Daitya: “O panginoon ng angkan ni Diti, ano ang iyong ikinababahala? Ang sinumang kumikilos kapag may kakayahan, tiyak na matatamo ang ninanais na bunga.”
Verse 50
अथोवाच दितीशस्तौ का शक्तिर्युवयोरिह मयि तिष्ठति दैत्येन्द्रे धर्मसेतुप्रवर्तके
Pagkaraan, nagsalita ang panginoon ng angkan ni Diti sa dalawang iyon: “Anong kapangyarihan ang taglay ninyo rito, samantalang ako’y nakatindig sa harap ninyo—ako, ang panginoon ng mga Daitya, ang nagtatatag ng tulay/pilapil ng Dharma?”
Verse 51
नरस्तं प्रत्युवाचाथ आवाभ्यां शक्तिरूर्जिता न कश्चिच्छक्नुयाद् योद्धुं नरनारायणौ युधि
Sumagot si Nara sa kanya: “Makapangyarihan ang aming lakas. Walang sinuman ang makakayang makipaglaban kina Nara at Nārāyaṇa sa digmaan.”
Verse 52
दैत्येश्वरस्तस्तः क्रुद्धः प्रतिज्ञामारुरोह च यथा कथञ्चिज्जेष्यामि नरनारायणौ रणे
Pagkaraan, ang panginoon ng mga Daitya, nagngitngit, ay nagpanata: “Sa anumang paraan, tatalunin ko sina Nara at Nārāyaṇa sa labanan.”
Verse 53
इत्येवमुक्त्वा वचनं महात्मा दितीश्वरः स्थाप्य बलं वनान्ते वितत्य चापं गुणमाविकृष्य तलध्वनिं घोरतरं चकार
Pagkasabi nito, ang dakilang-loob na panginoon ng angkan ni Diti ay inilagay ang kanyang hukbo sa gilid ng gubat; saka iniunat ang busog at hinila ang pisi, at lumikha ng isang nakapanghihilakbot na tunog ng pagpitik.
Verse 54
ततो नरस्त्वाजगवं हि चापमानम्य बाणान् सुबहुञ्शिताग्रान् मुमोच तानप्रतिमैः पृषत्कैश्चिच्छेद दैत्यस्तपनीयपुङ्खैः
Pagkaraan, si Nara, na iniyuko ang kanyang busog na Ājagava, ay nagpakawala ng napakaraming palasong matutulis ang dulo; subalit pinutol iyon ng Daitya sa pamamagitan ng mga di-matatawarang palaso na may gintong balahibo sa hulihan.
Verse 55
छिन्नान् समीक्ष्याथ नरः पृषत्कान् दैत्येश्वरेणाप्रतिमेव संख्ये क्रुद्धः समानम्य महाधनुस्ततो मुमोच चान्यान् विविधान् पृषत्कान्
Pagkaraan, si Nara, nang makita niyang naputol ang kaniyang mga palaso ng panginoon ng mga Daitya sa walang kapantay na labanan, ay nag-alab sa galit; iniyuko niya ang dakilang busog at nagpakawala ng iba pang sari-saring palaso.
Verse 56
एकं नरो द्वौ दितिजेश्वरश्च त्रीन् धर्मसूनुश्चतुरो दितीशः नरस्तु बाणान् प्रमुमोच पञ्च षड् द्रत्यनाथो निशितान् पृषत्कान्
Nagpakawala si Nara ng isang palaso; ang panginoon ng mga isinilang kay Diti ay dalawa; ang anak ni Dharma ay tatlo; ang panginoon ni Diti ay apat. Pagkaraan, nagpalipad si Nara ng limang palaso, at ang pinuno ng mga Daitya ay nagpakawala ng anim na matatalim na palaso.
Verse 57
सप्तर्षिमुख्यो द्विचतुश्च दैत्यो नरस्तु षट् त्रीणि च दैत्यमुख्ये षट्त्रीणि चैकं च दितीश्वरेण मुक्तानि बाणानि नराय विप्र
O brāhmaṇa, ang pinakamarangal sa Pitong Ṛṣi ay nagpakawala ng mga palaso; ang Daitya ay nagpakawala ng dalawa at apat; at si Nara ay nagpakawala ng anim at tatlo laban sa pinuno ng mga Daitya. At ang panginoon ng mga isinilang kay Diti ay nagpalipad kay Nara ng mga palaso—anim, tatlo, at isa.
Verse 58
एकं च षट् पञ्च नरेण मुक्तास्त्वष्टौ शराः सप्त च दानवेन षट् सप्त चाष्टौ नव षण्नरेण द्विसप्ततिं दैत्यपतिः ससर्ज्ज
Ang Tao (Nara) ay bumaril ng isa, anim, at lima; at ang Dānava ay bumaril ng walo at pito. Pagkaraan, ang Tao ay bumaril ng anim, pito, walo, siyam, at anim; at ang panginoon ng mga Daitya ay nagpakawala ng pitumpu’t dalawang palaso.
Verse 59
शतं नरस्त्रीणि शतानि दैत्यः षड् धर्मपुत्रो दश दैत्यराजः ततो ऽप्यसंख्येयतरान् हि बाणान् मुमोचतुस्तौ सुभृशं हि कोपात्
Nagpakawala ang Tao (Nara) ng isang daan at tatlong palaso; ang Daitya naman ay mga daan-daang palaso. Ang anak ni Dharma ay anim; ang hari ng Daitya ay sampu. Pagkaraan, dahil sa matinding poot, kapwa sila nagpalipad ng mga palasong lalo pang di-mabilang.
Verse 60
ततो नरो बाणगणैरसख्यैरवास्तरद्भूमिमथो दिशः खम् स चापि दैत्यप्रवरः पृषत्कैश्चिच्छेद वेगात् तपनीयपुङ्खैः
Pagkaraan, si Nara, sa di-mabilang na pangkat ng mga palaso, ay tinakpan ang lupa, ang mga panig, at ang langit. At ang pinakadakila sa mga Daitya, sa matuling palasong may gintong balahibo, ay pumutol sa mga iyon nang mabilis.
Verse 61
ततः पतत्त्रिभिर्वीरौ सुभृशं नरदानवौ युद्धे वरास्त्रैर्युध्येतां घोररूपैः परस्परम्
Pagkatapos, ang dalawang bayani—si Nara at ang Dānava—ay naglaban nang mabagsik sa digmaan, sa gitna ng paglipad ng mga palaso, na nagtatamaan sa isa’t isa gamit ang mahuhusay na sandatang nakapanghihilakbot ang anyo.
Verse 62
ततस्तु दैत्येन वरास्त्रपाणिना चापे नियुक्तं तु पितामहास्त्रम् महेश्वरास्त्रं पुरुषोत्तमेव समं समाहत्य निपेततुस्तौ
Pagkaraan, ang Daitya na may tangan sa dakilang sandatang pamuksa ay ikinabit sa kaniyang busog ang Sandata ni Pitāmaha (Brahmāstra). Ngunit si Puruṣottama ay tumugon nang kapantay sa Sandata ni Maheśvara, kaya ang dalawang sandata ay sabay na bumagsak (napawi ang bisa).
Verse 63
ब्रह्मस्त्रे तु प्रशमिते प्रह्लादः क्रोधमूर्छितः गदां प्रगृह्य तरसा प्रचस्कन्द रथोत्तमात्
Nang mapawi ang Brahmāstra, si Prahlāda, nalulunod sa poot, ay dinampot ang kaniyang pamalo at, sa lakas ng loob, ay lumundag pababa mula sa kaniyang napakahusay na karwahe.
Verse 64
गदापाणिं समायान्तं दैत्यं नारायणस्तदा दृष्ट्वाथ पृष्ठतश्चक्रे नरं योद्धूमनाः स्वयम्
Noon, nang makita ni Nārāyaṇa ang Daitya na papalapit na may pamalo sa kamay, inilagay niya si Nara sa kaniyang likuran; at siya mismo, may hangaring makipaglaban, ay naghanda upang salubungin ang pag-atake.
Verse 65
ततो दीतीशः सगदः समाद्रवत् सशार्ङ्गपाणिं तपसां निधानम् ख्यातं पुराणर्षिमुदारविक्रमं नारायणं नारद लोकपालम्
Pagkaraan, ang panginoon ng angkan ni Diti (Daitya), may hawak na pamalo, ay sumugod sa may tangan ng Śārṅga (Viṣṇu), ang sisidlan ng mga austeridad—si Nārāyaṇa—na tanyag bilang sinaunang ṛṣi, may marangal na lakas; O Nārada, tagapangalaga ng mga daigdig.
Prahlāda’s stotra identifies Nārāyaṇa as the all-encompassing supreme principle, subsuming major deities and cosmic functions (e.g., Brahmā, the three-eyed deity, Agni, Vāyu, Sūrya, Candra) within Viṣṇu’s being. This is a classic Purāṇic strategy of syncretic theology: it acknowledges the wider pantheon and their iconographic roles while asserting a unifying, non-competitive hierarchy in which devotion (bhakti) to Nārāyaṇa becomes the integrating axis.
Two pilgrimage geographies are explicitly named: Naimiṣāraṇya, where Prahlāda performs his morning rite (āhnika-kriyā), and Badarikāśrama, to which he proceeds for devotional encounter with Nara–Nārāyaṇa. While the chapter does not provide a full tīrtha-māhātmya catalogue, it uses these sites as topographical sanctification markers—linking ritual discipline (Naimiṣa) and ascetic-devotional attainment (Badarī) to the transformation of asura kingship into dharma-guided conduct.
Prahlāda moves from a vow-driven martial project (to defeat the ‘Dharmaja’ Sādhya) to the recognition that the divine cannot be conquered by force. Guided by Pītavāsā, he ‘wins’ through exclusive devotion, receives boons (eradication of bodily, mental, and verbal sin; steadfast Viṣṇu-oriented intellect), delegates sovereignty to Andhaka, and adopts a renunciatory-yogic stance—presenting bhakti and ethical governance as the mature resolution of asura-dharma.
Read Vamana Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.