HomeUpanishadsKshurikaVerse 12
Previous Verse
Next Verse

Verse 12

Kshurika

पादस्योपरि यन्मध्ये तद्रूपं नाम कृन्तयेत् । मनोद्वारेण तीक्ष्णेन योगमाश्रित्य नित्यशः ॥ इन्द्रवज्र इति प्रोक्तं मर्मजङ्घानुकीर्तनम् । तद्ध्यानबलयोगेन धारणाभिर्निकृन्तयेत् ॥ ऊर्वोर्मध्ये तु संस्थाप्य मर्मप्राणविमोचनम् । चतुरभ्यासयोगेन छिन्देद् अनभिशङ्कितः ॥१२॥

पादस्य । उपरि । यत् । मध्ये । तत्-रूपम् । नाम । कृन्तयेत् । मनः-द्वारेण । तीक्ष्णेन । योगम् । आश्रित्य । नित्यशः ॥ इन्द्र-वज्रः । इति । प्रोक्तम् । मर्म-जङ्घा-अनुकीर्तनम् ॥ तत्-ध्यान-बल-योगेन । धारणाभिः । निकृन्तयेत् ॥ ऊर्वोः । मध्ये । तु । संस्थाप्य । मर्म-प्राण-विमोचनम् ॥ चतुः-अभ्यास-योगेन । छिन्देत् । अनभिशङ्कितः ॥

pādasyopari yanmadhye tadrūpaṃ nāma kṛntayet | manodvāreṇa tīkṣṇena yogam āśritya nityaśaḥ || indravajra iti proktaṃ marmajaṅghānukīrtanam | tad-dhyānabala-yogena dhāraṇābhir nikṛntayet || ūrvormadhye tu saṃsthāpya marma-prāṇa-vimocanam | caturabhyāsa-yogena chinded anabhiśaṅkitaḥ ||12||

Sa gitna sa itaas ng paa, putulin ang “pangalan at anyo” doon sa pamamagitan ng matalim na pintuan ng isip, na laging sumasandig sa yoga. Ang marma sa binti (guya) ay tinatawag na “Kulog ni Indra”; sa lakas ng pagninilay, putulin ito sa pamamagitan ng mga dhāraṇā, mga gawa ng pagtutuon. Ituon sa gitna ng mga hita—ang marmang nagpapalaya sa prāṇa—at sa yoga ng apat-na-ulit na pagsasanay, putulin nang walang pag-aalinlangan.

In the middle above the foot, one should cut the ‘name-and-form’ there, by the sharp doorway of the mind, resorting to yoga constantly. The vital point (marma) at the calf is declared to be called ‘Indra’s thunderbolt’; by the yoga of the strength of meditation, one should cut (it) by acts of concentration (dhāraṇās). Placing (attention) in the middle of the thighs—(a point) that releases the vital energy at the marma—by the yoga of fourfold practice, one should cut, without hesitation.

Nāma-rūpa (phenomenal limitation) to be ‘cut’; mokṣa through yogic dhāraṇā/dhyāna and vivekaMahavakya: Indirect—‘cutting nāma-rūpa’ functions as practical negation (neti-neti) supporting mahāvākya realization (Self not limited by body-mind)AtharvaChandas: Mixed/irregular (late Upaniṣadic yogic śloka; not strictly classifiable into a single Vedic meter)