Shloka 2
Dietary Rules & Purification — Dietary Rules, Purification (Śauca), and the Duties of the Householder and Forest-Dweller
Devanagari script
भोज्यमन्नं पर्युषितं स्नेहाक्तां चिरसंभृतम् अस्नेहा व्रीहयः श्लक्ष्णा विकाराः पयसस्तथा
Transliteration
bhojyamannaṃ paryuṣitaṃ snehāktāṃ cirasaṃbhṛtam asnehā vrīhayaḥ ślakṣṇā vikārāḥ payasastathā
Translation
Pagkaing napanis o napanahon, at pagkaing pinahiran ng taba at matagal na inimbak; mga butil ng bigas na pino at walang langis (payak), at gayundin ang mga paghahandang mula sa gatas—ang mga ito ay binanggit kaugnay ng mga pagkaing nararapat kainin.
Word by Word
भोज्यम्fit to be eaten
भोज्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभोज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् अन्नम्
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पर्युषितम्stale / kept overnight
पर्युषितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि-उष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् अन्नम् (stale/kept overnight)
स्नेहाक्ताम्smeared with ghee/oil
स्नेहाक्ताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्नेह-आक्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-कृदन्त (smeared with fat); (अन्नम् इति नपुंसकं स्यात्—पाठभेद/लिङ्गसाम्य-व्यत्ययः सम्भवः)
चिरसंभृतम्kept for a long time
चिरसंभृतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिर-सम्-भृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-कृदन्त; विशेषणम् अन्नम् (stored for long)
अस्नेहाःwithout oiliness
अस्नेहाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-स्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् व्रीहयः (without unctuousness)
व्रीहयःrice grains
व्रीहयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रीहि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
श्लक्ष्णाःsmooth / fine
श्लक्ष्णाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्लक्ष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् व्रीहयः
विकाराःpreparations / products
विकाराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पयसःof milk
पयसः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
तथाalso / likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (also/likewise)
Speakers
Ṛṣis (continuing the instructional discourse begun in 15.1)
Key Themes
Āhāra-niyamaŚauca (purity) through foodEveryday dharma observance
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }